Mandala.Sukta 8.6

वत्स: काण्व । इन्द्र:, ४६ -४८ तिरिन्दिर: पार्शव्य: । गायत्री । · vatsa: kāṇva | indra:, 46 -48 tirindira: pārśavya: | gāyatrī |

म॒हाँ इन्द्रो॒ य ओज॑सा प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माँ इ॑व ।स्तोमै॑र्व॒त्सस्य॑ वावृधे॥

mahām̐ indro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimām̐ iva |stomairvatsasya vāvṛdhe ||

प्र॒जामृ॒तस्य॒ पिप्र॑त॒: प्र यद्भर॑न्त॒ वह्न॑यः ।विप्रा॑ ऋ॒तस्य॒ वाह॑सा॥

prajāmṛtasya piprata: pra yadbharanta vahnayaḥ |viprā ṛtasya vāhasā ||

कण्वा॒ इन्द्रं॒ यदक्र॑त॒ स्तोमै॑र्य॒ज्ञस्य॒ साध॑नम् ।जा॒मि ब्रु॑वत॒ आयु॑धम्॥

kaṇvā indraṃ yadakrata stomairyajñasya sādhanam |jāmi bruvata āyudham ||

सम॑स्य म॒न्यवे॒ विशो॒ विश्वा॑ नमन्त कृ॒ष्टय॑: ।स॒मु॒द्राये॑व॒ सिन्ध॑वः॥

samasya manyave viśo viśvā namanta kṛṣṭaya: |samudrāyeva sindhavaḥ ||

ओज॒स्तद॑स्य तित्विष उ॒भे यत्स॒मव॑र्तयत् ।इन्द्र॒श्चर्मे॑व॒ रोद॑सी॥

ojastadasya titviṣa ubhe yatsamavartayat |indraścarmeva rodasī ||

वि चि॑द्वृ॒त्रस्य॒ दोध॑तो॒ वज्रे॑ण श॒तप॑र्वणा ।शिरो॑ बिभेद वृ॒ष्णिना॑॥

vi cidvṛtrasya dodhato vajreṇa śataparvaṇā |śiro bibheda vṛṣṇinā ||

इ॒मा अ॒भि प्र णो॑नुमो वि॒पामग्रे॑षु धी॒तय॑: ।अ॒ग्नेः शो॒चिर्न दि॒द्युत॑:॥

imā abhi pra ṇonumo vipāmagreṣu dhītaya: |agneḥ śocirna didyuta: ||

गुहा॑ स॒तीरुप॒ त्मना॒ प्र यच्छोच॑न्त धी॒तय॑: ।कण्वा॑ ऋ॒तस्य॒ धार॑या॥

guhā satīrupa tmanā pra yacchocanta dhītaya: |kaṇvā ṛtasya dhārayā ||

प्र तमि॑न्द्र नशीमहि र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् ।प्र ब्रह्म॑ पू॒र्वचि॑त्तये॥

pra tamindra naśīmahi rayiṃ gomantamaśvinam |pra brahma pūrvacittaye ||

अ॒हमिद्धि पि॒तुष्परि॑ मे॒धामृ॒तस्य॑ ज॒ग्रभ॑ ।अ॒हं सूर्य॑ इवाजनि॥

ahamiddhi pituṣpari medhāmṛtasya jagrabha |ahaṃ sūrya ivājani ||

अ॒हं प्र॒त्नेन॒ मन्म॑ना॒ गिर॑: शुम्भामि कण्व॒वत् ।येनेन्द्र॒: शुष्म॒मिद्द॒धे॥

ahaṃ pratnena manmanā gira: śumbhāmi kaṇvavat |yenendra: śuṣmamiddadhe ||

ये त्वामि॑न्द्र॒ न तु॑ष्टु॒वुॠष॑यो॒ ये च॑ तुष्टु॒वुः ।ममेद्व॑र्धस्व॒ सुष्टु॑तः॥

ye tvāmindra na tuṣṭuvuṝṣayo ye ca tuṣṭuvuḥ |mamedvardhasva suṣṭutaḥ ||

यद॑स्य म॒न्युरध्व॑नी॒द्वि वृ॒त्रं प॑र्व॒शो रु॒जन् ।अ॒पः स॑मु॒द्रमैर॑यत्॥

yadasya manyuradhvanīdvi vṛtraṃ parvaśo rujan |apaḥ samudramairayat ||

नि शुष्ण॑ इन्द्र धर्ण॒सिं वज्रं॑ जघन्थ॒ दस्य॑वि ।वृषा॒ ह्यु॑ग्र शृण्वि॒षे॥

ni śuṣṇa indra dharṇasiṃ vajraṃ jaghantha dasyavi |vṛṣā hyugra śṛṇviṣe ||

न द्याव॒ इन्द्र॒मोज॑सा॒ नान्तरि॑क्षाणि व॒ज्रिण॑म् ।न वि॑व्यचन्त॒ भूम॑यः॥

na dyāva indramojasā nāntarikṣāṇi vajriṇam |na vivyacanta bhūmayaḥ ||

यस्त॑ इन्द्र म॒हीर॒पः स्त॑भू॒यमा॑न॒ आश॑यत् ।नि तं पद्या॑सु शिश्नथः॥

yasta indra mahīrapaḥ stabhūyamāna āśayat |ni taṃ padyāsu śiśnathaḥ ||

य इ॒मे रोद॑सी म॒ही स॑मी॒ची स॒मज॑ग्रभीत् ।तमो॑भिरिन्द्र॒ तं गु॑हः॥

ya ime rodasī mahī samīcī samajagrabhīt |tamobhirindra taṃ guhaḥ ||

य इ॑न्द्र॒ यत॑यस्त्वा॒ भृग॑वो॒ ये च॑ तुष्टु॒वुः ।ममेदु॑ग्र श्रुधी॒ हव॑म्॥

ya indra yatayastvā bhṛgavo ye ca tuṣṭuvuḥ |mamedugra śrudhī havam ||

इ॒मास्त॑ इन्द्र॒ पृश्न॑यो घृ॒तं दु॑हत आ॒शिर॑म् ।ए॒नामृ॒तस्य॑ पि॒प्युषी॑:॥

imāsta indra pṛśnayo ghṛtaṃ duhata āśiram |enāmṛtasya pipyuṣī: ||

या इ॑न्द्र प्र॒स्व॑स्त्वा॒ऽऽसा गर्भ॒मच॑क्रिरन् ।परि॒ धर्मे॑व॒ सूर्य॑म्॥

yā indra prasvastvā''sā garbhamacakriran |pari dharmeva sūryam ||

त्वामिच्छ॑वसस्पते॒ कण्वा॑ उ॒क्थेन॑ वावृधुः ।त्वां सु॒तास॒ इन्द॑वः॥

tvāmicchavasaspate kaṇvā ukthena vāvṛdhuḥ |tvāṃ sutāsa indavaḥ ||

तवेदि॑न्द्र॒ प्रणी॑तिषू॒त प्रश॑स्तिरद्रिवः ।य॒ज्ञो वि॑तन्त॒साय्य॑:॥

tavedindra praṇītiṣūta praśastiradrivaḥ |yajño vitantasāyya: ||

आ न॑ इन्द्र म॒हीमिषं॒ पुरं॒ न द॑र्षि॒ गोम॑तीम् ।उ॒त प्र॒जां सु॒वीर्य॑म्॥

ā na indra mahīmiṣaṃ puraṃ na darṣi gomatīm |uta prajāṃ suvīryam ||

उ॒त त्यदा॒श्वश्व्यं॒ यदि॑न्द्र॒ नाहु॑षी॒ष्वा ।अग्रे॑ वि॒क्षु प्र॒दीद॑यत्॥

uta tyadāśvaśvyaṃ yadindra nāhuṣīṣvā |agre vikṣu pradīdayat ||

अ॒भि व्र॒जं न त॑त्निषे॒ सूर॑ उपा॒कच॑क्षसम् ।यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः॥

abhi vrajaṃ na tatniṣe sūra upākacakṣasam |yadindra mṛḷayāsi naḥ ||

यद॒ङ्ग त॑विषी॒यस॒ इन्द्र॑ प्र॒राज॑सि क्षि॒तीः ।म॒हाँ अ॑पा॒र ओज॑सा॥

yadaṅga taviṣīyasa indra prarājasi kṣitīḥ |mahām̐ apāra ojasā ||

तं त्वा॑ ह॒विष्म॑ती॒र्विश॒ उप॑ ब्रुवत ऊ॒तये॑ ।उ॒रु॒ज्रय॑स॒मिन्दु॑भिः॥

taṃ tvā haviṣmatīrviśa upa bruvata ūtaye |urujrayasamindubhiḥ ||

उ॒प॒ह्व॒रे गि॑री॒णां सं॑ग॒थे च॑ न॒दीना॑म् ।धि॒या विप्रो॑ अजायत॥

upahvare girīṇāṃ saṃgathe ca nadīnām |dhiyā vipro ajāyata ||

अत॑: समु॒द्रमु॒द्वत॑श्चिकि॒त्वाँ अव॑ पश्यति ।यतो॑ विपा॒न एज॑ति॥

ata: samudramudvataścikitvām̐ ava paśyati |yato vipāna ejati ||

आदित्प्र॒त्नस्य॒ रेत॑सो॒ ज्योति॑ष्पश्यन्ति वास॒रम् ।प॒रो यदि॒ध्यते॑ दि॒वा॥

āditpratnasya retaso jyotiṣpaśyanti vāsaram |paro yadidhyate divā ||

कण्वा॑स इन्द्र ते म॒तिं विश्वे॑ वर्धन्ति॒ पौंस्य॑म् ।उ॒तो श॑विष्ठ॒ वृष्ण्य॑म्॥

kaṇvāsa indra te matiṃ viśve vardhanti pauṃsyam |uto śaviṣṭha vṛṣṇyam ||

इ॒मां म॑ इन्द्र सुष्टु॒तिं जु॒षस्व॒ प्र सु माम॑व ।उ॒त प्र व॑र्धया म॒तिम्॥

imāṃ ma indra suṣṭutiṃ juṣasva pra su māmava |uta pra vardhayā matim ||

उ॒त ब्र॑ह्म॒ण्या व॒यं तुभ्यं॑ प्रवृद्ध वज्रिवः ।विप्रा॑ अतक्ष्म जी॒वसे॑॥

uta brahmaṇyā vayaṃ tubhyaṃ pravṛddha vajrivaḥ |viprā atakṣma jīvase ||

अ॒भि कण्वा॑ अनूष॒ताऽऽपो॒ न प्र॒वता॑ य॒तीः ।इन्द्रं॒ वन॑न्वती म॒तिः॥

abhi kaṇvā anūṣatā''po na pravatā yatīḥ |indraṃ vananvatī matiḥ ||

इन्द्र॑मु॒क्थानि॑ वावृधुः समु॒द्रमि॑व॒ सिन्ध॑वः ।अनु॑त्तमन्युम॒जर॑म्॥

indramukthāni vāvṛdhuḥ samudramiva sindhavaḥ |anuttamanyumajaram ||

आ नो॑ याहि परा॒वतो॒ हरि॑भ्यां हर्य॒ताभ्या॑म् ।इ॒ममि॑न्द्र सु॒तं पि॑ब॥

ā no yāhi parāvato haribhyāṃ haryatābhyām |imamindra sutaṃ piba ||

त्वामिद्वृ॑त्रहन्तम॒ जना॑सो वृ॒क्तब॑र्हिषः ।हव॑न्ते॒ वाज॑सातये॥

tvāmidvṛtrahantama janāso vṛktabarhiṣaḥ |havante vājasātaye ||

अनु॑ त्वा॒ रोद॑सी उ॒भे च॒क्रं न व॒र्त्येत॑शम् ।अनु॑ सुवा॒नास॒ इन्द॑वः॥

anu tvā rodasī ubhe cakraṃ na vartyetaśam |anu suvānāsa indavaḥ ||

मन्द॑स्वा॒ सु स्व॑र्णर उ॒तेन्द्र॑ शर्य॒णाव॑ति ।मत्स्वा॒ विव॑स्वतो म॒ती॥

mandasvā su svarṇara utendra śaryaṇāvati |matsvā vivasvato matī ||

वा॒वृ॒धा॒न उप॒ द्यवि॒ वृषा॑ व॒ज्र्य॑रोरवीत् ।वृ॒त्र॒हा सो॑म॒पात॑मः॥

vāvṛdhāna upa dyavi vṛṣā vajryaroravīt |vṛtrahā somapātamaḥ ||

ऋषि॒र्हि पू॑र्व॒जा अस्येक॒ ईशा॑न॒ ओज॑सा ।इन्द्र॑ चोष्कू॒यसे॒ वसु॑॥

ṛṣirhi pūrvajā asyeka īśāna ojasā |indra coṣkūyase vasu ||

अ॒स्माकं॑ त्वा सु॒ताँ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठा अ॒भि प्रय॑: ।श॒तं व॑हन्तु॒ हर॑यः॥

asmākaṃ tvā sutām̐ upa vītapṛṣṭhā abhi praya: |śataṃ vahantu harayaḥ ||

इ॒मां सु पू॒र्व्यां धियं॒ मधो॑र्घृ॒तस्य॑ पि॒प्युषी॑म् ।कण्वा॑ उ॒क्थेन॑ वावृधुः॥

imāṃ su pūrvyāṃ dhiyaṃ madhorghṛtasya pipyuṣīm |kaṇvā ukthena vāvṛdhuḥ ||

इन्द्र॒मिद्विम॑हीनां॒ मेधे॑ वृणीत॒ मर्त्य॑: ।इन्द्रं॑ सनि॒ष्युरू॒तये॑॥

indramidvimahīnāṃ medhe vṛṇīta martya: |indraṃ saniṣyurūtaye ||

अ॒र्वाञ्चं॑ त्वा पुरुष्टुत प्रि॒यमे॑धस्तुता॒ हरी॑ ।सो॒म॒पेया॑य वक्षतः॥

arvāñcaṃ tvā puruṣṭuta priyamedhastutā harī |somapeyāya vakṣataḥ ||

श॒तम॒हं ति॒रिन्दि॑रे स॒हस्रं॒ पर्शा॒वा द॑दे ।राधां॑सि॒ याद्वा॑नाम्॥

śatamahaṃ tirindire sahasraṃ parśāvā dade |rādhāṃsi yādvānām ||

त्रीणि॑ श॒तान्यर्व॑तां स॒हस्रा॒ दश॒ गोना॑म् ।द॒दुष्प॒ज्राय॒ साम्ने॑॥

trīṇi śatānyarvatāṃ sahasrā daśa gonām |daduṣpajrāya sāmne ||

उदा॑नट् ककु॒हो दिव॒मुष्ट्रा॑ञ्चतु॒र्युजो॒ दद॑त् ।श्रव॑सा॒ याद्वं॒ जन॑म्॥

udānaṭ kakuho divamuṣṭrāñcaturyujo dadat |śravasā yādvaṃ janam ||