महाभारत · 18 श्लोक
यह अध्याय पुस्तक में पढ़ेंवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
तत्काननं प्राप्य नरेन्द्रपुत्राः; सुखोचिता वासमुपेत्य कृच्छ्रम्विजह्रुरिन्द्रप्रतिमाः शिवेषु; सरस्वतीशालवनेषु तेषु
tatkānanaṃ prāpya narendraputrāḥ; sukhocitā vāsamupetya kṛcchramvijahrurindrapratimāḥ śiveṣu; sarasvatīśālavaneṣu teṣu
यतींश्च सर्वान्स मुनींश्च राजा; तस्मिन्वने मूलफलैरुदग्रैःद्विजातिमुख्यानृषभः कुरूणां; संतर्पयामास महानुभावः
yatīṃśca sarvānsa munīṃśca rājā; tasminvane mūlaphalairudagraiḥdvijātimukhyānṛṣabhaḥ kurūṇāṃ; saṃtarpayāmāsa mahānubhāvaḥ
इष्टीश्च पित्र्याणि तथाग्रियाणि; महावने वसतां पाण्डवानाम्पुरोहितः सर्वसमृद्धतेजा;श्चकार धौम्यः पितृवत्कुरूणाम्
iṣṭīśca pitryāṇi tathāgriyāṇi; mahāvane vasatāṃ pāṇḍavānāmpurohitaḥ sarvasamṛddhatejā;ścakāra dhaumyaḥ pitṛvatkurūṇām
अपेत्य राष्ट्राद्वसतां तु तेषा;मृषिः पुराणोऽतिथिराजगामतमाश्रमं तीव्रसमृद्धतेजा; मार्कण्डेयः श्रीमतां पाण्डवानाम्
apetya rāṣṭrādvasatāṃ tu teṣā;mṛṣiḥ purāṇo'tithirājagāmatamāśramaṃ tīvrasamṛddhatejā; mārkaṇḍeyaḥ śrīmatāṃ pāṇḍavānām
स सर्वविद्द्रौपदीं प्रेक्ष्य कृष्णां; युधिष्ठिरं भीमसेनार्जुनौ चसंस्मृत्य रामं मनसा महात्मा; तपस्विमध्येऽस्मयतामितौजाः
sa sarvaviddraupadīṃ prekṣya kṛṣṇāṃ; yudhiṣṭhiraṃ bhīmasenārjunau casaṃsmṛtya rāmaṃ manasā mahātmā; tapasvimadhye'smayatāmitaujāḥ
तं धर्मराजो विमना इवाब्रवी;त्सर्वे ह्रिया सन्ति तपस्विनोऽमीभवानिदं किं स्मयतीव हृष्ट;स्तपस्विनां पश्यतां मामुदीक्ष्य
taṃ dharmarājo vimanā ivābravī;tsarve hriyā santi tapasvino'mībhavānidaṃ kiṃ smayatīva hṛṣṭa;stapasvināṃ paśyatāṃ māmudīkṣya
मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca
न तात हृष्यामि न च स्मयामि; प्रहर्षजो मां भजते न दर्पःतवापदं त्वद्य समीक्ष्य रामं; सत्यव्रतं दाशरथिं स्मरामि
na tāta hṛṣyāmi na ca smayāmi; praharṣajo māṃ bhajate na darpaḥtavāpadaṃ tvadya samīkṣya rāmaṃ; satyavrataṃ dāśarathiṃ smarāmi
स चापि राजा सह लक्ष्मणेन; वने निवासं पितुरेव शासनात्धन्वी चरन्पार्थ पुरा मयैव; दृष्टो गिरेरृष्यमूकस्य सानौ
sa cāpi rājā saha lakṣmaṇena; vane nivāsaṃ pitureva śāsanātdhanvī caranpārtha purā mayaiva; dṛṣṭo girerṛṣyamūkasya sānau
सहस्रनेत्रप्रतिमो महात्मा; मयस्य जेत नमुचेश्च हन्तापितुर्निदेशादनघः स्वधर्मं; वने वासं दाशरथिश्चकार
sahasranetrapratimo mahātmā; mayasya jeta namuceśca hantāpiturnideśādanaghaḥ svadharmaṃ; vane vāsaṃ dāśarathiścakāra
स चापि शक्रस्य समप्रभावो; महानुभावः समरेष्वजेयःविहाय भोगानचरद्वनेषु; नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्
sa cāpi śakrasya samaprabhāvo; mahānubhāvaḥ samareṣvajeyaḥvihāya bhogānacaradvaneṣu; neśe balasyeti caredadharmam
नृपाश्च नाभागभगीरथादयो; महीमिमां सागरान्तां विजित्यसत्येन तेऽप्यजयंस्तात लोका;न्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्
nṛpāśca nābhāgabhagīrathādayo; mahīmimāṃ sāgarāntāṃ vijityasatyena te'pyajayaṃstāta lokā;nneśe balasyeti caredadharmam
अलर्कमाहुर्नरवर्य सन्तं; सत्यव्रतं काशिकरूषराजम्विहाय राष्ट्राणि वसूनि चैव; नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्
alarkamāhurnaravarya santaṃ; satyavrataṃ kāśikarūṣarājamvihāya rāṣṭrāṇi vasūni caiva; neśe balasyeti caredadharmam
धात्रा विधिर्यो विहितः पुराण;स्तं पूजयन्तो नरवर्य सन्तःसप्तर्षयः पार्थ दिवि प्रभान्ति; नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्
dhātrā vidhiryo vihitaḥ purāṇa;staṃ pūjayanto naravarya santaḥsaptarṣayaḥ pārtha divi prabhānti; neśe balasyeti caredadharmam
महाबलान्पर्वतकूटमात्रा;न्विषाणिनः पश्य गजान्नरेन्द्रस्थितान्निदेशे नरवर्य धातु;र्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्
mahābalānparvatakūṭamātrā;nviṣāṇinaḥ paśya gajānnarendrasthitānnideśe naravarya dhātu;rneśe balasyeti caredadharmam
सर्वाणि भूतानि नरेन्द्र पश्य; यथा यथावद्विहितं विधात्रास्वयोनितस्तत्कुरुते प्रभावा;न्नेशे बलस्येति चरेदधर्मम्
sarvāṇi bhūtāni narendra paśya; yathā yathāvadvihitaṃ vidhātrāsvayonitastatkurute prabhāvā;nneśe balasyeti caredadharmam
सत्येन धर्मेण यथार्हवृत्त्या; ह्रिया तथा सर्वभूतान्यतीत्ययशश्च तेजश्च तवापि दीप्तं; विभावसोर्भास्करस्येव पार्थ
satyena dharmeṇa yathārhavṛttyā; hriyā tathā sarvabhūtānyatītyayaśaśca tejaśca tavāpi dīptaṃ; vibhāvasorbhāskarasyeva pārtha
यथाप्रतिज्ञं च महानुभाव; कृच्छ्रं वने वासमिमं निरुष्यततः श्रियं तेजसा स्वेन दीप्ता;मादास्यसे पार्थिव कौरवेभ्यः
yathāpratijñaṃ ca mahānubhāva; kṛcchraṃ vane vāsamimaṃ niruṣyatataḥ śriyaṃ tejasā svena dīptā;mādāsyase pārthiva kauravebhyaḥ
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
तमेवमुक्त्वा वचनं महर्षि;स्तपस्विमध्ये सहितं सुहृद्भिःआमन्त्र्य धौम्यं सहितांश्च पार्थां;स्ततः प्रतस्थे दिशमुत्तरां सः
tamevamuktvā vacanaṃ maharṣi;stapasvimadhye sahitaṃ suhṛdbhiḥāmantrya dhaumyaṃ sahitāṃśca pārthāṃ;stataḥ pratasthe diśamuttarāṃ saḥ