Kanda.Sarga 3.48
Valmiki Ramayana · 24 verses
- 3.48.1
एवम् ब्रुवत्याम् सीतायाम् संरब्धः परुष अक्षरम् ।ललाटे भ्रुकुटीम् कृत्वा रावणः प्रति उवाच ह॥
evam bruvatyām sītāyām saṃrabdhaḥ paruṣa akṣaram |lalāṭe bhrukuṭīm kṛtvā rāvaṇaḥ prati uvāca ha ||
- 3.48.2
भ्राता वैश्रवणस्य अहम् सापत्नो वरवर्णिनि ।रावणो नाम भद्रम् ते दशग्रीवः प्रतापवान्॥
bhrātā vaiśravaṇasya aham sāpatno varavarṇini |rāvaṇo nāma bhadram te daśagrīvaḥ pratāpavān ||
- 3.48.3
यस्य देवाः स गंधर्वाः पिशाच पतग उरगाः ।विद्रवन्ति भयात् भीता मृत्योः इव सदा प्रजाः॥
yasya devāḥ sa gaṃdharvāḥ piśāca pataga uragāḥ |vidravanti bhayāt bhītā mṛtyoḥ iva sadā prajāḥ ||
- 3.48.4
येन वैश्रवणो भ्राता वैमात्रः कारणांतरे ।द्वन्द्वम् आसादितः क्रोधात् रणे विक्रम्य निर्जितः॥
yena vaiśravaṇo bhrātā vaimātraḥ kāraṇāṃtare |dvandvam āsāditaḥ krodhāt raṇe vikramya nirjitaḥ ||
- 3.48.5
मत् भय आर्तः परित्यज्य स्वम् अधिष्ठानम् ऋद्धिमत् ।कैलासम् पर्वत श्रेष्ठम् अध्यास्ते नर वाहनः॥
mat bhaya ārtaḥ parityajya svam adhiṣṭhānam ṛddhimat |kailāsam parvata śreṣṭham adhyāste nara vāhanaḥ ||
- 3.48.6
यस्य तत् पुष्पकम् नाम विमानम् कामगम् शुभम् ।वीर्याद् आवर्जितम् भद्रे येन यामि विहायसम्॥
yasya tat puṣpakam nāma vimānam kāmagam śubham |vīryād āvarjitam bhadre yena yāmi vihāyasam ||
- 3.48.7
मम संजात रोषस्य मुखम् दृष्ट्वा एव मैथिलि ।विद्रवन्ति परित्रस्ताः सुराः शक्र पुरोगमाः॥
mama saṃjāta roṣasya mukham dṛṣṭvā eva maithili |vidravanti paritrastāḥ surāḥ śakra purogamāḥ ||
- 3.48.8
यत्र तिष्ठामि अहम् तत्र मारुतो वाति शन्कितः ।तीव्र अंशुः शिशिर अंशुः च भयात् संपद्यते रविः॥
yatra tiṣṭhāmi aham tatra māruto vāti śankitaḥ |tīvra aṃśuḥ śiśira aṃśuḥ ca bhayāt saṃpadyate raviḥ ||
- 3.48.9
निष्कंप पत्राः तरवो नद्यः च स्तिमित उदकाः ।भवन्ति यत्र तत्र अहम् तिष्ठामि च चरामि च॥
niṣkaṃpa patrāḥ taravo nadyaḥ ca stimita udakāḥ |bhavanti yatra tatra aham tiṣṭhāmi ca carāmi ca ||
- 3.48.10
मम पारे समुद्रस्य लंका नाम पुरी शुभा ।संपूर्णा राक्षसैः घोरैः यथा इन्द्रस्य अमरावती॥
mama pāre samudrasya laṃkā nāma purī śubhā |saṃpūrṇā rākṣasaiḥ ghoraiḥ yathā indrasya amarāvatī ||
- 3.48.11
प्राकारेण परिक्षिप्ता पाण्डुरेण विराजिता ।हेम कक्ष्या पुरी रम्या वैदूर्यमय तोरणा॥
prākāreṇa parikṣiptā pāṇḍureṇa virājitā |hema kakṣyā purī ramyā vaidūryamaya toraṇā ||
- 3.48.12
हस्ति अश्व रथ संभाधा तूर्य नाद विनादिता ।सर्व काम फलैः वृक्षैः संकुल उद्यान भूषिता॥
hasti aśva ratha saṃbhādhā tūrya nāda vināditā |sarva kāma phalaiḥ vṛkṣaiḥ saṃkula udyāna bhūṣitā ||
- 3.48.13
तत्र त्वम् वस हे सीते राजपुत्रि मया सह ।न स्मरिष्यसि नारीणाम् मानुषीणाम् मनस्विनि॥
tatra tvam vasa he sīte rājaputri mayā saha |na smariṣyasi nārīṇām mānuṣīṇām manasvini ||
- 3.48.14
भुंजाना मानुषान् भोगान् दिव्यान् च वरवर्णिनि ।न स्मरिष्यसि रामस्य मानुषस्य गत आयुषः॥
bhuṃjānā mānuṣān bhogān divyān ca varavarṇini |na smariṣyasi rāmasya mānuṣasya gata āyuṣaḥ ||
- 3.48.15
स्थापयित्वा प्रियम् पुत्रम् राज्ञा दशरथेन यः ।मन्द वीर्यः सुतो ज्येष्ठः ततः प्रस्थापितो वनम्॥
sthāpayitvā priyam putram rājñā daśarathena yaḥ |manda vīryaḥ suto jyeṣṭhaḥ tataḥ prasthāpito vanam ||
- 3.48.16
तेन किम् भ्रष्ट राज्येन रामेण गत चेतसा ।करिष्यसि विशालाक्षि तापसेन तपस्विना॥
tena kim bhraṣṭa rājyena rāmeṇa gata cetasā |kariṣyasi viśālākṣi tāpasena tapasvinā ||
- 3.48.17
सर्व राक्षस भर्तारम् कामय - कामात् - स्वयम् आगतम् ।न मन्मथ शर आविष्टम् प्रति आख्यातुम् त्वम् अर्हसि॥
sarva rākṣasa bhartāram kāmaya - kāmāt - svayam āgatam |na manmatha śara āviṣṭam prati ākhyātum tvam arhasi ||
- 3.48.18
प्रति आख्याय हि माम् भीरु परितापम् गमिष्यसि ।चरणेन अभिहत्य इव पुरूरवसम् ऊर्वशी॥
prati ākhyāya hi mām bhīru paritāpam gamiṣyasi |caraṇena abhihatya iva purūravasam ūrvaśī ||
- 3.48.19
अंगुल्या न समो रामो मम युद्धे स मानुषः ।तव भाग्येन् संप्राप्तम् भजस्व वरवर्णिनि॥
aṃgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ |tava bhāgyen saṃprāptam bhajasva varavarṇini ||
- 3.48.20
एवम् उक्ता तु वैदेही क्रुद्धा संरक्त लोचना ।अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् रहिते राक्षस अधिपम्॥
evam uktā tu vaidehī kruddhā saṃrakta locanā |abravīt paruṣam vākyam rahite rākṣasa adhipam ||
- 3.48.21
कथम् वैश्रवणम् देवम् सर्व देव नमस्कृतम् ।भ्रातरम् व्यपदिश्य त्वम् अशुभम् कर्तुम् इच्छसि॥
katham vaiśravaṇam devam sarva deva namaskṛtam |bhrātaram vyapadiśya tvam aśubham kartum icchasi ||
- 3.48.22
अवश्यम् विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः ।येषाम् त्वम् कर्कशो राजा दुर्बुद्धिः अजित इन्द्रियः॥
avaśyam vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |yeṣām tvam karkaśo rājā durbuddhiḥ ajita indriyaḥ ||
- 3.48.23
अपहृत्य शचीम् भार्याम् शक्यम् इन्द्रस्य जीवितुम् ।न हि रामस्य भार्याम् माम् अपनीय अस्ति जीवितम्॥
apahṛtya śacīm bhāryām śakyam indrasya jīvitum |na hi rāmasya bhāryām mām apanīya asti jīvitam ||
- 3.48.24
जीवेत् चिरम् वज्र धरस्य हस्तात्शचीम् प्रधृष्य अप्रतिरूप रूपाम् ।न मा दृशीम् राक्षस धर्षयित्वापीत अमृतस्य अपि तव अस्ति मोक्षः॥
jīvet ciram vajra dharasya hastātśacīm pradhṛṣya apratirūpa rūpām |na mā dṛśīm rākṣasa dharṣayitvāpīta amṛtasya api tava asti mokṣaḥ ||