Parva.Adhyaya 1.178

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तेऽलंकृताः कुण्डलिनो युवानः; परस्परं स्पर्धमानाः समेताःअस्त्रं बलं चात्मनि मन्यमानाः; सर्वे समुत्पेतुरहंकृतेन

te'laṃkṛtāḥ kuṇḍalino yuvānaḥ; parasparaṃ spardhamānāḥ sametāḥastraṃ balaṃ cātmani manyamānāḥ; sarve samutpeturahaṃkṛtena

रूपेण वीर्येण कुलेन चैव; धर्मेण चैवापि च यौवनेनसमृद्धदर्पा मदवेगभिन्ना; मत्ता यथा हैमवता गजेन्द्राः

rūpeṇa vīryeṇa kulena caiva; dharmeṇa caivāpi ca yauvanenasamṛddhadarpā madavegabhinnā; mattā yathā haimavatā gajendrāḥ

परस्परं स्पर्धया प्रेक्षमाणाः; संकल्पजेनापि परिप्लुताङ्गाःकृष्णा ममैषेत्यभिभाषमाणा; नृपासनेभ्यः सहसोपतस्थुः

parasparaṃ spardhayā prekṣamāṇāḥ; saṃkalpajenāpi pariplutāṅgāḥkṛṣṇā mamaiṣetyabhibhāṣamāṇā; nṛpāsanebhyaḥ sahasopatasthuḥ

ते क्षत्रिया रङ्गगताः समेता; जिगीषमाणा द्रुपदात्मजां ताम्चकाशिरे पर्वतराजकन्या;मुमां यथा देवगणाः समेताः

te kṣatriyā raṅgagatāḥ sametā; jigīṣamāṇā drupadātmajāṃ tāmcakāśire parvatarājakanyā;mumāṃ yathā devagaṇāḥ sametāḥ

कन्दर्पबाणाभिनिपीडिताङ्गाः; कृष्णागतैस्ते हृदयैर्नरेन्द्राःरङ्गावतीर्णा द्रुपदात्मजार्थं; द्वेष्यान्हि चक्रुः सुहृदोऽपि तत्र

kandarpabāṇābhinipīḍitāṅgāḥ; kṛṣṇāgataiste hṛdayairnarendrāḥraṅgāvatīrṇā drupadātmajārthaṃ; dveṣyānhi cakruḥ suhṛdo'pi tatra

अथाययुर्देवगणा विमानै; रुद्रादित्या वसवोऽथाश्विनौ चसाध्याश्च सर्वे मरुतस्तथैव; यमं पुरस्कृत्य धनेश्वरं च

athāyayurdevagaṇā vimānai; rudrādityā vasavo'thāśvinau casādhyāśca sarve marutastathaiva; yamaṃ puraskṛtya dhaneśvaraṃ ca

दैत्याः सुपर्णाश्च महोरगाश्च; देवर्षयो गुह्यकाश्चारणाश्चविश्वावसुर्नारदपर्वतौ च; गन्धर्वमुख्याश्च सहाप्सरोभिः

daityāḥ suparṇāśca mahoragāśca; devarṣayo guhyakāścāraṇāścaviśvāvasurnāradaparvatau ca; gandharvamukhyāśca sahāpsarobhiḥ

हलायुधस्तत्र च केशवश्च; वृष्ण्यन्धकाश्चैव यथा प्रधानाःप्रेक्षां स्म चक्रुर्यदुपुंगवास्ते; स्थिताश्च कृष्णस्य मते बभूवुः

halāyudhastatra ca keśavaśca; vṛṣṇyandhakāścaiva yathā pradhānāḥprekṣāṃ sma cakruryadupuṃgavāste; sthitāśca kṛṣṇasya mate babhūvuḥ

दृष्ट्वा हि तान्मत्तगजेन्द्ररूपा;न्पञ्चाभिपद्मानिव वारणेन्द्रान्भस्मावृताङ्गानिव हव्यवाहा;न्पार्थान्प्रदध्यौ स यदुप्रवीरः

dṛṣṭvā hi tānmattagajendrarūpā;npañcābhipadmāniva vāraṇendrānbhasmāvṛtāṅgāniva havyavāhā;npārthānpradadhyau sa yadupravīraḥ

शशंस रामाय युधिष्ठिरं च; भीमं च जिष्णुं च यमौ च वीरौशनैः शनैस्तांश्च निरीक्ष्य रामो; जनार्दनं प्रीतमना ददर्श

śaśaṃsa rāmāya yudhiṣṭhiraṃ ca; bhīmaṃ ca jiṣṇuṃ ca yamau ca vīrauśanaiḥ śanaistāṃśca nirīkṣya rāmo; janārdanaṃ prītamanā dadarśa

अन्ये तु नानानृपपुत्रपौत्राः; कृष्णागतैर्नेत्रमनःस्वभावैःव्यायच्छमाना ददृशुर्भ्रमन्तीं; संदष्टदन्तच्छदताम्रवक्त्राः

anye tu nānānṛpaputrapautrāḥ; kṛṣṇāgatairnetramanaḥsvabhāvaiḥvyāyacchamānā dadṛśurbhramantīṃ; saṃdaṣṭadantacchadatāmravaktrāḥ

तथैव पार्थाः पृथुबाहवस्ते; वीरौ यमौ चैव महानुभावौतां द्रौपदीं प्रेक्ष्य तदा स्म सर्वे; कन्दर्पबाणाभिहता बभूवुः

tathaiva pārthāḥ pṛthubāhavaste; vīrau yamau caiva mahānubhāvautāṃ draupadīṃ prekṣya tadā sma sarve; kandarpabāṇābhihatā babhūvuḥ

देवर्षिगन्धर्वसमाकुलं त;त्सुपर्णनागासुरसिद्धजुष्टम्दिव्येन गन्धेन समाकुलं च; दिव्यैश्च माल्यैरवकीर्यमाणम्

devarṣigandharvasamākulaṃ ta;tsuparṇanāgāsurasiddhajuṣṭamdivyena gandhena samākulaṃ ca; divyaiśca mālyairavakīryamāṇam

महास्वनैर्दुन्दुभिनादितैश्च; बभूव तत्संकुलमन्तरिक्षम्विमानसंबाधमभूत्समन्ता;त्सवेणुवीणापणवानुनादम्

mahāsvanairdundubhināditaiśca; babhūva tatsaṃkulamantarikṣamvimānasaṃbādhamabhūtsamantā;tsaveṇuvīṇāpaṇavānunādam

ततस्तु ते राजगणाः क्रमेण; कृष्णानिमित्तं नृप विक्रमन्तःतत्कार्मुकं संहननोपपन्नं; सज्यं न शेकुस्तरसापि कर्तुम्

tatastu te rājagaṇāḥ krameṇa; kṛṣṇānimittaṃ nṛpa vikramantaḥtatkārmukaṃ saṃhananopapannaṃ; sajyaṃ na śekustarasāpi kartum

ते विक्रमन्तः स्फुरता दृढेन; निष्कृष्यमाणा धनुषा नरेन्द्राःविचेष्टमाना धरणीतलस्था; दीना अदृश्यन्त विभग्नचित्ताः

te vikramantaḥ sphuratā dṛḍhena; niṣkṛṣyamāṇā dhanuṣā narendrāḥviceṣṭamānā dharaṇītalasthā; dīnā adṛśyanta vibhagnacittāḥ

हाहाकृतं तद्धनुषा दृढेन; निष्पिष्टभग्नाङ्गदकुण्डलं चकृष्णानिमित्तं विनिवृत्तभावं; राज्ञां तदा मण्डलमार्तमासीत्

hāhākṛtaṃ taddhanuṣā dṛḍhena; niṣpiṣṭabhagnāṅgadakuṇḍalaṃ cakṛṣṇānimittaṃ vinivṛttabhāvaṃ; rājñāṃ tadā maṇḍalamārtamāsīt

तस्मिंस्तु संभ्रान्तजने समाजे; निक्षिप्तवादेषु नराधिपेषुकुन्तीसुतो जिष्णुरियेष कर्तुं; सज्यं धनुस्तत्सशरं स वीरः

tasmiṃstu saṃbhrāntajane samāje; nikṣiptavādeṣu narādhipeṣukuntīsuto jiṣṇuriyeṣa kartuṃ; sajyaṃ dhanustatsaśaraṃ sa vīraḥ