Mandala.Sukta 1.31

हिरण्यस्तूप आङ्गिरसः। अग्निः। जगती, ८, १६, १८ त्रिष्टुप्। · hiraṇyastūpa āṅgirasaḥ | agniḥ | jagatī, 8, 16, 18 triṣṭup |

त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रा॒ ऋषि॑र्दे॒वो दे॒वाना॑मभवः शि॒वः सखा॑।तव॑ व्र॒ते क॒वयो॑ विद्म॒नाप॒सोऽजा॑यन्त म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः॥

tvamagne prathamo aṅgirā ṛṣirdevo devānāmabhavaḥ śivaḥ sakhā |tava vrate kavayo vidmanāpaso'jāyanta maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ||

त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रस्तमः क॒विर्दे॒वानां॒ परि॑ भूषसि व्र॒तम् ।वि॒भुर्विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय॒ मेधि॑रो द्विमा॒ता श॒युः क॑ति॒धा चि॑दा॒यवे॑॥

tvamagne prathamo aṅgirastamaḥ kavirdevānāṃ pari bhūṣasi vratam |vibhurviśvasmai bhuvanāya medhiro dvimātā śayuḥ katidhā cidāyave ||

त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो मा॑त॒रिश्व॑न आ॒विर्भ॑व सुक्रतू॒या वि॒वस्व॑ते ।अरे॑जेतां॒ रोद॑सी होतृ॒वूर्ये ऽस॑घ्नोर्भा॒रमय॑जो म॒हो व॑सो॥

tvamagne prathamo mātariśvana āvirbhava sukratūyā vivasvate |arejetāṃ rodasī hotṛvūrye 'saghnorbhāramayajo maho vaso ||

त्वम॑ग्ने॒ मन॑वे॒ द्याम॑वाशयः पुरू॒रव॑से सु॒कृते॑ सु॒कृत्त॑रः ।श्वा॒त्रेण॒ यत् पि॒त्रोर्मुच्य॑से॒ पर्या त्वा॒ पूर्व॑मनय॒न्नाप॑रं॒ पुन॑:॥

tvamagne manave dyāmavāśayaḥ purūravase sukṛte sukṛttaraḥ |śvātreṇa yat pitrormucyase paryā tvā pūrvamanayannāparaṃ puna: ||

त्वम॑ग्ने वृष॒भः पु॑ष्टि॒वर्ध॑न॒ उद्य॑तस्रुचे भवसि श्र॒वाय्य॑: ।य आहु॑तिं॒ परि॒ वेदा॒ वष॑ट्कृति॒मेका॑यु॒रग्रे॒ विश॑ आ॒विवा॑ससि॥

tvamagne vṛṣabhaḥ puṣṭivardhana udyatasruce bhavasi śravāyya: |ya āhutiṃ pari vedā vaṣaṭkṛtimekāyuragre viśa āvivāsasi ||

त्वम॑ग्ने वृजि॒नव॑र्तनिं॒ नरं॒ सक्म॑न् पिपर्षि वि॒दथे॑ विचर्षणे ।यः शूर॑साता॒ परि॑तक्म्ये॒ धने॑ द॒भ्रेभि॑श्चि॒त् समृ॑ता॒ हंसि॒ भूय॑सः॥

tvamagne vṛjinavartaniṃ naraṃ sakman piparṣi vidathe vicarṣaṇe |yaḥ śūrasātā paritakmye dhane dabhrebhiścit samṛtā haṃsi bhūyasaḥ ||

त्वं तम॑ग्ने अमृत॒त्व उ॑त्त॒मे मर्तं॑ दधासि॒ श्रव॑से दि॒वेदि॑वे ।यस्ता॑तृषा॒ण उ॒भया॑य॒ जन्म॑ने॒ मय॑: कृ॒णोषि॒ प्रय॒ आ च॑ सू॒रये॑॥

tvaṃ tamagne amṛtatva uttame martaṃ dadhāsi śravase divedive |yastātṛṣāṇa ubhayāya janmane maya: kṛṇoṣi praya ā ca sūraye ||

त्वं नो॑ अग्ने स॒नये॒ धना॑नां य॒शसं॑ का॒रुं कृ॑णुहि॒ स्तवा॑नः ।ऋ॒ध्याम॒ कर्मा॒पसा॒ नवे॑न दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः॥

tvaṃ no agne sanaye dhanānāṃ yaśasaṃ kāruṃ kṛṇuhi stavānaḥ |ṛdhyāma karmāpasā navena devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ ||

त्वं नो॑ अग्ने पि॒त्रोरु॒पस्थ॒ आ दे॒वो दे॒वेष्व॑नवद्य॒ जागृ॑विः ।त॒नू॒कृद् बो॑धि॒ प्रम॑तिश्च का॒रवे॒ त्वं क॑ल्याण॒ वसु॒ विश्व॒मोपि॑षे॥

tvaṃ no agne pitrorupastha ā devo deveṣvanavadya jāgṛviḥ |tanūkṛd bodhi pramatiśca kārave tvaṃ kalyāṇa vasu viśvamopiṣe ||

त्वम॑ग्ने॒ प्रम॑ति॒स्त्वं पि॒तासि॑ न॒स्त्वं व॑य॒स्कृत् तव॑ जा॒मयो॑ व॒यम् ।सं त्वा॒ राय॑: श॒तिन॒: सं स॑ह॒स्रिण॑: सु॒वीरं॑ यन्ति व्रत॒पाम॑दाभ्य॥

tvamagne pramatistvaṃ pitāsi nastvaṃ vayaskṛt tava jāmayo vayam |saṃ tvā rāya: śatina: saṃ sahasriṇa: suvīraṃ yanti vratapāmadābhya ||

त्वाम॑ग्ने प्रथ॒ममा॒युमा॒यवे॑ दे॒वा अ॑कृण्व॒न् नहु॑षस्य वि॒श्पति॑म् ।इळा॑मकृण्व॒न् मनु॑षस्य॒ शास॑नीं पि॒तुर्यत् पु॒त्रो मम॑कस्य॒ जाय॑ते॥

tvāmagne prathamamāyumāyave devā akṛṇvan nahuṣasya viśpatim |iḷāmakṛṇvan manuṣasya śāsanīṃ pituryat putro mamakasya jāyate ||

त्वं नो॑ अग्ने॒ तव॑ देव पा॒युभि॑र्म॒घोनो॑ रक्ष त॒न्व॑श्च वन्द्य ।त्रा॒ता तो॒कस्य॒ तन॑ये॒ गवा॑म॒स्यनि॑मेषं॒ रक्ष॑माण॒स्तव॑ व्र॒ते॥

tvaṃ no agne tava deva pāyubhirmaghono rakṣa tanvaśca vandya |trātā tokasya tanaye gavāmasyanimeṣaṃ rakṣamāṇastava vrate ||

त्वम॑ग्ने॒ यज्य॑वे पा॒युरन्त॑रो ऽनिष॒ङ्गाय॑ चतुर॒क्ष इ॑ध्यसे ।यो रा॒तह॑व्यो ऽवृ॒काय॒ धाय॑से की॒रेश्चि॒न् मन्त्रं॒ मन॑सा व॒नोषि॒ तम्॥

tvamagne yajyave pāyurantaro 'niṣaṅgāya caturakṣa idhyase |yo rātahavyo 'vṛkāya dhāyase kīreścin mantraṃ manasā vanoṣi tam ||

त्वम॑ग्न उरु॒शंसा॑य वा॒घते॑ स्पा॒र्हं यद् रेक्ण॑: पर॒मं व॒नोषि॒ तत् ।आ॒ध्रस्य॑ चि॒त् प्रम॑तिरुच्यसे पि॒ता प्र पाकं॒ शास्सि॒ प्र दिशो॑ वि॒दुष्ट॑रः॥

tvamagna uruśaṃsāya vāghate spārhaṃ yad rekṇa: paramaṃ vanoṣi tat |ādhrasya cit pramatirucyase pitā pra pākaṃ śāssi pra diśo viduṣṭaraḥ ||

त्वम॑ग्ने॒ प्रय॑तदक्षिणं॒ नरं॒ वर्मे॑व स्यू॒तं परि॑ पासि वि॒श्वत॑: ।स्वा॒दु॒क्षद्मा॒ यो व॑स॒तौ स्यो॑न॒कृज् जी॑वया॒जं यज॑ते॒ सोप॒मा दि॒वः॥

tvamagne prayatadakṣiṇaṃ naraṃ varmeva syūtaṃ pari pāsi viśvata: |svādukṣadmā yo vasatau syonakṛj jīvayājaṃ yajate sopamā divaḥ ||

इ॒माम॑ग्ने श॒रणिं॑ मीमृषो न इ॒ममध्वा॑नं॒ यमगा॑म दू॒रात् ।आ॒पिः पि॒ता प्रम॑तिः सो॒म्यानां॒ भृमि॑रस्यृषि॒कृन् मर्त्या॑नाम्॥

imāmagne śaraṇiṃ mīmṛṣo na imamadhvānaṃ yamagāma dūrāt |āpiḥ pitā pramatiḥ somyānāṃ bhṛmirasyṛṣikṛn martyānām ||

म॒नु॒ष्वद॑ग्ने अङ्गिर॒स्वद॑ङ्गिरो ययाति॒वत् सद॑ने पूर्व॒वच्छु॑चे ।अच्छ॑ या॒ह्या व॑हा॒ दैव्यं॒ जन॒मा सा॑दय ब॒र्हिषि॒ यक्षि॑ च प्रि॒यम्॥

manuṣvadagne aṅgirasvadaṅgiro yayātivat sadane pūrvavacchuce |accha yāhyā vahā daivyaṃ janamā sādaya barhiṣi yakṣi ca priyam ||

ए॒तेना॑ग्ने॒ ब्रह्म॑णा वावृधस्व॒ शक्ती॑ वा॒ यत्ते॑ चकृ॒मा वि॒दा वा॑ ।उ॒त प्र णे॑ष्य॒भि वस्यो॑ अ॒स्मान् त्सं न॑: सृज सुम॒त्या वाज॑वत्या॥

etenāgne brahmaṇā vāvṛdhasva śaktī vā yatte cakṛmā vidā vā |uta pra ṇeṣyabhi vasyo asmān tsaṃ na: sṛja sumatyā vājavatyā ||