Parva.Adhyaya 1.128

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः शिष्यान्समानीय आचार्यार्थमचोदयत्द्रोणः सर्वानशेषेण दक्षिणार्थं महीपते

tataḥ śiṣyānsamānīya ācāryārthamacodayatdroṇaḥ sarvānaśeṣeṇa dakṣiṇārthaṃ mahīpate

पाञ्चालराजं द्रुपदं गृहीत्वा रणमूर्धनिपर्यानयत भद्रं वः सा स्यात्परमदक्षिणा

pāñcālarājaṃ drupadaṃ gṛhītvā raṇamūrdhaniparyānayata bhadraṃ vaḥ sā syātparamadakṣiṇā

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे रथैस्तूर्णं प्रहारिणःआचार्यधनदानार्थं द्रोणेन सहिता ययुः

tathetyuktvā tu te sarve rathaistūrṇaṃ prahāriṇaḥācāryadhanadānārthaṃ droṇena sahitā yayuḥ

ततोऽभिजग्मुः पाञ्चालान्निघ्नन्तस्ते नरर्षभाःममृदुस्तस्य नगरं द्रुपदस्य महौजसः

tato'bhijagmuḥ pāñcālānnighnantaste nararṣabhāḥmamṛdustasya nagaraṃ drupadasya mahaujasaḥ

ते यज्ञसेनं द्रुपदं गृहीत्वा रणमूर्धनिउपाजह्रुः सहामात्यं द्रोणाय भरतर्षभाः

te yajñasenaṃ drupadaṃ gṛhītvā raṇamūrdhaniupājahruḥ sahāmātyaṃ droṇāya bharatarṣabhāḥ

भग्नदर्पं हृतधनं तथा च वशमागतम्स वैरं मनसा ध्यात्वा द्रोणो द्रुपदमब्रवीत्

bhagnadarpaṃ hṛtadhanaṃ tathā ca vaśamāgatamsa vairaṃ manasā dhyātvā droṇo drupadamabravīt

प्रमृद्य तरसा राष्ट्रं पुरं ते मृदितं मयाप्राप्य जीवन्रिपुवशं सखिपूर्वं किमिष्यते

pramṛdya tarasā rāṣṭraṃ puraṃ te mṛditaṃ mayāprāpya jīvanripuvaśaṃ sakhipūrvaṃ kimiṣyate

एवमुक्त्वा प्रहस्यैनं निश्चित्य पुनरब्रवीत्मा भैः प्राणभयाद्राजन्क्षमिणो ब्राह्मणा वयम्

evamuktvā prahasyainaṃ niścitya punarabravītmā bhaiḥ prāṇabhayādrājankṣamiṇo brāhmaṇā vayam

आश्रमे क्रीडितं यत्तु त्वया बाल्ये मया सहतेन संवर्धितः स्नेहस्त्वया मे क्षत्रियर्षभ

āśrame krīḍitaṃ yattu tvayā bālye mayā sahatena saṃvardhitaḥ snehastvayā me kṣatriyarṣabha

प्रार्थयेयं त्वया सख्यं पुनरेव नरर्षभवरं ददामि ते राजन्राज्यस्यार्धमवाप्नुहि

prārthayeyaṃ tvayā sakhyaṃ punareva nararṣabhavaraṃ dadāmi te rājanrājyasyārdhamavāpnuhi

अराजा किल नो राज्ञां सखा भवितुमर्हतिअतः प्रयतितं राज्ये यज्ञसेन मया तव

arājā kila no rājñāṃ sakhā bhavitumarhatiataḥ prayatitaṃ rājye yajñasena mayā tava

राजासि दक्षिणे कूले भागीरथ्याहमुत्तरेसखायं मां विजानीहि पाञ्चाल यदि मन्यसे

rājāsi dakṣiṇe kūle bhāgīrathyāhamuttaresakhāyaṃ māṃ vijānīhi pāñcāla yadi manyase

द्रुपद उवाच · drupada uvāca

अनाश्चर्यमिदं ब्रह्मन्विक्रान्तेषु महात्मसुप्रीये त्वयाहं त्वत्तश्च प्रीतिमिच्छामि शाश्वतीम्

anāścaryamidaṃ brahmanvikrānteṣu mahātmasuprīye tvayāhaṃ tvattaśca prītimicchāmi śāśvatīm

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तस्तु तं द्रोणो मोक्षयामास भारतसत्कृत्य चैनं प्रीतात्मा राज्यार्धं प्रत्यपादयत्

evamuktastu taṃ droṇo mokṣayāmāsa bhāratasatkṛtya cainaṃ prītātmā rājyārdhaṃ pratyapādayat

माकन्दीमथ गङ्गायास्तीरे जनपदायुताम्सोऽध्यावसद्दीनमनाः काम्पिल्यं च पुरोत्तमम्दक्षिणांश्चैव पाञ्चालान्यावच्चर्मण्वती नदी

mākandīmatha gaṅgāyāstīre janapadāyutāmso'dhyāvasaddīnamanāḥ kāmpilyaṃ ca purottamamdakṣiṇāṃścaiva pāñcālānyāvaccarmaṇvatī nadī

द्रोणेन वैरं द्रुपदः संस्मरन्न शशाम हक्षात्रेण च बलेनास्य नापश्यत्स पराजयम्

droṇena vairaṃ drupadaḥ saṃsmaranna śaśāma hakṣātreṇa ca balenāsya nāpaśyatsa parājayam

हीनं विदित्वा चात्मानं ब्राह्मणेन बलेन चपुत्रजन्म परीप्सन्वै स राजा तदधारयत्अहिच्छत्रं च विषयं द्रोणः समभिपद्यत

hīnaṃ viditvā cātmānaṃ brāhmaṇena balena caputrajanma parīpsanvai sa rājā tadadhārayatahicchatraṃ ca viṣayaṃ droṇaḥ samabhipadyata

एवं राजन्नहिच्छत्रा पुरी जनपदायुतायुधि निर्जित्य पार्थेन द्रोणाय प्रतिपादिता

evaṃ rājannahicchatrā purī janapadāyutāyudhi nirjitya pārthena droṇāya pratipāditā