Parva.Adhyaya 1.21

सूत उवाच · sūta uvāca

ततः कामगमः पक्षी महावीर्यो महाबलःमातुरन्तिकमागच्छत्परं तीरं महोदधेः

tataḥ kāmagamaḥ pakṣī mahāvīryo mahābalaḥmāturantikamāgacchatparaṃ tīraṃ mahodadheḥ

यत्र सा विनता तस्मिन्पणितेन पराजिताअतीव दुःखसंतप्ता दासीभावमुपागता

yatra sā vinatā tasminpaṇitena parājitāatīva duḥkhasaṃtaptā dāsībhāvamupāgatā

ततः कदाचिद्विनतां प्रवणां पुत्रसंनिधौकाल आहूय वचनं कद्रूरिदमभाषत

tataḥ kadācidvinatāṃ pravaṇāṃ putrasaṃnidhaukāla āhūya vacanaṃ kadrūridamabhāṣata

नागानामालयं भद्रे सुरम्यं रमणीयकम्समुद्रकुक्षावेकान्ते तत्र मां विनते वह

nāgānāmālayaṃ bhadre suramyaṃ ramaṇīyakamsamudrakukṣāvekānte tatra māṃ vinate vaha

ततः सुपर्णमाता तामवहत्सर्पमातरम्पन्नगान्गरुडश्चापि मातुर्वचनचोदितः

tataḥ suparṇamātā tāmavahatsarpamātarampannagāngaruḍaścāpi māturvacanacoditaḥ

स सूर्यस्याभितो याति वैनतेयो विहंगमःसूर्यरश्मिपरीताश्च मूर्च्छिताः पन्नगाभवन्तदवस्थान्सुतान्दृष्ट्वा कद्रूः शक्रमथास्तुवत्

sa sūryasyābhito yāti vainateyo vihaṃgamaḥsūryaraśmiparītāśca mūrcchitāḥ pannagābhavantadavasthānsutāndṛṣṭvā kadrūḥ śakramathāstuvat

नमस्ते देवदेवेश नमस्ते बलसूदननमुचिघ्न नमस्तेऽस्तु सहस्राक्ष शचीपते

namaste devadeveśa namaste balasūdananamucighna namaste'stu sahasrākṣa śacīpate

सर्पाणां सूर्यतप्तानां वारिणा त्वं प्लवो भवत्वमेव परमं त्राणमस्माकममरोत्तम

sarpāṇāṃ sūryataptānāṃ vāriṇā tvaṃ plavo bhavatvameva paramaṃ trāṇamasmākamamarottama

ईशो ह्यसि पयः स्रष्टुं त्वमनल्पं पुरंदरत्वमेव मेघस्त्वं वायुस्त्वमग्निर्वैद्युतोऽम्बरे

īśo hyasi payaḥ sraṣṭuṃ tvamanalpaṃ puraṃdaratvameva meghastvaṃ vāyustvamagnirvaidyuto'mbare

त्वमभ्रघनविक्षेप्ता त्वामेवाहुः पुनर्घनम्त्वं वज्रमतुलं घोरं घोषवांस्त्वं बलाहकः

tvamabhraghanavikṣeptā tvāmevāhuḥ punarghanamtvaṃ vajramatulaṃ ghoraṃ ghoṣavāṃstvaṃ balāhakaḥ

स्रष्टा त्वमेव लोकानां संहर्ता चापराजितःत्वं ज्योतिः सर्वभूतानां त्वमादित्यो विभावसुः

sraṣṭā tvameva lokānāṃ saṃhartā cāparājitaḥtvaṃ jyotiḥ sarvabhūtānāṃ tvamādityo vibhāvasuḥ

त्वं महद्भूतमाश्चर्यं त्वं राजा त्वं सुरोत्तमःत्वं विष्णुस्त्वं सहस्राक्षस्त्वं देवस्त्वं परायणम्

tvaṃ mahadbhūtamāścaryaṃ tvaṃ rājā tvaṃ surottamaḥtvaṃ viṣṇustvaṃ sahasrākṣastvaṃ devastvaṃ parāyaṇam

त्वं सर्वममृतं देव त्वं सोमः परमार्चितःत्वं मुहूर्तस्तिथिश्च त्वं लवस्त्वं वै पुनः क्षणः

tvaṃ sarvamamṛtaṃ deva tvaṃ somaḥ paramārcitaḥtvaṃ muhūrtastithiśca tvaṃ lavastvaṃ vai punaḥ kṣaṇaḥ

शुक्लस्त्वं बहुलश्चैव कला काष्ठा त्रुटिस्तथासंवत्सरर्तवो मासा रजन्यश्च दिनानि च

śuklastvaṃ bahulaścaiva kalā kāṣṭhā truṭistathāsaṃvatsarartavo māsā rajanyaśca dināni ca

त्वमुत्तमा सगिरिवना वसुंधरा; सभास्करं वितिमिरमम्बरं तथामहोदधिः सतिमितिमिंगिलस्तथा; महोर्मिमान्बहुमकरो झषालयः

tvamuttamā sagirivanā vasuṃdharā; sabhāskaraṃ vitimiramambaraṃ tathāmahodadhiḥ satimitimiṃgilastathā; mahormimānbahumakaro jhaṣālayaḥ

महद्यशस्त्वमिति सदाभिपूज्यसे; मनीषिभिर्मुदितमना महर्षिभिःअभिष्टुतः पिबसि च सोममध्वरे; वषट्कृतान्यपि च हवींषि भूतये

mahadyaśastvamiti sadābhipūjyase; manīṣibhirmuditamanā maharṣibhiḥabhiṣṭutaḥ pibasi ca somamadhvare; vaṣaṭkṛtānyapi ca havīṃṣi bhūtaye

त्वं विप्रैः सततमिहेज्यसे फलार्थं; वेदाङ्गेष्वतुलबलौघ गीयसे चत्वद्धेतोर्यजनपरायणा द्विजेन्द्रा; वेदाङ्गान्यभिगमयन्ति सर्ववेदैः

tvaṃ vipraiḥ satatamihejyase phalārthaṃ; vedāṅgeṣvatulabalaugha gīyase catvaddhetoryajanaparāyaṇā dvijendrā; vedāṅgānyabhigamayanti sarvavedaiḥ