Parva.Adhyaya 12.41

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

प्रकृतीनां तु तद्वाक्यं देशकालोपसंहितम्श्रुत्वा युधिष्ठिरो राजाथोत्तरं प्रत्यभाषत

prakṛtīnāṃ tu tadvākyaṃ deśakālopasaṃhitamśrutvā yudhiṣṭhiro rājāthottaraṃ pratyabhāṣata

धन्याः पाण्डुसुता लोके येषां ब्राह्मणपुंगवाःतथ्यान्वाप्यथ वातथ्यान्गुणानाहुः समागताः

dhanyāḥ pāṇḍusutā loke yeṣāṃ brāhmaṇapuṃgavāḥtathyānvāpyatha vātathyānguṇānāhuḥ samāgatāḥ

अनुग्राह्या वयं नूनं भवतामिति मे मतिःयत्रैवं गुणसंपन्नानस्मान्ब्रूथ विमत्सराः

anugrāhyā vayaṃ nūnaṃ bhavatāmiti me matiḥyatraivaṃ guṇasaṃpannānasmānbrūtha vimatsarāḥ

धृतराष्ट्रो महाराजः पिता नो दैवतं परम्शासनेऽस्य प्रिये चैव स्थेयं मत्प्रियकाङ्क्षिभिः

dhṛtarāṣṭro mahārājaḥ pitā no daivataṃ paramśāsane'sya priye caiva stheyaṃ matpriyakāṅkṣibhiḥ

एतदर्थं हि जीवामि कृत्वा ज्ञातिवधं महत्अस्य शुश्रूषणं कार्यं मया नित्यमतन्द्रिणा

etadarthaṃ hi jīvāmi kṛtvā jñātivadhaṃ mahatasya śuśrūṣaṇaṃ kāryaṃ mayā nityamatandriṇā

यदि चाहमनुग्राह्यो भवतां सुहृदां ततःधृतराष्ट्रे यथापूर्वं वृत्तिं वर्तितुमर्हथ

yadi cāhamanugrāhyo bhavatāṃ suhṛdāṃ tataḥdhṛtarāṣṭre yathāpūrvaṃ vṛttiṃ vartitumarhatha

एष नाथो हि जगतो भवतां च मया सहअस्यैव पृथिवी कृत्स्ना पाण्डवाः सर्व एव चएतन्मनसि कर्तव्यं भवद्भिर्वचनं मम

eṣa nātho hi jagato bhavatāṃ ca mayā sahaasyaiva pṛthivī kṛtsnā pāṇḍavāḥ sarva eva caetanmanasi kartavyaṃ bhavadbhirvacanaṃ mama

अनुगम्य च राजानं यथेष्टं गम्यतामितिपौरजानपदान्सर्वान्विसृज्य कुरुनन्दनःयौवराज्येन कौरव्यो भीमसेनमयोजयत्

anugamya ca rājānaṃ yatheṣṭaṃ gamyatāmitipaurajānapadānsarvānvisṛjya kurunandanaḥyauvarājyena kauravyo bhīmasenamayojayat

मन्त्रे च निश्चये चैव षाड्गुण्यस्य च चिन्तनेविदुरं बुद्धिसंपन्नं प्रीतिमान्वै समादिशत्

mantre ca niścaye caiva ṣāḍguṇyasya ca cintaneviduraṃ buddhisaṃpannaṃ prītimānvai samādiśat

कृताकृतपरिज्ञाने तथायव्ययचिन्तनेसंजयं योजयामास ऋद्धमृद्धैर्गुणैर्युतम्

kṛtākṛtaparijñāne tathāyavyayacintanesaṃjayaṃ yojayāmāsa ṛddhamṛddhairguṇairyutam

बलस्य परिमाणे च भक्तवेतनयोस्तथानकुलं व्यादिशद्राजा कर्मिणामन्ववेक्षणे

balasya parimāṇe ca bhaktavetanayostathānakulaṃ vyādiśadrājā karmiṇāmanvavekṣaṇe

परचक्रोपरोधे च दृप्तानां चावमर्दनेयुधिष्ठिरो महाराजः फल्गुनं व्यादिदेश ह

paracakroparodhe ca dṛptānāṃ cāvamardaneyudhiṣṭhiro mahārājaḥ phalgunaṃ vyādideśa ha

द्विजानां वेदकार्येषु कार्येष्वन्येषु चैव हिधौम्यं पुरोधसां श्रेष्ठं व्यादिदेश परंतपः

dvijānāṃ vedakāryeṣu kāryeṣvanyeṣu caiva hidhaumyaṃ purodhasāṃ śreṣṭhaṃ vyādideśa paraṃtapaḥ

सहदेवं समीपस्थं नित्यमेव समादिशत्तेन गोप्यो हि नृपतिः सर्वावस्थो विशां पते

sahadevaṃ samīpasthaṃ nityameva samādiśattena gopyo hi nṛpatiḥ sarvāvastho viśāṃ pate

यान्यानमन्यद्योग्यांश्च येषु येष्विह कर्मसुतांस्तांस्तेष्वेव युयुजे प्रीयमाणो महीपतिः

yānyānamanyadyogyāṃśca yeṣu yeṣviha karmasutāṃstāṃsteṣveva yuyuje prīyamāṇo mahīpatiḥ

विदुरं संजयं चैव युयुत्सुं च महामतिम्अब्रवीत्परवीरघ्नो धर्मात्मा धर्मवत्सलः

viduraṃ saṃjayaṃ caiva yuyutsuṃ ca mahāmatimabravītparavīraghno dharmātmā dharmavatsalaḥ

उत्थायोत्थाय यत्कार्यमस्य राज्ञः पितुर्ममसर्वं भवद्भिः कर्तव्यमप्रमत्तैर्यथातथम्

utthāyotthāya yatkāryamasya rājñaḥ piturmamasarvaṃ bhavadbhiḥ kartavyamapramattairyathātatham

पौरजानपदानां च यानि कार्याणि नित्यशःराजानं समनुज्ञाप्य तानि कार्याणि धर्मतः

paurajānapadānāṃ ca yāni kāryāṇi nityaśaḥrājānaṃ samanujñāpya tāni kāryāṇi dharmataḥ