Mandala.Sukta 5.44

काश्यपोऽवत्सारः (१० क्षत्र-मनस-एवावद-यजत-सध्रि- अवत्साराः, ११ विश्ववार- यजत- मायी- अवत्साराः, १२ अवत्सरेण सह सदापृण- यजत- बाहुवृक्त- श्रुतवित्-तर्याः, १३ सुतंभरश्च)। विश्वे देवाः। जगती, १४-१५ त्रिष्टुप्। · kāśyapo'vatsāraḥ (10 kṣatra-manasa-evāvada-yajata-sadhri- avatsārāḥ, 11 viśvavāra- yajata- māyī- avatsārāḥ, 12 avatsareṇa saha sadāpṛṇa- yajata- bāhuvṛkta- śrutavit-taryāḥ, 13 sutaṃbharaśca) | viśve devāḥ | jagatī, 14-15 triṣṭup |

तं प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा॑ ज्ये॒ष्ठता॑तिं बर्हि॒षदं॑ स्व॒र्विद॑म् ।प्र॒ती॒ची॒नं वृ॒जनं॑ दोहसे गि॒रा ऽऽशुं जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से॥

taṃ pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātiṃ barhiṣadaṃ svarvidam |pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase girā ''śuṃ jayantamanu yāsu vardhase ||

श्रि॒ये सु॒दृशी॒रुप॑रस्य॒ याः स्व॑र्वि॒रोच॑मानः क॒कुभा॑मचो॒दते॑ ।सु॒गो॒पा अ॑सि॒ न दभा॑य सुक्रतो प॒रो मा॒याभि॑र्ऋ॒त आ॑स॒ नाम॑ ते॥

śriye sudṛśīruparasya yāḥ svarvirocamānaḥ kakubhāmacodate |sugopā asi na dabhāya sukrato paro māyābhirṛta āsa nāma te ||

अत्यं॑ ह॒विः स॑चते॒ सच्च॒ धातु॒ चाऽरि॑ष्टगातु॒: स होता॑ सहो॒भरि॑: ।प्र॒सर्स्रा॑णो॒ अनु॑ ब॒र्हिर्वृषा॒ शिशु॒र्मध्ये॒ युवा॒जरो॑ वि॒स्रुहा॑ हि॒तः॥

atyaṃ haviḥ sacate sacca dhātu cā'riṣṭagātu: sa hotā sahobhari: |prasarsrāṇo anu barhirvṛṣā śiśurmadhye yuvājaro visruhā hitaḥ ||

प्र व॑ ए॒ते सु॒युजो॒ याम॑न्नि॒ष्टये॒ नीची॑र॒मुष्मै॑ य॒म्य॑ ऋता॒वृध॑: ।सु॒यन्तु॑भिः सर्वशा॒सैर॒भीशु॑भि॒: क्रिवि॒र्नामा॑नि प्रव॒णे मु॑षायति॥

pra va ete suyujo yāmanniṣṭaye nīcīramuṣmai yamya ṛtāvṛdha: |suyantubhiḥ sarvaśāsairabhīśubhi: krivirnāmāni pravaṇe muṣāyati ||

सं॒जर्भु॑राण॒स्तरु॑भिः सुते॒गृभं॑ वया॒किनं॑ चि॒त्तग॑र्भासु सु॒स्वरु॑: ।धा॒र॒वा॒केष्वृ॑जुगाथ शोभसे॒ वर्ध॑स्व॒ पत्नी॑र॒भि जी॒वो अ॑ध्व॒रे॥

saṃjarbhurāṇastarubhiḥ sutegṛbhaṃ vayākinaṃ cittagarbhāsu susvaru: |dhāravākeṣvṛjugātha śobhase vardhasva patnīrabhi jīvo adhvare ||

या॒दृगे॒व ददृ॑शे ता॒दृगु॑च्यते॒ सं छा॒यया॑ दधिरे सि॒ध्रया॒प्स्वा ।म॒हीम॒स्मभ्य॑मुरु॒षामु॒रु ज्रयो॑ बृ॒हत् सु॒वीर॒मन॑पच्युतं॒ सह॑:॥

yādṛgeva dadṛśe tādṛgucyate saṃ chāyayā dadhire sidhrayāpsvā |mahīmasmabhyamuruṣāmuru jrayo bṛhat suvīramanapacyutaṃ saha: ||

वेत्यग्रु॒र्जनि॑वा॒न् वा अति॒ स्पृध॑: समर्य॒ता मन॑सा॒ सूर्य॑: क॒विः ।घ्रं॒सं रक्ष॑न्तं॒ परि॑ वि॒श्वतो॒ गय॑म॒स्माकं॒ शर्म॑ वनव॒त् स्वाव॑सुः॥

vetyagrurjanivān vā ati spṛdha: samaryatā manasā sūrya: kaviḥ |ghraṃsaṃ rakṣantaṃ pari viśvato gayamasmākaṃ śarma vanavat svāvasuḥ ||

ज्यायां॑सम॒स्य य॒तुन॑स्य के॒तुन॑ ऋषिस्व॒रं च॑रति॒ यासु॒ नाम॑ ते ।या॒दृश्मि॒न् धायि॒ तम॑प॒स्यया॑ विद॒द् य उ॑ स्व॒यं वह॑ते॒ सो अरं॑ करत्॥

jyāyāṃsamasya yatunasya ketuna ṛṣisvaraṃ carati yāsu nāma te |yādṛśmin dhāyi tamapasyayā vidad ya u svayaṃ vahate so araṃ karat ||

स॒मु॒द्रमा॑सा॒मव॑ तस्थे अग्रि॒मा न रि॑ष्यति॒ सव॑नं॒ यस्मि॒न्नाय॑ता ।अत्रा॒ न हार्दि॑ क्रव॒णस्य॑ रेजते॒ यत्रा॑ म॒तिर्वि॒द्यते॑ पूत॒बन्ध॑नी॥

samudramāsāmava tasthe agrimā na riṣyati savanaṃ yasminnāyatā |atrā na hārdi kravaṇasya rejate yatrā matirvidyate pūtabandhanī ||

स हि क्ष॒त्रस्य॑ मन॒सस्य॒ चित्ति॑भिरेवाव॒दस्य॑ यज॒तस्य॒ सध्रे॑: ।अ॒व॒त्सा॒रस्य॑ स्पृणवाम॒ रण्व॑भि॒: शवि॑ष्ठं॒ वाजं॑ वि॒दुषा॑ चि॒दर्ध्य॑म्॥

sa hi kṣatrasya manasasya cittibhirevāvadasya yajatasya sadhre: |avatsārasya spṛṇavāma raṇvabhi: śaviṣṭhaṃ vājaṃ viduṣā cidardhyam ||

॥श्ये॒न आ॑सा॒मदि॑तिः क॒क्ष्यो॒३ मदो॑ वि॒श्ववा॑रस्य यज॒तस्य॑ मा॒यिन॑: ।सम॒न्यम॑न्यमर्थय॒न्त्येत॑वे वि॒दुर्वि॒षाणं॑ परि॒पान॒मन्ति॒ ते॥

||śyena āsāmaditiḥ kakṣyo3 mado viśvavārasya yajatasya māyina: |samanyamanyamarthayantyetave vidurviṣāṇaṃ paripānamanti te ||

॥स॒दा॒पृ॒णो य॑ज॒तो वि द्विषो॑ वधीद् बाहुवृ॒क्तः श्रु॑त॒वित् तर्यो॑ व॒: सचा॑ ।उ॒भा स वरा॒ प्रत्ये॑ति॒ भाति॑ च॒ यदीं॑ ग॒णं भज॑ते सुप्र॒याव॑भिः॥

||sadāpṛṇo yajato vi dviṣo vadhīd bāhuvṛktaḥ śrutavit taryo va: sacā |ubhā sa varā pratyeti bhāti ca yadīṃ gaṇaṃ bhajate suprayāvabhiḥ ||

सु॒त॒म्भ॒रो यज॑मानस्य॒ सत्प॑ति॒र्विश्वा॑सा॒मूध॒: स धि॒यामु॒दञ्च॑नः ।भर॑द् धे॒नू रस॑वच्छिश्रिये॒ पयो॑ऽनुब्रुवा॒णो अध्ये॑ति॒ न स्व॒पन्॥

sutambharo yajamānasya satpatirviśvāsāmūdha: sa dhiyāmudañcanaḥ |bharad dhenū rasavacchiśriye payo'nubruvāṇo adhyeti na svapan ||

यो जा॒गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ यो जा॒गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति ।यो जा॒गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः॥

yo jāgāra tamṛca: kāmayante yo jāgāra tamu sāmāni yanti |yo jāgāra tamayaṃ soma āha tavāhamasmi sakhye nyokāḥ ||

अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ऽग्निर्जा॑गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति ।अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः॥

agnirjāgāra tamṛca: kāmayante'gnirjāgāra tamu sāmāni yanti |agnirjāgāra tamayaṃ soma āha tavāhamasmi sakhye nyokāḥ ||