Mandala.Sukta 2.24

गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः। ब्रह्मणस्पतिः, १, १० बृहस्पतिः, १२ इन्द्राब्रह्मणस्पती। जगती, १२-१६ त्रिष्टुप्। · gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ | brahmaṇaspatiḥ, 1, 10 bṛhaspatiḥ, 12 indrābrahmaṇaspatī | jagatī, 12-16 triṣṭup |

सेमाम॑विड्ढि॒ प्रभृ॑तिं॒ य ईशि॑षे॒ ऽया वि॑धेम॒ नव॑या म॒हा गि॒रा ।यथा॑ नो मी॒ढ्वान् त्स्तव॑ते॒ सखा॒ तव॒ बृह॑स्पते॒ सीष॑ध॒: सोत नो॑ म॒तिम्॥

semāmaviḍḍhi prabhṛtiṃ ya īśiṣe 'yā vidhema navayā mahā girā |yathā no mīḍhvān tstavate sakhā tava bṛhaspate sīṣadha: sota no matim ||

यो नन्त्वा॒न्यन॑म॒न्न्योज॑सो॒ताद॑र्दर्म॒न्युना॒ शम्ब॑राणि॒ वि ।प्राच्या॑वय॒दच्यु॑ता॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒रा चावि॑श॒द् वसु॑मन्तं॒ वि पर्व॑तम्॥

yo nantvānyanamannyojasotādardarmanyunā śambarāṇi vi |prācyāvayadacyutā brahmaṇaspatirā cāviśad vasumantaṃ vi parvatam ||

तद् दे॒वानां॑ दे॒वत॑माय॒ कर्त्व॒मश्र॑थ्नन् दृ॒ळहाव्र॑दन्त वीळि॒ता ।उद्गा आ॑ज॒दभि॑न॒द् ब्रह्म॑णा व॒लमगू॑ह॒त्तमो॒ व्य॑चक्षय॒त् स्व॑:॥

tad devānāṃ devatamāya kartvamaśrathnan dṛḷahāvradanta vīḷitā |udgā ājadabhinad brahmaṇā valamagūhattamo vyacakṣayat sva: ||

अश्मा॑स्यमव॒तं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मधु॑धारम॒भि यमोज॒सातृ॑णत् ।तमे॒व विश्वे॑ पपिरे स्व॒र्दृशो॑ ब॒हु सा॒कं सि॑सिचु॒रुत्स॑मु॒द्रिण॑म्॥

aśmāsyamavataṃ brahmaṇaspatirmadhudhāramabhi yamojasātṛṇat |tameva viśve papire svardṛśo bahu sākaṃ sisicurutsamudriṇam ||

सना॒ ता का चि॒द् भुव॑ना॒ भवी॑त्वा मा॒द्भिः श॒रद्भि॒र्दुरो॑ वरन्त वः ।अय॑तन्ता चरतो अ॒न्यद॑न्य॒दिद् या च॒कार॑ व॒युना॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑:॥

sanā tā kā cid bhuvanā bhavītvā mādbhiḥ śaradbhirduro varanta vaḥ |ayatantā carato anyadanyadid yā cakāra vayunā brahmaṇaspati: ||

अ॒भि॒नक्ष॑न्तो अ॒भि ये तमा॑न॒शुर्नि॒धिं प॑णी॒नां प॑र॒मं गुहा॑ हि॒तम् ।ते वि॒द्वांस॑: प्रति॒चक्ष्यानृ॑ता॒ पुन॒र्यत॑ उ॒ आय॒न् तदुदी॑युरा॒विश॑म्॥

abhinakṣanto abhi ye tamānaśurnidhiṃ paṇīnāṃ paramaṃ guhā hitam |te vidvāṃsa: praticakṣyānṛtā punaryata u āyan tadudīyurāviśam ||

ऋ॒तावा॑नः प्रति॒चक्ष्यानृ॑ता॒ पुन॒रात॒ आ त॑स्थुः क॒वयो॑ म॒हस्प॒थः ।ते बा॒हुभ्यां॑ धमि॒तम॒ग्निमश्म॑नि॒ नकि॒: षो अ॒स्त्यर॑णो ज॒हुर्हि तम्॥

ṛtāvānaḥ praticakṣyānṛtā punarāta ā tasthuḥ kavayo mahaspathaḥ |te bāhubhyāṃ dhamitamagnimaśmani naki: ṣo astyaraṇo jahurhi tam ||

ऋ॒तज्ये॑न क्षि॒प्रेण॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्यत्र॒ वष्टि॒ प्र तद॑श्नोति॒ धन्व॑ना ।तस्य॑ सा॒ध्वीरिष॑वो॒ याभि॒रस्य॑ति नृ॒चक्ष॑सो दृ॒शये॒ कर्ण॑योनयः॥

ṛtajyena kṣipreṇa brahmaṇaspatiryatra vaṣṭi pra tadaśnoti dhanvanā |tasya sādhvīriṣavo yābhirasyati nṛcakṣaso dṛśaye karṇayonayaḥ ||

स सं॑न॒यः स वि॑न॒यः पु॒रोहि॑त॒: स सुष्टु॑त॒: स यु॒धि ब्रह्म॑ण॒स्पति॑: ।चा॒क्ष्मो यद् वाजं॒ भर॑ते म॒ती धना ऽऽदित् सूर्य॑स्तपति तप्य॒तुर्वृथा॑॥

sa saṃnayaḥ sa vinayaḥ purohita: sa suṣṭuta: sa yudhi brahmaṇaspati: |cākṣmo yad vājaṃ bharate matī dhanā ''dit sūryastapati tapyaturvṛthā ||

वि॒भु प्र॒भु प्र॑थ॒मं मे॒हना॑वतो॒ बृह॒स्पते॑: सुवि॒दत्रा॑णि॒ राध्या॑ ।इ॒मा सा॒तानि॑ वे॒न्यस्य॑ वा॒जिनो॒ येन॒ जना॑ उ॒भये॑ भुञ्ज॒ते विश॑:॥

vibhu prabhu prathamaṃ mehanāvato bṛhaspate: suvidatrāṇi rādhyā |imā sātāni venyasya vājino yena janā ubhaye bhuñjate viśa: ||

योऽव॑रे वृ॒जने॑ वि॒श्वथा॑ वि॒भुर्म॒हामु॑ र॒ण्वः शव॑सा व॒वक्षि॑थ ।स दे॒वो दे॒वान् प्रति॑ पप्रथे पृ॒थु विश्वेदु॒ ता प॑रि॒भूर्ब्रह्म॑ण॒स्पति॑:॥

yo'vare vṛjane viśvathā vibhurmahāmu raṇvaḥ śavasā vavakṣitha |sa devo devān prati paprathe pṛthu viśvedu tā paribhūrbrahmaṇaspati: ||

विश्वं॑ स॒त्यं म॑घवाना यु॒वोरिदाप॑श्च॒न प्र मि॑नन्ति व्र॒तं वा॑म् ।अच्छे॑न्द्राब्रह्मणस्पती ह॒विर्नो ऽन्नं॒ युजे॑व वा॒जिना॑ जिगातम्॥

viśvaṃ satyaṃ maghavānā yuvoridāpaścana pra minanti vrataṃ vām |acchendrābrahmaṇaspatī havirno 'nnaṃ yujeva vājinā jigātam ||

उ॒ताशि॑ष्ठा॒ अनु॑ शृण्वन्ति॒ वह्न॑यः स॒भेयो॒ विप्रो॑ भरते म॒ती धना॑ ।वी॒ळु॒द्वेषा॒ अनु॒ वश॑ ऋ॒णमा॑द॒दिः स ह॑ वा॒जी स॑मि॒थे ब्रह्म॑ण॒स्पति॑:॥

utāśiṣṭhā anu śṛṇvanti vahnayaḥ sabheyo vipro bharate matī dhanā |vīḷudveṣā anu vaśa ṛṇamādadiḥ sa ha vājī samithe brahmaṇaspati: ||

ब्रह्म॑ण॒स्पते॑रभवद् यथाव॒शं स॒त्यो म॒न्युर्महि॒ कर्मा॑ करिष्य॒तः ।यो गा उ॒दाज॒त् स दि॒वे वि चा॑भजन् म॒हीव॑ री॒तिः शव॑सासर॒त् पृथ॑क्॥

brahmaṇaspaterabhavad yathāvaśaṃ satyo manyurmahi karmā kariṣyataḥ |yo gā udājat sa dive vi cābhajan mahīva rītiḥ śavasāsarat pṛthak ||

ब्रह्म॑णस्पते सु॒यम॑स्य वि॒श्वहा॑ रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॒३ वय॑स्वतः ।वी॒रेषु॑ वी॒राँ उप॑ पृङ्धि न॒स्त्वं यदीशा॑नो॒ ब्रह्म॑णा॒ वेषि॑ मे॒ हव॑म्॥

brahmaṇaspate suyamasya viśvahā rāyaḥ syāma rathyo3 vayasvataḥ |vīreṣu vīrām̐ upa pṛṅdhi nastvaṃ yadīśāno brahmaṇā veṣi me havam ||

ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।विश्वं॒ तद् भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑:॥

brahmaṇaspate tvamasya yantā sūktasya bodhi tanayaṃ ca jinva |viśvaṃ tad bhadraṃ yadavanti devā bṛhad vadema vidathe suvīrā: ||