Mahabharata · 23 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
श्रुत्वा च विदुरं प्राप्तं राज्ञा च परिसान्त्वितम्धृतराष्ट्रात्मजो राजा पर्यतप्यत दुर्मतिः
śrutvā ca viduraṃ prāptaṃ rājñā ca parisāntvitamdhṛtarāṣṭrātmajo rājā paryatapyata durmatiḥ
स सौबलं समानाय्य कर्णदुःशासनावपिअब्रवीद्वचनं राजा प्रविश्याबुद्धिजं तमः
sa saubalaṃ samānāyya karṇaduḥśāsanāvapiabravīdvacanaṃ rājā praviśyābuddhijaṃ tamaḥ
एष प्रत्यागतो मन्त्री धृतराष्ट्रस्य संमतःविदुरः पाण्डुपुत्राणां सुहृद्विद्वान्हिते रतः
eṣa pratyāgato mantrī dhṛtarāṣṭrasya saṃmataḥviduraḥ pāṇḍuputrāṇāṃ suhṛdvidvānhite rataḥ
यावदस्य पुनर्बुद्धिं विदुरो नापकर्षतिपाण्डवानयने तावन्मन्त्रयध्वं हितं मम
yāvadasya punarbuddhiṃ viduro nāpakarṣatipāṇḍavānayane tāvanmantrayadhvaṃ hitaṃ mama
अथ पश्याम्यहं पार्थान्प्राप्तानिह कथंचनपुनः शोषं गमिष्यामि निरासुर्निरवग्रहः
atha paśyāmyahaṃ pārthānprāptāniha kathaṃcanapunaḥ śoṣaṃ gamiṣyāmi nirāsurniravagrahaḥ
विषमुद्बन्धनं वापि शस्त्रमग्निप्रवेशनम्करिष्ये न हि तानृद्धान्पुनर्द्रष्टुमिहोत्सहे
viṣamudbandhanaṃ vāpi śastramagnipraveśanamkariṣye na hi tānṛddhānpunardraṣṭumihotsahe
शकुनिरुवाचकिं बालिषां मतिं राजन्नास्थितोऽसि विशां पतेगतास्ते समयं कृत्वा नैतदेवं भविष्यति
śakuniruvācakiṃ bāliṣāṃ matiṃ rājannāsthito'si viśāṃ pategatāste samayaṃ kṛtvā naitadevaṃ bhaviṣyati
सत्यवाक्ये स्थिताः सर्वे पाण्डवा भरतर्षभपितुस्ते वचनं तात न ग्रहीष्यन्ति कर्हिचित्
satyavākye sthitāḥ sarve pāṇḍavā bharatarṣabhapituste vacanaṃ tāta na grahīṣyanti karhicit
अथ वा ते ग्रहीष्यन्ति पुनरेष्यन्ति वा पुरम्निरस्य समयं भूयः पणोऽस्माकं भविष्यति
atha vā te grahīṣyanti punareṣyanti vā puramnirasya samayaṃ bhūyaḥ paṇo'smākaṃ bhaviṣyati
सर्वे भवामो मध्यस्था राज्ञश्छन्दानुवर्तिनःछिद्रं बहु प्रपश्यन्तः पाण्डवानां सुसंवृताः
sarve bhavāmo madhyasthā rājñaśchandānuvartinaḥchidraṃ bahu prapaśyantaḥ pāṇḍavānāṃ susaṃvṛtāḥ
दुःशासन उवाच · duḥśāsana uvāca
एवमेतन्महाप्राज्ञ यथा वदसि मातुलनित्यं हि मे कथयतस्तव बुद्धिर्हि रोचते
evametanmahāprājña yathā vadasi mātulanityaṃ hi me kathayatastava buddhirhi rocate
कर्ण उवाच · karṇa uvāca
काममीक्षामहे सर्वे दुर्योधन तवेप्सितम्ऐकमत्यं हि नो राजन्सर्वेषामेव लक्ष्यते
kāmamīkṣāmahe sarve duryodhana tavepsitamaikamatyaṃ hi no rājansarveṣāmeva lakṣyate
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
एवमुक्तस्तु कर्णेन राजा दुर्योधनस्तदानातिहृष्टमनाः क्षिप्रमभवत्स पराङ्मुखः
evamuktastu karṇena rājā duryodhanastadānātihṛṣṭamanāḥ kṣipramabhavatsa parāṅmukhaḥ
उपलभ्य ततः कर्णो विवृत्य नयने शुभेरोषाद्दुःशासनं चैव सौबलेयं च तावुभौ
upalabhya tataḥ karṇo vivṛtya nayane śubheroṣādduḥśāsanaṃ caiva saubaleyaṃ ca tāvubhau
उवाच परमक्रुद्ध उद्यम्यात्मानमात्मनाअहो मम मतं यत्तन्निबोधत नराधिपाः
uvāca paramakruddha udyamyātmānamātmanāaho mama mataṃ yattannibodhata narādhipāḥ
प्रियं सर्वे चिकीर्षामो राज्ञः किंकरपाणयःन चास्य शक्नुमः सर्वे प्रिये स्थातुमतन्द्रिताः
priyaṃ sarve cikīrṣāmo rājñaḥ kiṃkarapāṇayaḥna cāsya śaknumaḥ sarve priye sthātumatandritāḥ
वयं तु शस्त्राण्यादाय रथानास्थाय दंशिताःगच्छामः सहिता हन्तुं पाण्डवान्वनगोचरान्
vayaṃ tu śastrāṇyādāya rathānāsthāya daṃśitāḥgacchāmaḥ sahitā hantuṃ pāṇḍavānvanagocarān
तेषु सर्वेषु शान्तेषु गतेष्वविदितां गतिम्निर्विवादा भविष्यन्ति धार्तराष्ट्रास्तथा वयम्
teṣu sarveṣu śānteṣu gateṣvaviditāṃ gatimnirvivādā bhaviṣyanti dhārtarāṣṭrāstathā vayam
यावदेव परिद्यूना यावच्छोकपरायणाःयावन्मित्रविहीनाश्च तावच्छक्या मतं मम
yāvadeva paridyūnā yāvacchokaparāyaṇāḥyāvanmitravihīnāśca tāvacchakyā mataṃ mama
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा पूजयन्तः पुनः पुनःबाढमित्येव ते सर्वे प्रत्यूचुः सूतजं तदा
tasya tadvacanaṃ śrutvā pūjayantaḥ punaḥ punaḥbāḍhamityeva te sarve pratyūcuḥ sūtajaṃ tadā
एवमुक्त्वा तु संक्रुद्धा रथैः सर्वे पृथक्पृथक्निर्ययुः पाण्डवान्हन्तुं संघशः कृतनिश्चयाः
evamuktvā tu saṃkruddhā rathaiḥ sarve pṛthakpṛthakniryayuḥ pāṇḍavānhantuṃ saṃghaśaḥ kṛtaniścayāḥ
तान्प्रस्थितान्परिज्ञाय कृष्णद्वैपायनस्तदाआजगाम विशुद्धात्मा दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा
tānprasthitānparijñāya kṛṣṇadvaipāyanastadāājagāma viśuddhātmā dṛṣṭvā divyena cakṣuṣā
प्रतिषिध्याथ तान्सर्वान्भगवाँल्लोकपूजितःप्रज्ञाचक्षुषमासीनमुवाचाभ्येत्य सत्वरः
pratiṣidhyātha tānsarvānbhagavām̐llokapūjitaḥprajñācakṣuṣamāsīnamuvācābhyetya satvaraḥ