Mandala.Sukta 4.5

वामदेवो गौतमः। वैश्वानरोऽग्निः।त्रिष्टुप्। · vāmadevo gautamaḥ | vaiśvānaro'gniḥ |triṣṭup |

वै॒श्वा॒न॒राय॑ मी॒ळहुषे॑ स॒जोषा॑: क॒था दा॑शेमा॒ग्नये॑ बृ॒हद्भाः ।अनू॑नेन बृह॒ता व॒क्षथे॒नोप॑ स्तभायदुप॒मिन्न रोध॑:॥

vaiśvānarāya mīḷahuṣe sajoṣā: kathā dāśemāgnaye bṛhadbhāḥ |anūnena bṛhatā vakṣathenopa stabhāyadupaminna rodha: ||

मा नि॑न्दत॒ य इ॒मां मह्यं॑ रा॒तिं दे॒वो द॒दौ मर्त्या॑य स्व॒धावा॑न् ।पाका॑य॒ गृत्सो॑ अ॒मृतो॒ विचे॑ता वैश्वान॒रो नृत॑मो य॒ह्वो अ॒ग्निः॥

mā nindata ya imāṃ mahyaṃ rātiṃ devo dadau martyāya svadhāvān |pākāya gṛtso amṛto vicetā vaiśvānaro nṛtamo yahvo agniḥ ||

साम॑ द्वि॒बर्हा॒ महि॑ ति॒ग्मभृ॑ष्टिः स॒हस्र॑रेता वृष॒भस्तुवि॑ष्मान् ।प॒दं न गोरप॑गूळहं विवि॒द्वान॒ग्निर्मह्यं॒ प्रेदु॑ वोचन्मनी॒षाम्॥

sāma dvibarhā mahi tigmabhṛṣṭiḥ sahasraretā vṛṣabhastuviṣmān |padaṃ na gorapagūḷahaṃ vividvānagnirmahyaṃ predu vocanmanīṣām ||

प्र ताँ अ॒ग्निर्ब॑भसत् ति॒ग्मज॑म्भ॒स्तपि॑ष्ठेन शो॒चिषा॒ यः सु॒राधा॑: ।प्र ये मि॒नन्ति॒ वरु॑णस्य॒ धाम॑ प्रि॒या मि॒त्रस्य॒ चेत॑तो ध्रु॒वाणि॑॥

pra tām̐ agnirbabhasat tigmajambhastapiṣṭhena śociṣā yaḥ surādhā: |pra ye minanti varuṇasya dhāma priyā mitrasya cetato dhruvāṇi ||

अ॒भ्रा॒तरो॒ न योष॑णो॒ व्यन्त॑: पति॒रिपो॒ न जन॑यो दु॒रेवा॑: ।पा॒पास॒: सन्तो॑ अनृ॒ता अ॑स॒त्या इ॒दं प॒दम॑जनता गभी॒रम्॥

abhrātaro na yoṣaṇo vyanta: patiripo na janayo durevā: |pāpāsa: santo anṛtā asatyā idaṃ padamajanatā gabhīram ||

इ॒दं मे॑ अग्ने॒ किय॑ते पाव॒काऽमि॑नते गु॒रुं भा॒रं न मन्म॑ ।बृ॒हद् द॑धाथ धृष॒ता ग॑भी॒रं य॒ह्वं पृ॒ष्ठं प्रय॑सा स॒प्तधा॑तु॥

idaṃ me agne kiyate pāvakā'minate guruṃ bhāraṃ na manma |bṛhad dadhātha dhṛṣatā gabhīraṃ yahvaṃ pṛṣṭhaṃ prayasā saptadhātu ||

तमिन्न्वे॒३व स॑म॒ना स॑मा॒नम॒भि क्रत्वा॑ पुन॒ती धी॒तिर॑श्याः ।स॒सस्य॒ चर्म॒न्नधि॒ चारु॒ पृश्ने॒रग्रे॑ रु॒प आरु॑पितं॒ जबा॑रु॥

taminnve3va samanā samānamabhi kratvā punatī dhītiraśyāḥ |sasasya carmannadhi cāru pṛśneragre rupa ārupitaṃ jabāru ||

प्र॒वाच्यं॒ वच॑स॒: किं मे॑ अ॒स्य गुहा॑ हि॒तमुप॑ नि॒णिग्व॑दन्ति ।यदु॒स्रिया॑णा॒मप॒ वारि॑व॒ व्रन् पाति॑ प्रि॒यं रु॒पो अग्रं॑ प॒दं वेः॥

pravācyaṃ vacasa: kiṃ me asya guhā hitamupa niṇigvadanti |yadusriyāṇāmapa vāriva vran pāti priyaṃ rupo agraṃ padaṃ veḥ ||

इ॒दमु॒ त्यन्महि॑ म॒हामनी॑कं॒ यदु॒स्रिया॒ सच॑त पू॒र्व्यं गौः ।ऋ॒तस्य॑ प॒दे अधि॒ दीद्या॑नं॒ गुहा॑ रघु॒ष्यद् र॑घु॒यद् वि॑वेद॥

idamu tyanmahi mahāmanīkaṃ yadusriyā sacata pūrvyaṃ gauḥ |ṛtasya pade adhi dīdyānaṃ guhā raghuṣyad raghuyad viveda ||

अध॑ द्युता॒नः पि॒त्रोः सचा॒साम॑नुत॒ गुह्यं॒ चारु॒ पृश्ने॑: ।मा॒तुष्प॒दे प॑र॒मे अन्ति॒ षद् गोर्वृष्ण॑: शो॒चिष॒: प्रय॑तस्य जि॒ह्वा॥

adha dyutānaḥ pitroḥ sacāsāmanuta guhyaṃ cāru pṛśne: |mātuṣpade parame anti ṣad gorvṛṣṇa: śociṣa: prayatasya jihvā ||

॥ऋ॒तं वो॑चे॒ नम॑सा पृ॒च्छ्यमा॑न॒स्तवा॒शसा॑ जातवेदो॒ यदी॒दम् ।त्वम॒स्य क्ष॑यसि॒ यद्ध॒ विश्वं॑ दि॒वि यदु॒ द्रवि॑णं॒ यत् पृ॑थि॒व्याम्॥

||ṛtaṃ voce namasā pṛcchyamānastavāśasā jātavedo yadīdam |tvamasya kṣayasi yaddha viśvaṃ divi yadu draviṇaṃ yat pṛthivyām ||

॥किं नो॑ अ॒स्य द्रवि॑णं॒ कद्ध॒ रत्नं॒ वि नो॑ वोचो जातवेदश्चिकि॒त्वान् ।गुहाध्व॑नः पर॒मं यन्नो॑ अ॒स्य रेकु॑ प॒दं न नि॑दा॒ना अग॑न्म॥

||kiṃ no asya draviṇaṃ kaddha ratnaṃ vi no voco jātavedaścikitvān |guhādhvanaḥ paramaṃ yanno asya reku padaṃ na nidānā aganma ||

का म॒र्यादा॑ व॒युना॒ कद्ध॑ वा॒ममच्छा॑ गमेम र॒घवो॒ न वाज॑म् ।क॒दा नो॑ दे॒वीर॒मृत॑स्य॒ पत्नी॒: सूरो॒ वर्णे॑न ततनन्नु॒षास॑:॥

kā maryādā vayunā kaddha vāmamacchā gamema raghavo na vājam |kadā no devīramṛtasya patnī: sūro varṇena tatanannuṣāsa: ||

अ॒नि॒रेण॒ वच॑सा फ॒ल्ग्वे॑न प्र॒तीत्ये॑न कृ॒धुना॑तृ॒पास॑: ।अधा॒ ते अ॑ग्ने॒ किमि॒हा व॑दन्त्यनायु॒धास॒ आस॑ता सचन्ताम्॥

anireṇa vacasā phalgvena pratītyena kṛdhunātṛpāsa: |adhā te agne kimihā vadantyanāyudhāsa āsatā sacantām ||

अ॒स्य श्रि॒ये स॑मिधा॒नस्य॒ वृष्णो॒ वसो॒रनी॑कं॒ दम॒ आ रु॑रोच ।रुश॒द् वसा॑नः सु॒दृशी॑करूपः क्षि॒तिर्न रा॒या पु॑रु॒वारो॑ अद्यौत्॥

asya śriye samidhānasya vṛṣṇo vasoranīkaṃ dama ā ruroca |ruśad vasānaḥ sudṛśīkarūpaḥ kṣitirna rāyā puruvāro adyaut ||