Mandala.Sukta 3.54

प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा। विश्वे देवाः। त्रिष्टुप्। · prajāpatirvaiśvāmitraḥ, prajāpatirvācyo vā | viśve devāḥ | triṣṭup |

इ॒मं म॒हे वि॑द॒थ्या॑य शू॒षं शश्व॒त् कृत्व॒ ईड्या॑य॒ प्र ज॑भ्रुः ।शृ॒णोतु॑ नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः शृ॒णोत्व॒ग्निर्दि॒व्यैरज॑स्रः॥

imaṃ mahe vidathyāya śūṣaṃ śaśvat kṛtva īḍyāya pra jabhruḥ |śṛṇotu no damyebhiranīkaiḥ śṛṇotvagnirdivyairajasraḥ ||

महि॑ म॒हे दि॒वे अ॑र्चा पृथि॒व्यै कामो॑ म इ॒च्छञ्च॑रति प्रजा॒नन् ।ययो॑र्ह॒ स्तोमे॑ वि॒दथे॑षु दे॒वाः स॑प॒र्यवो॑ मा॒दय॑न्ते॒ सचा॒योः॥

mahi mahe dive arcā pṛthivyai kāmo ma icchañcarati prajānan |yayorha stome vidatheṣu devāḥ saparyavo mādayante sacāyoḥ ||

यु॒वोर्ऋ॒तं रो॑दसी स॒त्यम॑स्तु म॒हे षु ण॑: सुवि॒ताय॒ प्र भू॑तम् ।इ॒दं दि॒वे नमो॑ अग्ने पृथि॒व्यै स॑प॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्न॑म्॥

yuvorṛtaṃ rodasī satyamastu mahe ṣu ṇa: suvitāya pra bhūtam |idaṃ dive namo agne pṛthivyai saparyāmi prayasā yāmi ratnam ||

उ॒तो हि वां॑ पू॒र्व्या आ॑विवि॒द्र ऋता॑वरी रोदसी सत्य॒वाच॑: ।नर॑श्चिद् वां समि॒थे शूर॑सातौ ववन्दि॒रे पृ॑थिवि॒ वेवि॑दानाः॥

uto hi vāṃ pūrvyā āvividra ṛtāvarī rodasī satyavāca: |naraścid vāṃ samithe śūrasātau vavandire pṛthivi vevidānāḥ ||

को अ॒द्धा वे॑द॒ क इ॒ह प्र वो॑चद्दे॒वाँ अच्छा॑ प॒थ्या॒३ का समे॑ति ।ददृ॑श्र एषामव॒मा सदां॑सि॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑॥

ko addhā veda ka iha pra vocaddevām̐ acchā pathyā3 kā sameti |dadṛśra eṣāmavamā sadāṃsi pareṣu yā guhyeṣu vrateṣu ||

क॒विर्नृ॒चक्षा॑ अ॒भि षी॑मचष्ट ऋ॒तस्य॒ योना॒ विघृ॑ते॒ मद॑न्ती ।नाना॑ चक्राते॒ सद॑नं॒ यथा॒ वेः स॑मा॒नेन॒ क्रतु॑ना संविदा॒ने॥

kavirnṛcakṣā abhi ṣīmacaṣṭa ṛtasya yonā vighṛte madantī |nānā cakrāte sadanaṃ yathā veḥ samānena kratunā saṃvidāne ||

स॒मा॒न्या वियु॑ते दू॒रेअ॑न्ते ध्रु॒वे प॒दे त॑स्थतुर्जाग॒रूके॑ ।उ॒त स्वसा॑रा युव॒ती भव॑न्ती॒ आदु॑ ब्रुवाते मिथु॒नानि॒ नाम॑॥

samānyā viyute dūreante dhruve pade tasthaturjāgarūke |uta svasārā yuvatī bhavantī ādu bruvāte mithunāni nāma ||

विश्वेदे॒ते जनि॑मा॒ सं वि॑विक्तो म॒हो दे॒वान् बिभ्र॑ती॒ न व्य॑थेते ।एज॑द् ध्रु॒वं प॑त्यते॒ विश्व॒मेकं॒ चर॑त् पत॒त्रि विषु॑णं॒ वि जा॒तम्॥

viśvedete janimā saṃ vivikto maho devān bibhratī na vyathete |ejad dhruvaṃ patyate viśvamekaṃ carat patatri viṣuṇaṃ vi jātam ||

सना॑ पुरा॒णमध्ये॑म्या॒रान्म॒हः पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्जा॒मि तन्न॑: ।दे॒वासो॒ यत्र॑ पनि॒तार॒ एवै॑रु॒रौ प॒थि व्यु॑ते त॒स्थुर॒न्तः॥

sanā purāṇamadhyemyārānmahaḥ piturjaniturjāmi tanna: |devāso yatra panitāra evairurau pathi vyute tasthurantaḥ ||

इ॒मं स्तोमं॑ रोदसी॒ प्र ब्र॑वीम्यृदू॒दरा॑: शृणवन्नग्निजि॒ह्वाः ।मि॒त्रः स॒म्राजो॒ वरु॑णो॒ युवा॑न आदि॒त्यास॑: क॒वय॑: पप्रथा॒नाः॥

imaṃ stomaṃ rodasī pra bravīmyṛdūdarā: śṛṇavannagnijihvāḥ |mitraḥ samrājo varuṇo yuvāna ādityāsa: kavaya: paprathānāḥ ||

॥हिर॑ण्यपाणिः सवि॒ता सु॑जि॒ह्वस्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॒ पत्य॑मानः ।दे॒वेषु॑ च सवित॒: श्लोक॒मश्रे॒राद॒स्मभ्य॒मा सु॑व स॒र्वता॑तिम्॥

||hiraṇyapāṇiḥ savitā sujihvastrirā divo vidathe patyamānaḥ |deveṣu ca savita: ślokamaśrerādasmabhyamā suva sarvatātim ||

॥सु॒कृत् सु॒पा॒णिः स्ववाँ॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वस्त्वष्टाव॑से॒ तानि॑ नो धात् ।पू॒ष॒ण्वन्त॑ ऋभवो मादयध्वमू॒र्ध्वग्रा॑वाणो अध्व॒रम॑तष्ट॥

||sukṛt supāṇiḥ svavām̐ ṛtāvā devastvaṣṭāvase tāni no dhāt |pūṣaṇvanta ṛbhavo mādayadhvamūrdhvagrāvāṇo adhvaramataṣṭa ||

वि॒द्युद्र॑था म॒रुत॑ ऋष्टि॒मन्तो॑ दि॒वो मर्या॑ ऋ॒तजा॑ता अ॒यास॑: ।सर॑स्वती शृणवन् य॒ज्ञिया॑सो॒ धाता॑ र॒यिं स॒हवी॑रं तुरासः॥

vidyudrathā maruta ṛṣṭimanto divo maryā ṛtajātā ayāsa: |sarasvatī śṛṇavan yajñiyāso dhātā rayiṃ sahavīraṃ turāsaḥ ||

विष्णुं॒ स्तोमा॑सः पुरुद॒स्मम॒र्का भग॑स्येव का॒रिणो॒ याम॑नि ग्मन् ।उ॒रु॒क्र॒मः क॑कु॒हो यस्य॑ पू॒र्वीर्न म॑र्धन्ति युव॒तयो॒ जनि॑त्रीः॥

viṣṇuṃ stomāsaḥ purudasmamarkā bhagasyeva kāriṇo yāmani gman |urukramaḥ kakuho yasya pūrvīrna mardhanti yuvatayo janitrīḥ ||

इन्द्रो॒ विश्वै॑र्वी॒र्यै॒३: पत्य॑मान उ॒भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।पु॒रं॒द॒रो वृ॑त्र॒हा धृ॒ष्णुषे॑णः सं॒गृभ्या॑ न॒ आ भ॑रा॒ भूरि॑ प॒श्वः॥

indro viśvairvīryai3: patyamāna ubhe ā paprau rodasī mahitvā |puraṃdaro vṛtrahā dhṛṣṇuṣeṇaḥ saṃgṛbhyā na ā bharā bhūri paśvaḥ ||

नास॑त्या मे पि॒तरा॑ बन्धु॒पृच्छा॑ सजा॒त्य॑म॒श्विनो॒श्चारु॒ नाम॑ ।यु॒वं हि स्थो र॑यि॒दौ नो॑ रयी॒णां दा॒त्रं र॑क्षेथे॒ अक॑वै॒रद॑ब्धा॥

nāsatyā me pitarā bandhupṛcchā sajātyamaśvinoścāru nāma |yuvaṃ hi stho rayidau no rayīṇāṃ dātraṃ rakṣethe akavairadabdhā ||

म॒हत् तद् व॑: कवय॒श्चारु॒ नाम॒ यद्ध॑ देवा॒ भव॑थ॒ विश्व॒ इन्द्रे॑ ।सख॑ ऋ॒भुभि॑: पुरुहूत प्रि॒येभि॑रि॒मां धियं॑ सा॒तये॑ तक्षता नः॥

mahat tad va: kavayaścāru nāma yaddha devā bhavatha viśva indre |sakha ṛbhubhi: puruhūta priyebhirimāṃ dhiyaṃ sātaye takṣatā naḥ ||

अ॒र्य॒मा णो॒ अदि॑तिर्य॒ज्ञिया॒सोऽद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ।यु॒योत॑ नो अनप॒त्यानि॒ गन्तो॑: प्र॒जावा॑न् नः पशु॒माँ अ॑स्तु गा॒तुः॥

aryamā ṇo aditiryajñiyāso'dabdhāni varuṇasya vratāni |yuyota no anapatyāni ganto: prajāvān naḥ paśumām̐ astu gātuḥ ||

दे॒वानां॑ दू॒तः पु॑रु॒ध प्रसू॒तोऽना॑गान् नो वोचतु स॒र्वता॑ता ।शृ॒णोतु॑ नः पृथि॒वी द्यौरु॒ताप॒: सूर्यो॒ नक्ष॑त्रैरु॒र्व१न्तरि॑क्षम्॥

devānāṃ dūtaḥ purudha prasūto'nāgān no vocatu sarvatātā |śṛṇotu naḥ pṛthivī dyaurutāpa: sūryo nakṣatrairurva1ntarikṣam ||

शृ॒ण्वन्तु॑ नो॒ वृष॑ण॒: पर्व॑तासो ध्रु॒वक्षे॑मास॒ इळ॑या॒ मद॑न्तः ।आ॒दि॒त्यैर्नो॒ अदि॑तिः शृणोतु॒ यच्छ॑न्तु नो म॒रुत॒: शर्म॑ भ॒द्रम्॥

śṛṇvantu no vṛṣaṇa: parvatāso dhruvakṣemāsa iḷayā madantaḥ |ādityairno aditiḥ śṛṇotu yacchantu no maruta: śarma bhadram ||

॥सदा॑ सु॒गः पि॑तु॒माँ अ॑स्तु॒ पन्था॒ मध्वा॑ देवा॒ ओष॑धी॒: सं पि॑पृक्त ।भगो॑ मे अग्ने स॒ख्ये न मृ॑ध्या॒ उद् रा॒यो अ॑श्यां॒ सद॑नं पुरु॒क्षोः॥

||sadā sugaḥ pitumām̐ astu panthā madhvā devā oṣadhī: saṃ pipṛkta |bhago me agne sakhye na mṛdhyā ud rāyo aśyāṃ sadanaṃ purukṣoḥ ||

॥स्वद॑स्व ह॒व्या समिषो॑ दिदीह्यस्म॒द्र्य१क् सं मि॑मीहि॒ श्रवां॑सि ।विश्वाँ॑ अग्ने पृ॒त्सु ताञ्जे॑षि॒ शत्रू॒नहा॒ विश्वा॑ सु॒मना॑ दीदिही नः॥

||svadasva havyā samiṣo didīhyasmadrya1k saṃ mimīhi śravāṃsi |viśvām̐ agne pṛtsu tāñjeṣi śatrūnahā viśvā sumanā dīdihī naḥ ||