Parva.Adhyaya 1.14

शौनक उवाच · śaunaka uvāca

सौते कथय तामेतां विस्तरेण कथां पुनःआस्तीकस्य कवेः साधोः शुश्रूषा परमा हि नः

saute kathaya tāmetāṃ vistareṇa kathāṃ punaḥāstīkasya kaveḥ sādhoḥ śuśrūṣā paramā hi naḥ

मधुरं कथ्यते सौम्य श्लक्ष्णाक्षरपदं त्वयाप्रीयामहे भृशं तात पितेवेदं प्रभाषसे

madhuraṃ kathyate saumya ślakṣṇākṣarapadaṃ tvayāprīyāmahe bhṛśaṃ tāta pitevedaṃ prabhāṣase

अस्मच्छुश्रूषणे नित्यं पिता हि निरतस्तवआचष्टैतद्यथाख्यानं पिता ते त्वं तथा वद

asmacchuśrūṣaṇe nityaṃ pitā hi niratastavaācaṣṭaitadyathākhyānaṃ pitā te tvaṃ tathā vada

सूत उवाच · sūta uvāca

आयुष्यमिदमाख्यानमास्तीकं कथयामि तेयथा श्रुतं कथयतः सकाशाद्वै पितुर्मया

āyuṣyamidamākhyānamāstīkaṃ kathayāmi teyathā śrutaṃ kathayataḥ sakāśādvai piturmayā

पुरा देवयुगे ब्रह्मन्प्रजापतिसुते शुभेआस्तां भगिन्यौ रूपेण समुपेतेऽद्भुतेऽनघे

purā devayuge brahmanprajāpatisute śubheāstāṃ bhaginyau rūpeṇa samupete'dbhute'naghe

ते भार्ये कश्यपस्यास्तां कद्रूश्च विनता च हप्रादात्ताभ्यां वरं प्रीतः प्रजापतिसमः पतिःकश्यपो धर्मपत्नीभ्यां मुदा परमया युतः

te bhārye kaśyapasyāstāṃ kadrūśca vinatā ca haprādāttābhyāṃ varaṃ prītaḥ prajāpatisamaḥ patiḥkaśyapo dharmapatnībhyāṃ mudā paramayā yutaḥ

वरातिसर्गं श्रुत्वैव कश्यपादुत्तमं च तेहर्षादप्रतिमां प्रीतिं प्रापतुः स्म वरस्त्रियौ

varātisargaṃ śrutvaiva kaśyapāduttamaṃ ca teharṣādapratimāṃ prītiṃ prāpatuḥ sma varastriyau

वव्रे कद्रूः सुतान्नागान्सहस्रं तुल्यतेजसःद्वौ पुत्रौ विनता वव्रे कद्रूपुत्राधिकौ बलेओजसा तेजसा चैव विक्रमेणाधिकौ सुतौ

vavre kadrūḥ sutānnāgānsahasraṃ tulyatejasaḥdvau putrau vinatā vavre kadrūputrādhikau baleojasā tejasā caiva vikrameṇādhikau sutau

तस्यै भर्ता वरं प्रादादध्यर्धं पुत्रमीप्सितम्एवमस्त्विति तं चाह कश्यपं विनता तदा

tasyai bhartā varaṃ prādādadhyardhaṃ putramīpsitamevamastviti taṃ cāha kaśyapaṃ vinatā tadā

कृतकृत्या तु विनता लब्ध्वा वीर्याधिकौ सुतौकद्रूश्च लब्ध्वा पुत्राणां सहस्रं तुल्यतेजसाम्

kṛtakṛtyā tu vinatā labdhvā vīryādhikau sutaukadrūśca labdhvā putrāṇāṃ sahasraṃ tulyatejasām

धार्यौ प्रयत्नतो गर्भावित्युक्त्वा स महातपाःते भार्ये वरसंहृष्टे कश्यपो वनमाविशत्

dhāryau prayatnato garbhāvityuktvā sa mahātapāḥte bhārye varasaṃhṛṣṭe kaśyapo vanamāviśat

कालेन महता कद्रूरण्डानां दशतीर्दशजनयामास विप्रेन्द्र द्वे अण्डे विनता तदा

kālena mahatā kadrūraṇḍānāṃ daśatīrdaśajanayāmāsa viprendra dve aṇḍe vinatā tadā

तयोरण्डानि निदधुः प्रहृष्टाः परिचारिकाःसोपस्वेदेषु भाण्डेषु पञ्च वर्षशतानि च

tayoraṇḍāni nidadhuḥ prahṛṣṭāḥ paricārikāḥsopasvedeṣu bhāṇḍeṣu pañca varṣaśatāni ca

ततः पञ्चशते काले कद्रूपुत्रा विनिःसृताःअण्डाभ्यां विनतायास्तु मिथुनं न व्यदृश्यत

tataḥ pañcaśate kāle kadrūputrā viniḥsṛtāḥaṇḍābhyāṃ vinatāyāstu mithunaṃ na vyadṛśyata

ततः पुत्रार्थिणी देवी व्रीडिता सा तपस्विनीअण्डं बिभेद विनता तत्र पुत्रमदृक्षत

tataḥ putrārthiṇī devī vrīḍitā sā tapasvinīaṇḍaṃ bibheda vinatā tatra putramadṛkṣata

पूर्वार्धकायसंपन्नमितरेणाप्रकाशतास पुत्रो रोषसंपन्नः शशापैनामिति श्रुतिः

pūrvārdhakāyasaṃpannamitareṇāprakāśatāsa putro roṣasaṃpannaḥ śaśāpaināmiti śrutiḥ

योऽहमेवं कृतो मातस्त्वया लोभपरीतयाशरीरेणासमग्रोऽद्य तस्माद्दासी भविष्यसि

yo'hamevaṃ kṛto mātastvayā lobhaparītayāśarīreṇāsamagro'dya tasmāddāsī bhaviṣyasi

पञ्च वर्षशतान्यस्या यया विस्पर्धसे सहएष च त्वां सुतो मातर्दास्यत्वान्मोक्षयिष्यति

pañca varṣaśatānyasyā yayā vispardhase sahaeṣa ca tvāṃ suto mātardāsyatvānmokṣayiṣyati

यद्येनमपि मातस्त्वं मामिवाण्डविभेदनात्न करिष्यस्यदेहं वा व्यङ्गं वापि तपस्विनम्

yadyenamapi mātastvaṃ māmivāṇḍavibhedanātna kariṣyasyadehaṃ vā vyaṅgaṃ vāpi tapasvinam

प्रतिपालयितव्यस्ते जन्मकालोऽस्य धीरयाविशिष्टबलमीप्सन्त्या पञ्चवर्षशतात्परः

pratipālayitavyaste janmakālo'sya dhīrayāviśiṣṭabalamīpsantyā pañcavarṣaśatātparaḥ

एवं शप्त्वा ततः पुत्रो विनतामन्तरिक्षगःअरुणो दृश्यते ब्रह्मन्प्रभातसमये सदा

evaṃ śaptvā tataḥ putro vinatāmantarikṣagaḥaruṇo dṛśyate brahmanprabhātasamaye sadā

गरुडोऽपि यथाकालं जज्ञे पन्नगसूदनःस जातमात्रो विनतां परित्यज्य खमाविशत्

garuḍo'pi yathākālaṃ jajñe pannagasūdanaḥsa jātamātro vinatāṃ parityajya khamāviśat

आदास्यन्नात्मनो भोज्यमन्नं विहितमस्य यत्विधात्रा भृगुशार्दूल क्षुधितस्य बुभुक्षतः

ādāsyannātmano bhojyamannaṃ vihitamasya yatvidhātrā bhṛguśārdūla kṣudhitasya bubhukṣataḥ