Mahabharata · Parva.Adhyaya 2.31

2.31.1

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

स गत्वा हास्तिनपुरं नकुलः समितिंजयःभीष्ममामन्त्रयामास धृतराष्ट्रं च पाण्डवः

sa gatvā hāstinapuraṃ nakulaḥ samitiṃjayaḥbhīṣmamāmantrayāmāsa dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍavaḥ

2.31.2

प्रययुः प्रीतमनसो यज्ञं ब्रह्मपुरःसराःसंश्रुत्य धर्मराजस्य यज्ञं यज्ञविदस्तदा

prayayuḥ prītamanaso yajñaṃ brahmapuraḥsarāḥsaṃśrutya dharmarājasya yajñaṃ yajñavidastadā

2.31.3

अन्ये च शतशस्तुष्टैर्मनोभिर्मनुजर्षभद्रष्टुकामाः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम्

anye ca śataśastuṣṭairmanobhirmanujarṣabhadraṣṭukāmāḥ sabhāṃ caiva dharmarājaṃ ca pāṇḍavam

2.31.4

दिग्भ्यः सर्वे समापेतुः पार्थिवास्तत्र भारतसमुपादाय रत्नानि विविधानि महान्ति च

digbhyaḥ sarve samāpetuḥ pārthivāstatra bhāratasamupādāya ratnāni vividhāni mahānti ca

2.31.5

धृतराष्ट्रश्च भीष्मश्च विदुरश्च महामतिःदुर्योधनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते

dhṛtarāṣṭraśca bhīṣmaśca viduraśca mahāmatiḥduryodhanapurogāśca bhrātaraḥ sarva eva te

2.31.6

सत्कृत्यामन्त्रिताः सर्वे आचार्यप्रमुखा नृपाःगान्धारराजः सुबलः शकुनिश्च महाबलः

satkṛtyāmantritāḥ sarve ācāryapramukhā nṛpāḥgāndhārarājaḥ subalaḥ śakuniśca mahābalaḥ

2.31.7

अचलो वृषकश्चैव कर्णश्च रथिनां वरःऋतः शल्यो मद्रराजो बाह्लिकश्च महारथः

acalo vṛṣakaścaiva karṇaśca rathināṃ varaḥṛtaḥ śalyo madrarājo bāhlikaśca mahārathaḥ

2.31.8

सोमदत्तोऽथ कौरव्यो भूरिर्भूरिश्रवाः शलःअश्वत्थामा कृपो द्रोणः सैन्धवश्च जयद्रथः

somadatto'tha kauravyo bhūrirbhūriśravāḥ śalaḥaśvatthāmā kṛpo droṇaḥ saindhavaśca jayadrathaḥ

2.31.9

यज्ञसेनः सपुत्रश्च शाल्वश्च वसुधाधिपःप्राग्ज्योतिषश्च नृपतिर्भगदत्तो महायशाः

yajñasenaḥ saputraśca śālvaśca vasudhādhipaḥprāgjyotiṣaśca nṛpatirbhagadatto mahāyaśāḥ

2.31.10

सह सर्वैस्तथा म्लेच्छैः सागरानूपवासिभिःपार्वतीयाश्च राजानो राजा चैव बृहद्बलः

saha sarvaistathā mlecchaiḥ sāgarānūpavāsibhiḥpārvatīyāśca rājāno rājā caiva bṛhadbalaḥ

2.31.11

पौण्ड्रको वासुदेवश्च वङ्गः कालिङ्गकस्तथाआकर्षः कुन्तलश्चैव वानवास्यान्ध्रकास्तथा

pauṇḍrako vāsudevaśca vaṅgaḥ kāliṅgakastathāākarṣaḥ kuntalaścaiva vānavāsyāndhrakāstathā

2.31.12

द्रविडाः सिंहलाश्चैव राजा काश्मीरकस्तथाकुन्तिभोजो महातेजाः सुह्मश्च सुमहाबलः

draviḍāḥ siṃhalāścaiva rājā kāśmīrakastathākuntibhojo mahātejāḥ suhmaśca sumahābalaḥ

2.31.13

बाह्लिकाश्चापरे शूरा राजानः सर्व एव तेविराटः सह पुत्रैश्च माचेल्लश्च महारथःराजानो राजपुत्राश्च नानाजनपदेश्वराः

bāhlikāścāpare śūrā rājānaḥ sarva eva tevirāṭaḥ saha putraiśca mācellaśca mahārathaḥrājāno rājaputrāśca nānājanapadeśvarāḥ

2.31.14

शिशुपालो महावीर्यः सह पुत्रेण भारतआगच्छत्पाण्डवेयस्य यज्ञं संग्रामदुर्मदः

śiśupālo mahāvīryaḥ saha putreṇa bhārataāgacchatpāṇḍaveyasya yajñaṃ saṃgrāmadurmadaḥ

2.31.15

रामश्चैवानिरुद्धश्च बभ्रुश्च सहसारणःगदप्रद्युम्नसाम्बाश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान्

rāmaścaivāniruddhaśca babhruśca sahasāraṇaḥgadapradyumnasāmbāśca cārudeṣṇaśca vīryavān

2.31.16

उल्मुको निशठश्चैव वीरः प्राद्युम्निरेव चवृष्णयो निखिलेनान्ये समाजग्मुर्महारथाः

ulmuko niśaṭhaścaiva vīraḥ prādyumnireva cavṛṣṇayo nikhilenānye samājagmurmahārathāḥ

2.31.17

एते चान्ये च बहवो राजानो मध्यदेशजाःआजग्मुः पाण्डुपुत्रस्य राजसूयं महाक्रतुम्

ete cānye ca bahavo rājāno madhyadeśajāḥājagmuḥ pāṇḍuputrasya rājasūyaṃ mahākratum

2.31.18

ददुस्तेषामावसथान्धर्मराजस्य शासनात्बहुकक्ष्यान्वितान्राजन्दीर्घिकावृक्षशोभितान्

dadusteṣāmāvasathāndharmarājasya śāsanātbahukakṣyānvitānrājandīrghikāvṛkṣaśobhitān

2.31.19

तथा धर्मात्मजस्तेषां चक्रे पूजामनुत्तमाम्सत्कृताश्च यथोद्दिष्टाञ्जग्मुरावसथान्नृपाः

tathā dharmātmajasteṣāṃ cakre pūjāmanuttamāmsatkṛtāśca yathoddiṣṭāñjagmurāvasathānnṛpāḥ

2.31.20

कैलासशिखरप्रख्यान्मनोज्ञान्द्रव्यभूषितान्सर्वतः संवृतानुच्चैः प्राकारैः सुकृतैः सितैः

kailāsaśikharaprakhyānmanojñāndravyabhūṣitānsarvataḥ saṃvṛtānuccaiḥ prākāraiḥ sukṛtaiḥ sitaiḥ

2.31.21

सुवर्णजालसंवीतान्मणिकुट्टिमशोभितान्सुखारोहणसोपानान्महासनपरिच्छदान्

suvarṇajālasaṃvītānmaṇikuṭṭimaśobhitānsukhārohaṇasopānānmahāsanaparicchadān

2.31.22

स्रग्दामसमवच्छन्नानुत्तमागुरुगन्धिनःहंसांशुवर्णसदृशानायोजनसुदर्शनान्

sragdāmasamavacchannānuttamāgurugandhinaḥhaṃsāṃśuvarṇasadṛśānāyojanasudarśanān

2.31.23

असंबाधान्समद्वारान्युतानुच्चावचैर्गुणैःबहुधातुपिनद्धाङ्गान्हिमवच्छिखरानिव

asaṃbādhānsamadvārānyutānuccāvacairguṇaiḥbahudhātupinaddhāṅgānhimavacchikharāniva

2.31.24

विश्रान्तास्ते ततोऽपश्यन्भूमिपा भूरिदक्षिणम्वृतं सदस्यैर्बहुभिर्धर्मराजं युधिष्ठिरम्

viśrāntāste tato'paśyanbhūmipā bhūridakṣiṇamvṛtaṃ sadasyairbahubhirdharmarājaṃ yudhiṣṭhiram

2.31.25

तत्सदः पार्थिवैः कीर्णं ब्राह्मणैश्च महात्मभिःभ्राजते स्म तदा राजन्नाकपृष्ठमिवामरैः

tatsadaḥ pārthivaiḥ kīrṇaṃ brāhmaṇaiśca mahātmabhiḥbhrājate sma tadā rājannākapṛṣṭhamivāmaraiḥ