Parva.Adhyaya 1.51

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

बालो वाक्यं स्थविर इव प्रभाषते; नायं बालः स्थविरोऽयं मतो मेइच्छाम्यहं वरमस्मै प्रदातुं; तन्मे विप्रा वितरध्वं समेताः

bālo vākyaṃ sthavira iva prabhāṣate; nāyaṃ bālaḥ sthaviro'yaṃ mato meicchāmyahaṃ varamasmai pradātuṃ; tanme viprā vitaradhvaṃ sametāḥ

सदस्या ऊचुःबालोऽपि विप्रो मान्य एवेह राज्ञां; यश्चाविद्वान्यश्च विद्वान्यथावत्सर्वान्कामांस्त्वत्त एषोऽर्हतेऽद्य; यथा च नस्तक्षक एति शीघ्रम्

sadasyā ūcuḥbālo'pi vipro mānya eveha rājñāṃ; yaścāvidvānyaśca vidvānyathāvatsarvānkāmāṃstvatta eṣo'rhate'dya; yathā ca nastakṣaka eti śīghram

सूत उवाच · sūta uvāca

व्याहर्तुकामे वरदे नृपे द्विजं; वरं वृणीष्वेति ततोऽभ्युवाचहोता वाक्यं नातिहृष्टान्तरात्मा; कर्मण्यस्मिंस्तक्षको नैति तावत्

vyāhartukāme varade nṛpe dvijaṃ; varaṃ vṛṇīṣveti tato'bhyuvācahotā vākyaṃ nātihṛṣṭāntarātmā; karmaṇyasmiṃstakṣako naiti tāvat

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

यथा चेदं कर्म समाप्यते मे; यथा च नस्तक्षक एति शीघ्रम्तथा भवन्तः प्रयतन्तु सर्वे; परं शक्त्या स हि मे विद्विषाणः

yathā cedaṃ karma samāpyate me; yathā ca nastakṣaka eti śīghramtathā bhavantaḥ prayatantu sarve; paraṃ śaktyā sa hi me vidviṣāṇaḥ

ऋत्विज ऊचुःयथा शास्त्राणि नः प्राहुर्यथा शंसति पावकःइन्द्रस्य भवने राजंस्तक्षको भयपीडितः

ṛtvija ūcuḥyathā śāstrāṇi naḥ prāhuryathā śaṃsati pāvakaḥindrasya bhavane rājaṃstakṣako bhayapīḍitaḥ

सूत उवाच · sūta uvāca

यथा सूतो लोहिताक्षो महात्मा; पौराणिको वेदितवान्पुरस्तात्स राजानं प्राह पृष्टस्तदानीं; यथाहुर्विप्रास्तद्वदेतन्नृदेव

yathā sūto lohitākṣo mahātmā; paurāṇiko veditavānpurastātsa rājānaṃ prāha pṛṣṭastadānīṃ; yathāhurviprāstadvadetannṛdeva

पुराणमागम्य ततो ब्रवीम्यहं; दत्तं तस्मै वरमिन्द्रेण राजन्वसेह त्वं मत्सकाशे सुगुप्तो; न पावकस्त्वां प्रदहिष्यतीति

purāṇamāgamya tato bravīmyahaṃ; dattaṃ tasmai varamindreṇa rājanvaseha tvaṃ matsakāśe sugupto; na pāvakastvāṃ pradahiṣyatīti

एतच्छ्रुत्वा दीक्षितस्तप्यमान; आस्ते होतारं चोदयन्कर्मकालेहोता च यत्तः स जुहाव मन्त्रै;रथो इन्द्रः स्वयमेवाजगाम

etacchrutvā dīkṣitastapyamāna; āste hotāraṃ codayankarmakālehotā ca yattaḥ sa juhāva mantrai;ratho indraḥ svayamevājagāma

विमानमारुह्य महानुभावः; सर्वैर्देवैः परिसंस्तूयमानःबलाहकैश्चाप्यनुगम्यमानो; विद्याधरैरप्सरसां गणैश्च

vimānamāruhya mahānubhāvaḥ; sarvairdevaiḥ parisaṃstūyamānaḥbalāhakaiścāpyanugamyamāno; vidyādharairapsarasāṃ gaṇaiśca

तस्योत्तरीये निहितः स नागो; भयोद्विग्नः शर्म नैवाभ्यगच्छत्ततो राजा मन्त्रविदोऽब्रवीत्पुनः; क्रुद्धो वाक्यं तक्षकस्यान्तमिच्छन्

tasyottarīye nihitaḥ sa nāgo; bhayodvignaḥ śarma naivābhyagacchattato rājā mantravido'bravītpunaḥ; kruddho vākyaṃ takṣakasyāntamicchan

इन्द्रस्य भवने विप्रा यदि नागः स तक्षकःतमिन्द्रेणैव सहितं पातयध्वं विभावसौ

indrasya bhavane viprā yadi nāgaḥ sa takṣakaḥtamindreṇaiva sahitaṃ pātayadhvaṃ vibhāvasau

ऋत्विज ऊचुःअयमायाति वै तूर्णं तक्षकस्ते वशं नृपश्रूयतेऽस्य महान्नादो रुवतो भैरवं भयात्

ṛtvija ūcuḥayamāyāti vai tūrṇaṃ takṣakaste vaśaṃ nṛpaśrūyate'sya mahānnādo ruvato bhairavaṃ bhayāt

नूनं मुक्तो वज्रभृता स नागो; भ्रष्टश्चाङ्कान्मन्त्रविस्रस्तकायःघूर्णन्नाकाशे नष्टसंज्ञोऽभ्युपैति; तीव्रान्निःश्वासान्निःश्वसन्पन्नगेन्द्रः

nūnaṃ mukto vajrabhṛtā sa nāgo; bhraṣṭaścāṅkānmantravisrastakāyaḥghūrṇannākāśe naṣṭasaṃjño'bhyupaiti; tīvrānniḥśvāsānniḥśvasanpannagendraḥ

वर्तते तव राजेन्द्र कर्मैतद्विधिवत्प्रभोअस्मै तु द्विजमुख्याय वरं त्वं दातुमर्हसि

vartate tava rājendra karmaitadvidhivatprabhoasmai tu dvijamukhyāya varaṃ tvaṃ dātumarhasi

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

बालाभिरूपस्य तवाप्रमेय; वरं प्रयच्छामि यथानुरूपम्वृणीष्व यत्तेऽभिमतं हृदि स्थितं; तत्ते प्रदास्याम्यपि चेददेयम्

bālābhirūpasya tavāprameya; varaṃ prayacchāmi yathānurūpamvṛṇīṣva yatte'bhimataṃ hṛdi sthitaṃ; tatte pradāsyāmyapi cedadeyam

सूत उवाच · sūta uvāca

पतिष्यमाणे नागेन्द्रे तक्षके जातवेदसिइदमन्तरमित्येवं तदास्तीकोऽभ्यचोदयत्

patiṣyamāṇe nāgendre takṣake jātavedasiidamantaramityevaṃ tadāstīko'bhyacodayat

वरं ददासि चेन्मह्यं वृणोमि जनमेजयसत्रं ते विरमत्वेतन्न पतेयुरिहोरगाः

varaṃ dadāsi cenmahyaṃ vṛṇomi janamejayasatraṃ te viramatvetanna pateyurihoragāḥ

एवमुक्तस्ततो राजा ब्रह्मन्पारिक्षितस्तदानातिहृष्टमना वाक्यमास्तीकमिदमब्रवीत्

evamuktastato rājā brahmanpārikṣitastadānātihṛṣṭamanā vākyamāstīkamidamabravīt

सुवर्णं रजतं गाश्च यच्चान्यन्मन्यसे विभोतत्ते दद्यां वरं विप्र न निवर्तेत्क्रतुर्मम

suvarṇaṃ rajataṃ gāśca yaccānyanmanyase vibhotatte dadyāṃ varaṃ vipra na nivartetkraturmama

आस्तीक उवाच · āstīka uvāca

सुवर्णं रजतं गाश्च न त्वां राजन्वृणोम्यहम्सत्रं ते विरमत्वेतत्स्वस्ति मातृकुलस्य नः

suvarṇaṃ rajataṃ gāśca na tvāṃ rājanvṛṇomyahamsatraṃ te viramatvetatsvasti mātṛkulasya naḥ

सूत उवाच · sūta uvāca

आस्तीकेनैवमुक्तस्तु राजा पारिक्षितस्तदापुनः पुनरुवाचेदमास्तीकं वदतां वरम्

āstīkenaivamuktastu rājā pārikṣitastadāpunaḥ punaruvācedamāstīkaṃ vadatāṃ varam

अन्यं वरय भद्रं ते वरं द्विजवरोत्तमअयाचत न चाप्यन्यं वरं स भृगुनन्दन

anyaṃ varaya bhadraṃ te varaṃ dvijavarottamaayācata na cāpyanyaṃ varaṃ sa bhṛgunandana

ततो वेदविदस्तत्र सदस्याः सर्व एव तम्राजानमूचुः सहिता लभतां ब्राह्मणो वरम्

tato vedavidastatra sadasyāḥ sarva eva tamrājānamūcuḥ sahitā labhatāṃ brāhmaṇo varam