Parva.Adhyaya 1.212

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः संवादिते तस्मिन्ननुज्ञातो धनंजयःगतां रैवतके कन्यां विदित्वा जनमेजय

tataḥ saṃvādite tasminnanujñāto dhanaṃjayaḥgatāṃ raivatake kanyāṃ viditvā janamejaya

वासुदेवाभ्यनुज्ञातः कथयित्वेतिकृत्यताम्कृष्णस्य मतमाज्ञाय प्रययौ भरतर्षभः

vāsudevābhyanujñātaḥ kathayitvetikṛtyatāmkṛṣṇasya matamājñāya prayayau bharatarṣabhaḥ

रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधिसैन्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना

rathena kāñcanāṅgena kalpitena yathāvidhisainyasugrīvayuktena kiṅkiṇījālamālinā

सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिनाज्वलिताग्निप्रकाशेन द्विषतां हर्षघातिना

sarvaśastropapannena jīmūtaravanādinājvalitāgniprakāśena dviṣatāṃ harṣaghātinā

संनद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्मृगयाव्यपदेशेन यौगपद्येन भारत

saṃnaddhaḥ kavacī khaḍgī baddhagodhāṅgulitravānmṛgayāvyapadeśena yaugapadyena bhārata

सुभद्रा त्वथ शैलेन्द्रमभ्यर्च्य सह रैवतम्दैवतानि च सर्वाणि ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च

subhadrā tvatha śailendramabhyarcya saha raivatamdaivatāni ca sarvāṇi brāhmaṇānsvasti vācya ca

प्रदक्षिणं गिरिं कृत्वा प्रययौ द्वारकां प्रतितामभिद्रुत्य कौन्तेयः प्रसह्यारोपयद्रथम्

pradakṣiṇaṃ giriṃ kṛtvā prayayau dvārakāṃ pratitāmabhidrutya kaunteyaḥ prasahyāropayadratham

ततः स पुरुषव्याघ्रस्तामादाय शुचिस्मिताम्रथेनाकाशगेनैव प्रययौ स्वपुरं प्रति

tataḥ sa puruṣavyāghrastāmādāya śucismitāmrathenākāśagenaiva prayayau svapuraṃ prati

ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिको जनःविक्रोशन्प्राद्रवत्सर्वो द्वारकामभितः पुरीम्

hriyamāṇāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā subhadrāṃ sainiko janaḥvikrośanprādravatsarvo dvārakāmabhitaḥ purīm

ते समासाद्य सहिताः सुधर्मामभितः सभाम्सभापालस्य तत्सर्वमाचख्युः पार्थविक्रमम्

te samāsādya sahitāḥ sudharmāmabhitaḥ sabhāmsabhāpālasya tatsarvamācakhyuḥ pārthavikramam

तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सांनाहिकीं ततःसमाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम्

teṣāṃ śrutvā sabhāpālo bherīṃ sāṃnāhikīṃ tataḥsamājaghne mahāghoṣāṃ jāmbūnadapariṣkṛtām

क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदाअन्नपानमपास्याथ समापेतुः सभां ततः

kṣubdhāstenātha śabdena bhojavṛṣṇyandhakāstadāannapānamapāsyātha samāpetuḥ sabhāṃ tataḥ

ततो जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति चमणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च

tato jāmbūnadāṅgāni spardhyāstaraṇavanti camaṇividrumacitrāṇi jvalitāgniprabhāṇi ca

भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाःसिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः

bhejire puruṣavyāghrā vṛṣṇyandhakamahārathāḥsiṃhāsanāni śataśo dhiṣṇyānīva hutāśanāḥ

तेषां समुपविष्टानां देवानामिव संनयेआचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः

teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ devānāmiva saṃnayeācakhyau ceṣṭitaṃ jiṣṇoḥ sabhāpālaḥ sahānugaḥ

तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदरक्तान्तलोचनाःअमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुरहंकृताः

tacchrutvā vṛṣṇivīrāste madaraktāntalocanāḥamṛṣyamāṇāḥ pārthasya samutpeturahaṃkṛtāḥ

योजयध्वं रथानाशु प्रासानाहरतेति चधनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च

yojayadhvaṃ rathānāśu prāsānāharateti cadhanūṃṣi ca mahārhāṇi kavacāni bṛhanti ca

सूतानुच्चुक्रुशुः केचिद्रथान्योजयतेति चस्वयं च तुरगान्केचिन्निन्युर्हेमविभूषितान्

sūtānuccukruśuḥ kecidrathānyojayateti casvayaṃ ca turagānkecinninyurhemavibhūṣitān

रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु चअभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत्संकुलं महत्

ratheṣvānīyamāneṣu kavaceṣu dhvajeṣu caabhikrande nṛvīrāṇāṃ tadāsītsaṃkulaṃ mahat

वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमःनीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनमब्रवीत्

vanamālī tataḥ kṣībaḥ kailāsaśikharopamaḥnīlavāsā madotsikta idaṃ vacanamabravīt

किमिदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णीं भूते जनार्दनेअस्य भावमविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः

kimidaṃ kuruthāprajñāstūṣṇīṃ bhūte janārdaneasya bhāvamavijñāya saṃkruddhā moghagarjitāḥ

एष तावदभिप्रायमाख्यातु स्वं महामतिःयदस्य रुचितं कर्तुं तत्कुरुध्वमतन्द्रिताः

eṣa tāvadabhiprāyamākhyātu svaṃ mahāmatiḥyadasya rucitaṃ kartuṃ tatkurudhvamatandritāḥ

ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात्तूष्णीं भूतास्ततः सर्वे साधु साध्विति चाब्रुवन्

tataste tadvacaḥ śrutvā grāhyarūpaṃ halāyudhāttūṣṇīṃ bhūtāstataḥ sarve sādhu sādhviti cābruvan

समं वचो निशम्येति बलदेवस्य धीमतःपुनरेव सभामध्ये सर्वे तु समुपाविशन्

samaṃ vaco niśamyeti baladevasya dhīmataḥpunareva sabhāmadhye sarve tu samupāviśan

ततोऽब्रवीत्कामपालो वासुदेवं परंतपम्किमवागुपविष्टोऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन

tato'bravītkāmapālo vāsudevaṃ paraṃtapamkimavāgupaviṣṭo'si prekṣamāṇo janārdana

सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैरस्माभिरच्युतन च सोऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः

satkṛtastvatkṛte pārthaḥ sarvairasmābhiracyutana ca so'rhati tāṃ pūjāṃ durbuddhiḥ kulapāṃsanaḥ

को हि तत्रैव भुक्त्वान्नं भाजनं भेत्तुमर्हतिमन्यमानः कुले जातमात्मानं पुरुषः क्वचित्

ko hi tatraiva bhuktvānnaṃ bhājanaṃ bhettumarhatimanyamānaḥ kule jātamātmānaṃ puruṣaḥ kvacit

ईप्समानश्च संबन्धं कृतपूर्वं च मानयन्को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत्

īpsamānaśca saṃbandhaṃ kṛtapūrvaṃ ca mānayanko hi nāma bhavenārthī sāhasena samācaret

सोऽवमन्य च नामास्माननादृत्य च केशवम्प्रसह्य हृतवानद्य सुभद्रां मृत्युमात्मनः

so'vamanya ca nāmāsmānanādṛtya ca keśavamprasahya hṛtavānadya subhadrāṃ mṛtyumātmanaḥ

कथं हि शिरसो मध्ये पदं तेन कृतं मममर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शमिवोरगः

kathaṃ hi śiraso madhye padaṃ tena kṛtaṃ mamamarṣayiṣyāmi govinda pādasparśamivoragaḥ

अद्य निष्कौरवामेकः करिष्यामि वसुंधराम्न हि मे मर्षणीयोऽयमर्जुनस्य व्यतिक्रमः

adya niṣkauravāmekaḥ kariṣyāmi vasuṃdharāmna hi me marṣaṇīyo'yamarjunasya vyatikramaḥ

तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम्अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा

taṃ tathā garjamānaṃ tu meghadundubhiniḥsvanamanvapadyanta te sarve bhojavṛṣṇyandhakāstadā