Mandala.Sukta 1.112

कुत्स आङ्गिरसः। १(आद्यपादस्य) द्यावापृथिव्यौ, १(द्विती यपादस्य) अग्निः, १ (उत्तरार्धस्य) अश्विनौ, २-२५ अश्विनौ। जगती, २४-२५ त्रिष्टुप्। · kutsa āṅgirasaḥ | 1(ādyapādasya) dyāvāpṛthivyau, 1(dvitī yapādasya) agniḥ, 1 (uttarārdhasya) aśvinau, 2-25 aśvinau | jagatī, 24-25 triṣṭup |

ईळे॒ द्यावा॑पृथि॒वी पू॒र्वचि॑त्तये॒ ऽग्निं घ॒र्मं सु॒रुचं॒ याम॑न्नि॒ष्टये॑ ।याभि॒र्भरे॑ का॒रमंशा॑य॒ जिन्व॑थ॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

īḷe dyāvāpṛthivī pūrvacittaye 'gniṃ gharmaṃ surucaṃ yāmanniṣṭaye |yābhirbhare kāramaṃśāya jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

यु॒वोर्दा॒नाय॑ सु॒भरा॑ अस॒श्चतो॒ रथ॒मा त॑स्थुर्वच॒सं न मन्त॑वे ।याभि॒र्धियोऽव॑थ॒: कर्म॑न्नि॒ष्टये॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yuvordānāya subharā asaścato rathamā tasthurvacasaṃ na mantave |yābhirdhiyo'vatha: karmanniṣṭaye tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

यु॒वं तासां॑ दि॒व्यस्य॑ प्र॒ शास॑ने वि॒शां क्ष॑यथो अ॒मृत॑स्य म॒ज्मना॑ ।याभि॑र्धे॒नुम॒स्वं १ पिन्व॑थो नरा॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yuvaṃ tāsāṃ divyasya pra śāsane viśāṃ kṣayatho amṛtasya majmanā |yābhirdhenumasvaṃ 1 pinvatho narā tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: परि॑ज्मा॒ तन॑यस्य म॒ज्मना॑ द्विमा॒ता तू॒र्षु त॒रणि॑र्वि॒भूष॑ति ।याभि॑स्त्रि॒मन्तु॒रभ॑वद् विचक्ष॒णस्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: parijmā tanayasya majmanā dvimātā tūrṣu taraṇirvibhūṣati |yābhistrimanturabhavad vicakṣaṇastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभी॑ रे॒भं निवृ॑तं सि॒तम॒द्भ्य उद् वन्द॑न॒मैर॑यतं॒ स्व॑र्दृ॒शे ।याभि॒: कण्वं॒ प्र सिषा॑सन्त॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhī rebhaṃ nivṛtaṃ sitamadbhya ud vandanamairayataṃ svardṛśe |yābhi: kaṇvaṃ pra siṣāsantamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒रन्त॑कं॒ जस॑मान॒मार॑णे भु॒ज्युं याभि॑रव्य॒थिभि॑र्जिजि॒न्वथु॑: ।याभि॑: क॒र्कन्धुं॑ व॒य्यं॑ च॒ जिन्व॑थ॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhirantakaṃ jasamānamāraṇe bhujyuṃ yābhiravyathibhirjijinvathu: |yābhi: karkandhuṃ vayyaṃ ca jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑: शुच॒न्तिं ध॑न॒सां सु॑षं॒सदं॑ त॒प्तं घ॒र्ममो॒म्याव॑न्त॒मत्र॑ये ।याभि॒: पृश्नि॑गुं पुरु॒कुत्स॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: śucantiṃ dhanasāṃ suṣaṃsadaṃ taptaṃ gharmamomyāvantamatraye |yābhi: pṛśniguṃ purukutsamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: शची॑भिर्वृषणा परा॒वृजं॒ प्रान्धं श्रो॒णं चक्ष॑स॒ एत॑वे कृ॒थः ।याभि॒र्वर्ति॑कां ग्रसि॒ताममु॑ञ्चतं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: śacībhirvṛṣaṇā parāvṛjaṃ prāndhaṃ śroṇaṃ cakṣasa etave kṛthaḥ |yābhirvartikāṃ grasitāmamuñcataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: सिन्धुं॒ मधु॑मन्त॒मस॑श्चतं॒ वसि॑ष्ठं॒ याभि॑रजरा॒वजि॑न्वतम् ।याभि॒: कुत्सं॑ श्रु॒तर्यं॒ नर्य॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: sindhuṃ madhumantamasaścataṃ vasiṣṭhaṃ yābhirajarāvajinvatam |yābhi: kutsaṃ śrutaryaṃ naryamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑र्वि॒श्पलां॑ धन॒साम॑थ॒र्व्यं॑ स॒हस्र॑मीह्ल आ॒जावजि॑न्वतम् ।याभि॒र्वश॑म॒श्व्यं प्रे॒णिमाव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhirviśpalāṃ dhanasāmatharvyaṃ sahasramīhla ājāvajinvatam |yābhirvaśamaśvyaṃ preṇimāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑: सुदानू औशि॒जाय॑ व॒णिजे॑ दी॒र्घश्र॑वसे॒ मधु॒ कोशो॒ अक्ष॑रत् ।क॒क्षीव॑न्तं स्तो॒तारं॒ याभि॒राव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: sudānū auśijāya vaṇije dīrghaśravase madhu kośo akṣarat |kakṣīvantaṃ stotāraṃ yābhirāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभी॑ र॒सां क्षोद॑सो॒द्नः पि॑पि॒न्वथु॑रन॒श्वं याभी॒ रथ॒माव॑तं जि॒षे ।याभि॑स्त्रि॒शोक॑ उ॒स्रिया॑ उ॒दाज॑त॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhī rasāṃ kṣodasodnaḥ pipinvathuranaśvaṃ yābhī rathamāvataṃ jiṣe |yābhistriśoka usriyā udājata tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: सूर्यं॑ परिया॒थः प॑रा॒वति॑ मन्धा॒तारं॒ क्षैत्र॑पत्ये॒ष्वाव॑तम् ।याभि॒र्विप्रं॒ प्र भ॒रद्वा॑ज॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: sūryaṃ pariyāthaḥ parāvati mandhātāraṃ kṣaitrapatyeṣvāvatam |yābhirvipraṃ pra bharadvājamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑र्म॒हाम॑तिथि॒ग्वं क॑शो॒जुवं॒ दिवो॑दासं शम्बर॒हत्य॒ आव॑तम् ।याभि॑: पू॒र्भिद्ये॑ त्र॒सद॑स्यु॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhirmahāmatithigvaṃ kaśojuvaṃ divodāsaṃ śambarahatya āvatam |yābhi: pūrbhidye trasadasyumāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑र्व॒म्रं वि॑पिपा॒नमु॑पस्तु॒तं क॒लिं याभि॑र्वि॒त्तजा॑निं दुव॒स्यथ॑: ।याभि॒र्व्य॑श्वमु॒त पृथि॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhirvamraṃ vipipānamupastutaṃ kaliṃ yābhirvittajāniṃ duvasyatha: |yābhirvyaśvamuta pṛthimāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑र्नरा श॒यवे॒ याभि॒रत्र॑ये॒ याभि॑: पु॒रा मन॑वे गा॒तुमी॒षथु॑: ।याभि॒: शारी॒राज॑तं॒ स्यूम॑रश्मये॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhirnarā śayave yābhiratraye yābhi: purā manave gātumīṣathu: |yābhi: śārīrājataṃ syūmaraśmaye tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: पठ॑र्वा॒ जठ॑रस्य म॒ज्मना॒ग्निर्नादी॑देच्चि॒त इ॒द्धो अज्म॒न्ना ।याभि॒: शर्या॑त॒मव॑थो महाध॒ने ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: paṭharvā jaṭharasya majmanāgnirnādīdeccita iddho ajmannā |yābhi: śaryātamavatho mahādhane tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑रङ्गिरो॒ मन॑सा निर॒ण्यथो ऽग्रं॒ गच्छ॑थो विव॒रे गोअ॑र्णसः ।याभि॒र्मनुं॒ शूर॑मि॒षा स॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhiraṅgiro manasā niraṇyatho 'graṃ gacchatho vivare goarṇasaḥ |yābhirmanuṃ śūramiṣā samāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: पत्नी॑र्विम॒दाय॑ न्यू॒हथु॒रा घ॑ वा॒ याभि॑ररु॒णीरशि॑क्षतम् ।याभि॑: सु॒दास॑ ऊ॒हथु॑: सुदे॒व्यं १ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: patnīrvimadāya nyūhathurā gha vā yābhiraruṇīraśikṣatam |yābhi: sudāsa ūhathu: sudevyaṃ 1 tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: शंता॑ती॒ भव॑थो ददा॒शुषे॑ भु॒ज्युं याभि॒रव॑थो॒ याभि॒रध्रि॑गुम् ।ओ॒म्याव॑तीं सु॒भरा॑मृत॒स्तुभं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: śaṃtātī bhavatho dadāśuṣe bhujyuṃ yābhiravatho yābhiradhrigum |omyāvatīṃ subharāmṛtastubhaṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॑: कृ॒शानु॒मस॑ने दुव॒स्यथो॑ ज॒वे याभि॒र्यूनो॒ अर्व॑न्त॒माव॑तम् ।मधु॑ प्रि॒यं भ॑रथो॒ यत् स॒रड्भ्य॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: kṛśānumasane duvasyatho jave yābhiryūno arvantamāvatam |madhu priyaṃ bharatho yat saraḍbhyastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒र्नरं॑ गोषु॒युधं॑ नृ॒षाह्ये॒ क्षेत्र॑स्य सा॒ता तन॑यस्य॒ जिन्व॑थः ।याभी॒ रथाँ॒ अव॑थो॒ याभि॒रर्व॑त॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhirnaraṃ goṣuyudhaṃ nṛṣāhye kṣetrasya sātā tanayasya jinvathaḥ |yābhī rathām̐ avatho yābhirarvatastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

याभि॒: कुत्स॑मार्जुने॒यं श॑तक्रतू॒ प्र तु॒र्वीतिं॒ प्र च॑ द॒भीति॒माव॑तम् ।याभि॑र्ध्व॒सन्तिं॑ पुरु॒षन्ति॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम्॥

yābhi: kutsamārjuneyaṃ śatakratū pra turvītiṃ pra ca dabhītimāvatam |yābhirdhvasantiṃ puruṣantimāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ||

अप्न॑स्वतीमश्विना॒ वाच॑म॒स्मे कृ॒तं नो॑ दस्रा वृषणा मनी॒षाम् ।अ॒द्यू॒त्येऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ॥

apnasvatīmaśvinā vācamasme kṛtaṃ no dasrā vṛṣaṇā manīṣām |adyūtye'vase ni hvaye vāṃ vṛdhe ca no bhavataṃ vājasātau ||

द्युभि॑र॒क्तुभि॒: परि॑ पातम॒स्मानरि॑ष्टेभिरश्विना॒ सौभ॑गेभिः ।तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः॥

dyubhiraktubhi: pari pātamasmānariṣṭebhiraśvinā saubhagebhiḥ |tanno mitro varuṇo māmahantāmaditi: sindhu: pṛthivī uta dyauḥ ||