Mandala.Sukta 3.29
Rigveda · 16 verses
- 3.29.1
गाथिनो विश्वामित्रः। अग्निः, ५ ऋत्विजो वा। त्रिष्टुप्, १, ४, १०, १२ अनुष्टुप्, ६, ११, १४, १५ जगती। · gāthino viśvāmitraḥ | agniḥ, 5 ṛtvijo vā | triṣṭup, 1, 4, 10, 12 anuṣṭup, 6, 11, 14, 15 jagatī |
अस्ती॒दम॑धि॒मन्थ॑न॒मस्ति॑ प्र॒जन॑नं कृ॒तम् ।ए॒तां वि॒श्पत्नी॒मा भ॑रा॒ग्निं म॑न्थाम पू॒र्वथा॑॥
astīdamadhimanthanamasti prajananaṃ kṛtam |etāṃ viśpatnīmā bharāgniṃ manthāma pūrvathā ||
- 3.29.2
अ॒रण्यो॒र्निहि॑तो जा॒तवे॑दा॒ गर्भ॑ इव॒ सुधि॑तो ग॒र्भिणी॑षु ।दि॒वेदि॑व॒ ईड्यो॑ जागृ॒वद्भि॑र्ह॒विष्म॑द्भिर्मनु॒ष्ये॑भिर॒ग्निः॥
araṇyornihito jātavedā garbha iva sudhito garbhiṇīṣu |divediva īḍyo jāgṛvadbhirhaviṣmadbhirmanuṣyebhiragniḥ ||
- 3.29.3
उ॒त्ता॒नाया॒मव॑ भरा चिकि॒त्वान् त्स॒द्यः प्रवी॑ता॒ वृष॑णं जजान ।अ॒रु॒षस्तू॑पो॒ रुश॑दस्य॒ पाज॒ इळा॑यास्पु॒त्रो व॒युने॑ऽजनिष्ट॥
uttānāyāmava bharā cikitvān tsadyaḥ pravītā vṛṣaṇaṃ jajāna |aruṣastūpo ruśadasya pāja iḷāyāsputro vayune'janiṣṭa ||
- 3.29.4
इळा॑यास्त्वा प॒दे व॒यं नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ ।जात॑वेदो॒ नि धी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोळह॑वे॥
iḷāyāstvā pade vayaṃ nābhā pṛthivyā adhi |jātavedo ni dhīmahyagne havyāya voḷahave ||
- 3.29.5
मन्थ॑ता नरः क॒विमद्व॑यन्तं॒ प्रचे॑तसम॒मृतं॑ सु॒प्रती॑कम् ।य॒ज्ञस्य॑ के॒तुं प्र॑थ॒मं पु॒रस्ता॑द॒ग्निं न॑रो जनयता सु॒शेव॑म्॥
manthatā naraḥ kavimadvayantaṃ pracetasamamṛtaṃ supratīkam |yajñasya ketuṃ prathamaṃ purastādagniṃ naro janayatā suśevam ||
- 3.29.6
यदी॒ मन्थ॑न्ति बा॒हुभि॒र्वि रो॑च॒तेऽश्वो॒ न वा॒ज्य॑रु॒षो वने॒ष्वा ।चि॒त्रो न याम॑न्न॒श्विनो॒रनि॑वृत॒: परि॑ वृण॒क्त्यश्म॑न॒स्तृणा॒ दह॑न्॥
yadī manthanti bāhubhirvi rocate'śvo na vājyaruṣo vaneṣvā |citro na yāmannaśvinoranivṛta: pari vṛṇaktyaśmanastṛṇā dahan ||
- 3.29.7
जा॒तो अ॒ग्नी रो॑चते॒ चेकि॑तानो वा॒जी विप्र॑: कविश॒स्तः सु॒दानु॑: ।यं दे॒वास॒ ईड्यं॑ विश्व॒विदं॑ हव्य॒वाह॒मद॑धुरध्व॒रेषु॑॥
jāto agnī rocate cekitāno vājī vipra: kaviśastaḥ sudānu: |yaṃ devāsa īḍyaṃ viśvavidaṃ havyavāhamadadhuradhvareṣu ||
- 3.29.8
सीद॑ होत॒: स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान् त्सा॒दया॑ य॒ज्ञं सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ॑ ।दे॒वा॒वीर्दे॒वान् ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒हद् यज॑माने॒ वयो॑ धाः॥
sīda hota: sva u loke cikitvān tsādayā yajñaṃ sukṛtasya yonau |devāvīrdevān haviṣā yajāsyagne bṛhad yajamāne vayo dhāḥ ||
- 3.29.9
कृ॒णोत॑ धू॒मं वृष॑णं सखा॒योऽस्रे॑धन्त इतन॒ वाज॒मच्छ॑ ।अ॒यम॒ग्निः पृ॑तना॒षाट् सु॒वीरो॒ येन॑ दे॒वासो॒ अस॑हन्त॒ दस्यू॑न्॥
kṛṇota dhūmaṃ vṛṣaṇaṃ sakhāyo'sredhanta itana vājamaccha |ayamagniḥ pṛtanāṣāṭ suvīro yena devāso asahanta dasyūn ||
- 3.29.10
अ॒यं ते॒ योनि॑ॠ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः ।तं जा॒नन्न॑ग्न॒ आ सी॒दाथा॑ नो वर्धया॒ गिर॑:॥
ayaṃ te yoniṝtviyo yato jāto arocathāḥ |taṃ jānannagna ā sīdāthā no vardhayā gira: ||
- 3.29.11
॥तनू॒नपा॑दुच्यते॒ गर्भ॑ आसु॒रो नरा॒शंसो॑ भवति॒ यद् वि॒जाय॑ते ।मा॒त॒रिश्वा॒ यदमि॑मीत मा॒तरि॒ वात॑स्य॒ सर्गो॑ अभव॒त् सरी॑मणि॥
||tanūnapāducyate garbha āsuro narāśaṃso bhavati yad vijāyate |mātariśvā yadamimīta mātari vātasya sargo abhavat sarīmaṇi ||
- 3.29.12
॥सु॒नि॒र्मथा॒ निर्म॑थितः सुनि॒धा निहि॑तः क॒विः ।अग्ने॑ स्वध्व॒रा कृ॑णु दे॒वान् दे॑वय॒ते य॑ज॥
||sunirmathā nirmathitaḥ sunidhā nihitaḥ kaviḥ |agne svadhvarā kṛṇu devān devayate yaja ||
- 3.29.13
अजी॑जनन्न॒मृतं॒ मर्त्या॑सोऽस्रे॒माणं॑ त॒रणिं॑ वी॒ळुज॑म्भम् ।दश॒ स्वसा॑रो अ॒ग्रुव॑: समी॒चीः पुमां॑सं जा॒तम॒भि सं र॑भन्ते॥
ajījanannamṛtaṃ martyāso'sremāṇaṃ taraṇiṃ vīḷujambham |daśa svasāro agruva: samīcīḥ pumāṃsaṃ jātamabhi saṃ rabhante ||
- 3.29.14
प्र स॒प्तहो॑ता सन॒काद॑रोचत मा॒तुरु॒पस्थे॒ यदशो॑च॒दूध॑नि ।न नि मि॑षति सु॒रणो॑ दि॒वेदि॑वे॒ यदसु॑रस्य ज॒ठरा॒दजा॑यत॥
pra saptahotā sanakādarocata māturupasthe yadaśocadūdhani |na ni miṣati suraṇo divedive yadasurasya jaṭharādajāyata ||
- 3.29.15
अ॒मि॒त्रा॒युधो॑ म॒रुता॑मिव प्र॒याः प्र॑थम॒जा ब्रह्म॑णो॒ विश्व॒मिद् वि॑दुः ।द्यु॒म्नव॒द् ब्रह्म॑ कुशि॒कास॒ एरि॑र॒ एक॑एको॒ दमे॑ अ॒ग्निं समी॑धिरे॥
amitrāyudho marutāmiva prayāḥ prathamajā brahmaṇo viśvamid viduḥ |dyumnavad brahma kuśikāsa erira ekaeko dame agniṃ samīdhire ||
- 3.29.16
यद॒द्य त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन् होत॑श्चिकि॒त्वोऽवृ॑णीमही॒ह ।ध्रु॒वम॑या ध्रु॒वमु॒ताश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन् वि॒द्वाँ उप॑ याहि॒ सोम॑म्॥
yadadya tvā prayati yajñe asmin hotaścikitvo'vṛṇīmahīha |dhruvamayā dhruvamutāśamiṣṭhāḥ prajānan vidvām̐ upa yāhi somam ||