Mandala.Sukta 1.140

दीर्घतमा औचथ्यः। अग्निः। जगती, १० त्रिष्टुब्वा, १२-१३ त्रिष्टुप्। · dīrghatamā aucathyaḥ | agniḥ | jagatī, 10 triṣṭubvā, 12-13 triṣṭup |

वे॒दि॒षदे॑ प्रि॒यधा॑माय सु॒द्युते॑ धा॒सिमि॑व॒ प्र भ॑रा॒ योनि॑म॒ग्नये॑ ।वस्त्रे॑णेव वासया॒ मन्म॑ना॒ शुचिं॑ ज्यो॒तीर॑थं शु॒क्रव॑र्णं तमो॒हन॑म्॥

vediṣade priyadhāmāya sudyute dhāsimiva pra bharā yonimagnaye |vastreṇeva vāsayā manmanā śuciṃ jyotīrathaṃ śukravarṇaṃ tamohanam ||

अ॒भि द्वि॒जन्मा॑ त्रि॒वृदन्न॑मृज्यते संवत्स॒रे वा॑वृधे ज॒ग्धमी॒ पुन॑: ।अ॒न्यस्या॒सा जि॒ह्वया॒ जेन्यो॒ वृषा॒ न्य १न्येन॑ व॒निनो॑ मृष्ट वार॒णः॥

abhi dvijanmā trivṛdannamṛjyate saṃvatsare vāvṛdhe jagdhamī puna: |anyasyāsā jihvayā jenyo vṛṣā nya 1nyena vanino mṛṣṭa vāraṇaḥ ||

कृ॒ष्ण॒प्रुतौ॑ वेवि॒जे अ॑स्य स॒क्षिता॑ उ॒भा त॑रेते अ॒भि मा॒तरा॒ शिशु॑म् ।प्रा॒चाजि॑ह्वं ध्व॒सय॑न्तं तृषु॒च्युत॒मा साच्यं॒ कुप॑यं॒ वर्ध॑नं पि॒तुः॥

kṛṣṇaprutau vevije asya sakṣitā ubhā tarete abhi mātarā śiśum |prācājihvaṃ dhvasayantaṃ tṛṣucyutamā sācyaṃ kupayaṃ vardhanaṃ pituḥ ||

मु॒मु॒क्ष्वो॒ ३ मन॑वे मानवस्य॒ते र॑घु॒द्रुव॑: कृ॒ष्णसी॑तास ऊ॒ जुव॑: ।अ॒स॒म॒ना अ॑जि॒रासो॑ रघु॒ष्यदो॒ वात॑जूता॒ उप॑ युज्यन्त आ॒शव॑:॥

mumukṣvo 3 manave mānavasyate raghudruva: kṛṣṇasītāsa ū juva: |asamanā ajirāso raghuṣyado vātajūtā upa yujyanta āśava: ||

आद॑स्य॒ ते ध्व॒सय॑न्तो॒ वृथे॑रते कृ॒ष्णमभ्वं॒ महि॒ वर्प॒: करि॑क्रतः ।यत्सीं॑ म॒हीम॒वनिं॒ प्राभि मर्मृ॑शदभिश्व॒सन् त्स्त॒नय॒न्नेति॒ नान॑दत्॥

ādasya te dhvasayanto vṛtherate kṛṣṇamabhvaṃ mahi varpa: karikrataḥ |yatsīṃ mahīmavaniṃ prābhi marmṛśadabhiśvasan tstanayanneti nānadat ||

भूष॒न् न योऽधि॑ ब॒भ्रूषु॒ नम्न॑ते॒ वृषे॑व॒ पत्नी॑र॒भ्ये॑ति॒ रोरु॑वत् ।ओ॒जा॒यमा॑नस्त॒न्व॑श्च शुम्भते भी॒मो न शृङ्गा॑ दविधाव दु॒र्गृभि॑:॥

bhūṣan na yo'dhi babhrūṣu namnate vṛṣeva patnīrabhyeti roruvat |ojāyamānastanvaśca śumbhate bhīmo na śṛṅgā davidhāva durgṛbhi: ||

स सं॒स्तिरो॑ वि॒ष्टिर॒: सं गृ॑भायति जा॒नन्ने॒व जा॑न॒तीर्नित्य॒ आ श॑ये ।पुन॑र्वर्धन्ते॒ अपि॑ यन्ति दे॒व्य॑म॒न्यद् वर्प॑: पि॒त्रोः कृ॑ण्वते॒ सचा॑॥

sa saṃstiro viṣṭira: saṃ gṛbhāyati jānanneva jānatīrnitya ā śaye |punarvardhante api yanti devyamanyad varpa: pitroḥ kṛṇvate sacā ||

तम॒ग्रुव॑: के॒शिनी॒: सं हि रे॑भि॒र ऊ॒र्ध्वास्त॑स्थुर्म॒म्रुषी॒: प्रायवे॒ पुन॑: ।तासां॑ ज॒रां प्र॑मु॒ञ्चन्ने॑ति॒ नान॑द॒दसुं॒ परं॑ ज॒नय॑ञ्जी॒वमस्तृ॑तम्॥

tamagruva: keśinī: saṃ hi rebhira ūrdhvāstasthurmamruṣī: prāyave puna: |tāsāṃ jarāṃ pramuñcanneti nānadadasuṃ paraṃ janayañjīvamastṛtam ||

अ॒धी॒वा॒सं परि॑ मा॒तू रि॒हन्नह॑ तुवि॒ग्रेभि॒: सत्व॑भिर्याति॒ वि ज्रय॑: ।वयो॒ दध॑त् प॒द्वते॒ रेरि॑ह॒त् सदाऽनु॒ श्येनी॑ सचते वर्त॒नीरह॑॥

adhīvāsaṃ pari mātū rihannaha tuvigrebhi: satvabhiryāti vi jraya: |vayo dadhat padvate rerihat sadā'nu śyenī sacate vartanīraha ||

अ॒स्माक॑मग्ने म॒घव॑त्सु दीदि॒ह्यध॒ श्वसी॑वान् वृष॒भो दमू॑नाः ।अ॒वास्या॒ शिशु॑मतीरदीदे॒र्वर्मे॑व यु॒त्सु प॑रि॒जर्भु॑राणः॥

asmākamagne maghavatsu dīdihyadha śvasīvān vṛṣabho damūnāḥ |avāsyā śiśumatīradīdervarmeva yutsu parijarbhurāṇaḥ ||

इ॒दम॑ग्ने॒ सुधि॑तं॒ दुर्धि॑ता॒दधि॑ प्रि॒यादु॑ चि॒न्मन्म॑न॒: प्रेयो॑ अस्तु ते ।यत्ते॑ शु॒क्रं त॒न्वो॒ ३ रोच॑ते॒ शुचि॒ तेना॒स्मभ्यं॑ वनसे॒ रत्न॒मा त्वम्॥

idamagne sudhitaṃ durdhitādadhi priyādu cinmanmana: preyo astu te |yatte śukraṃ tanvo 3 rocate śuci tenāsmabhyaṃ vanase ratnamā tvam ||

रथा॑य॒ नाव॑मु॒त नो॑ गृ॒हाय॒ नित्या॑रित्रां प॒द्वतीं॑ रास्यग्ने ।अ॒स्माकं॑ वी॒राँ उ॒त नो॑ म॒घोनो॒ जनाँ॑श्च॒ या पा॒रया॒च्छर्म॒ या च॑॥

rathāya nāvamuta no gṛhāya nityāritrāṃ padvatīṃ rāsyagne |asmākaṃ vīrām̐ uta no maghono janām̐śca yā pārayāccharma yā ca ||

अ॒भी नो॑ अग्न उ॒क्थमिज्जु॑गुर्या॒ द्यावा॒क्षामा॒ सिन्ध॑वश्च॒ स्वगू॑र्ताः ।गव्यं॒ यव्यं॒ यन्तो॑ दी॒र्घाहेषं॒ वर॑मरु॒ण्यो॑ वरन्त॥

abhī no agna ukthamijjuguryā dyāvākṣāmā sindhavaśca svagūrtāḥ |gavyaṃ yavyaṃ yanto dīrghāheṣaṃ varamaruṇyo varanta ||