Parva.Adhyaya 1.214
Mahabharata · 32 verses
- 1.214.1
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
इन्द्रप्रस्थे वसन्तस्ते जघ्नुरन्यान्नराधिपान्शासनाद्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः शांतनवस्य च
indraprasthe vasantaste jaghnuranyānnarādhipānśāsanāddhṛtarāṣṭrasya rājñaḥ śāṃtanavasya ca
- 1.214.2
आश्रित्य धर्मराजानं सर्वलोकोऽवसत्सुखम्पुण्यलक्षणकर्माणं स्वदेहमिव देहिनः
āśritya dharmarājānaṃ sarvaloko'vasatsukhampuṇyalakṣaṇakarmāṇaṃ svadehamiva dehinaḥ
- 1.214.3
स समं धर्मकामार्थान्सिषेवे भरतर्षभःत्रीनिवात्मसमान्बन्धून्बन्धुमानिव मानयन्
sa samaṃ dharmakāmārthānsiṣeve bharatarṣabhaḥtrīnivātmasamānbandhūnbandhumāniva mānayan
- 1.214.4
तेषां समविभक्तानां क्षितौ देहवतामिवबभौ धर्मार्थकामानां चतुर्थ इव पार्थिवः
teṣāṃ samavibhaktānāṃ kṣitau dehavatāmivababhau dharmārthakāmānāṃ caturtha iva pārthivaḥ
- 1.214.5
अध्येतारं परं वेदाः प्रयोक्तारं महाध्वराःरक्षितारं शुभं वर्णा लेभिरे तं जनाधिपम्
adhyetāraṃ paraṃ vedāḥ prayoktāraṃ mahādhvarāḥrakṣitāraṃ śubhaṃ varṇā lebhire taṃ janādhipam
- 1.214.6
अधिष्ठानवती लक्ष्मीः परायणवती मतिःबन्धुमानखिलो धर्मस्तेनासीत्पृथिवीक्षिता
adhiṣṭhānavatī lakṣmīḥ parāyaṇavatī matiḥbandhumānakhilo dharmastenāsītpṛthivīkṣitā
- 1.214.7
भ्रातृभिः सहितो राजा चतुर्भिरधिकं बभौप्रयुज्यमानैर्विततो वेदैरिव महाध्वरः
bhrātṛbhiḥ sahito rājā caturbhiradhikaṃ babhauprayujyamānairvitato vedairiva mahādhvaraḥ
- 1.214.8
तं तु धौम्यादयो विप्राः परिवार्योपतस्थिरेबृहस्पतिसमा मुख्याः प्रजापतिमिवामराः
taṃ tu dhaumyādayo viprāḥ parivāryopatasthirebṛhaspatisamā mukhyāḥ prajāpatimivāmarāḥ
- 1.214.9
धर्मराजे अतिप्रीत्या पूर्णचन्द्र इवामलेप्रजानां रेमिरे तुल्यं नेत्राणि हृदयानि च
dharmarāje atiprītyā pūrṇacandra ivāmaleprajānāṃ remire tulyaṃ netrāṇi hṛdayāni ca
- 1.214.10
न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन रेमिरेयद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत्
na tu kevaladaivena prajā bhāvena remireyadbabhūva manaḥkāntaṃ karmaṇā sa cakāra tat
- 1.214.11
न ह्ययुक्तं न चासत्यं नानृतं न च विप्रियम्भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य धीमतः
na hyayuktaṃ na cāsatyaṃ nānṛtaṃ na ca vipriyambhāṣitaṃ cārubhāṣasya jajñe pārthasya dhīmataḥ
- 1.214.12
स हि सर्वस्य लोकस्य हितमात्मन एव चचिकीर्षुः सुमहातेजा रेमे भरतसत्तमः
sa hi sarvasya lokasya hitamātmana eva cacikīrṣuḥ sumahātejā reme bharatasattamaḥ
- 1.214.13
तथा तु मुदिताः सर्वे पाण्डवा विगतज्वराःअवसन्पृथिवीपालांस्त्रासयन्तः स्वतेजसा
tathā tu muditāḥ sarve pāṇḍavā vigatajvarāḥavasanpṛthivīpālāṃstrāsayantaḥ svatejasā
- 1.214.14
ततः कतिपयाहस्य बीभत्सुः कृष्णमब्रवीत्उष्णानि कृष्ण वर्तन्ते गच्छामो यमुनां प्रति
tataḥ katipayāhasya bībhatsuḥ kṛṣṇamabravītuṣṇāni kṛṣṇa vartante gacchāmo yamunāṃ prati
- 1.214.15
सुहृज्जनवृतास्तत्र विहृत्य मधुसूदनसायाह्ने पुनरेष्यामो रोचतां ते जनार्दन
suhṛjjanavṛtāstatra vihṛtya madhusūdanasāyāhne punareṣyāmo rocatāṃ te janārdana
- 1.214.16
वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca
कुन्तीमातर्ममाप्येतद्रोचते यद्वयं जलेसुहृज्जनवृताः पार्थ विहरेम यथासुखम्
kuntīmātarmamāpyetadrocate yadvayaṃ jalesuhṛjjanavṛtāḥ pārtha viharema yathāsukham
- 1.214.17
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
आमन्त्र्य धर्मराजानमनुज्ञाप्य च भारतजग्मतुः पार्थगोविन्दौ सुहृज्जनवृतौ ततः
āmantrya dharmarājānamanujñāpya ca bhāratajagmatuḥ pārthagovindau suhṛjjanavṛtau tataḥ
- 1.214.18
विहारदेशं संप्राप्य नानाद्रुमवदुत्तमम्गृहैरुच्चावचैर्युक्तं पुरंदरगृहोपमम्
vihāradeśaṃ saṃprāpya nānādrumavaduttamamgṛhairuccāvacairyuktaṃ puraṃdaragṛhopamam
- 1.214.19
भक्ष्यैर्भोज्यैश्च पेयैश्च रसवद्भिर्महाधनैःमाल्यैश्च विविधैर्युक्तं युक्तं वार्ष्णेयपार्थयोः
bhakṣyairbhojyaiśca peyaiśca rasavadbhirmahādhanaiḥmālyaiśca vividhairyuktaṃ yuktaṃ vārṣṇeyapārthayoḥ
- 1.214.20
आविवेशतुरापूर्णं रत्नैरुच्चावचैः शुभैःयथोपजोषं सर्वश्च जनश्चिक्रीड भारत
āviveśaturāpūrṇaṃ ratnairuccāvacaiḥ śubhaiḥyathopajoṣaṃ sarvaśca janaścikrīḍa bhārata
- 1.214.21
वने काश्चिज्जले काश्चित्काश्चिद्वेश्मसु चाङ्गनाःयथादेशं यथाप्रीति चिक्रीडुः कृष्णपार्थयोः
vane kāścijjale kāścitkāścidveśmasu cāṅganāḥyathādeśaṃ yathāprīti cikrīḍuḥ kṛṣṇapārthayoḥ
- 1.214.22
द्रौपदी च सुभद्रा च वासांस्याभरणानि चप्रयच्छेतां महार्हाणि स्त्रीणां ते स्म मदोत्कटे
draupadī ca subhadrā ca vāsāṃsyābharaṇāni caprayacchetāṃ mahārhāṇi strīṇāṃ te sma madotkaṭe
- 1.214.23
काश्चित्प्रहृष्टा ननृतुश्चुक्रुशुश्च तथापराःजहसुश्चापरा नार्यः पपुश्चान्या वरासवम्
kāścitprahṛṣṭā nanṛtuścukruśuśca tathāparāḥjahasuścāparā nāryaḥ papuścānyā varāsavam
- 1.214.24
रुरुदुश्चापरास्तत्र प्रजघ्नुश्च परस्परम्मन्त्रयामासुरन्याश्च रहस्यानि परस्परम्
ruruduścāparāstatra prajaghnuśca parasparammantrayāmāsuranyāśca rahasyāni parasparam
- 1.214.25
वेणुवीणामृदङ्गानां मनोज्ञानां च सर्वशःशब्देनापूर्यते ह स्म तद्वनं सुसमृद्धिमत्
veṇuvīṇāmṛdaṅgānāṃ manojñānāṃ ca sarvaśaḥśabdenāpūryate ha sma tadvanaṃ susamṛddhimat
- 1.214.26
तस्मिंस्तथा वर्तमाने कुरुदाशार्हनन्दनौसमीपे जग्मतुः कंचिदुद्देशं सुमनोहरम्
tasmiṃstathā vartamāne kurudāśārhanandanausamīpe jagmatuḥ kaṃciduddeśaṃ sumanoharam
- 1.214.27
तत्र गत्वा महात्मानौ कृष्णौ परपुरंजयौमहार्हासनयो राजंस्ततस्तौ संनिषीदतुः
tatra gatvā mahātmānau kṛṣṇau parapuraṃjayaumahārhāsanayo rājaṃstatastau saṃniṣīdatuḥ
- 1.214.28
तत्र पूर्वव्यतीतानि विक्रान्तानि रतानि चबहूनि कथयित्वा तौ रेमाते पार्थमाधवौ
tatra pūrvavyatītāni vikrāntāni ratāni cabahūni kathayitvā tau remāte pārthamādhavau
- 1.214.29
तत्रोपविष्टौ मुदितौ नाकपृष्ठेऽश्विनाविवअभ्यगच्छत्तदा विप्रो वासुदेवधनंजयौ
tatropaviṣṭau muditau nākapṛṣṭhe'śvināvivaabhyagacchattadā vipro vāsudevadhanaṃjayau
- 1.214.30
बृहच्छालप्रतीकाशः प्रतप्तकनकप्रभःहरिपिङ्गो हरिश्मश्रुः प्रमाणायामतः समः
bṛhacchālapratīkāśaḥ prataptakanakaprabhaḥharipiṅgo hariśmaśruḥ pramāṇāyāmataḥ samaḥ
- 1.214.31
तरुणादित्यसंकाशः कृष्णवासा जटाधरःपद्मपत्राननः पिङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव
taruṇādityasaṃkāśaḥ kṛṣṇavāsā jaṭādharaḥpadmapatrānanaḥ piṅgastejasā prajvalanniva
- 1.214.32
उपसृष्टं तु तं कृष्णौ भ्राजमानं द्विजोत्तमम्अर्जुनो वासुदेवश्च तूर्णमुत्पत्य तस्थतुः
upasṛṣṭaṃ tu taṃ kṛṣṇau bhrājamānaṃ dvijottamamarjuno vāsudevaśca tūrṇamutpatya tasthatuḥ