Parva.Adhyaya 1.63

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

स कदाचिन्महाबाहुः प्रभूतबलवाहनःवनं जगाम गहनं हयनागशतैर्वृतः

sa kadācinmahābāhuḥ prabhūtabalavāhanaḥvanaṃ jagāma gahanaṃ hayanāgaśatairvṛtaḥ

खड्गशक्तिधरैर्वीरैर्गदामुसलपाणिभिःप्रासतोमरहस्तैश्च ययौ योधशतैर्वृतः

khaḍgaśaktidharairvīrairgadāmusalapāṇibhiḥprāsatomarahastaiśca yayau yodhaśatairvṛtaḥ

सिंहनादैश्च योधानां शङ्खदुन्दुभिनिस्वनैःरथनेमिस्वनैश्चापि सनागवरबृंहितैः

siṃhanādaiśca yodhānāṃ śaṅkhadundubhinisvanaiḥrathanemisvanaiścāpi sanāgavarabṛṃhitaiḥ

हेषितस्वनमिश्रैश्च क्ष्वेडितास्फोटितस्वनैःआसीत्किलकिलाशब्दस्तस्मिन्गच्छति पार्थिवे

heṣitasvanamiśraiśca kṣveḍitāsphoṭitasvanaiḥāsītkilakilāśabdastasmingacchati pārthive

प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया नृपशोभयाददृशुस्तं स्त्रियस्तत्र शूरमात्मयशस्करम्

prāsādavaraśṛṅgasthāḥ parayā nṛpaśobhayādadṛśustaṃ striyastatra śūramātmayaśaskaram

शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम्पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र शस्त्रपाणिं स्म मेनिरे

śakropamamamitraghnaṃ paravāraṇavāraṇampaśyantaḥ strīgaṇāstatra śastrapāṇiṃ sma menire

अयं स पुरुषव्याघ्रो रणेऽद्भुतपराक्रमःयस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः

ayaṃ sa puruṣavyāghro raṇe'dbhutaparākramaḥyasya bāhubalaṃ prāpya na bhavantyasuhṛdgaṇāḥ

इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा नराधिपम्तुष्टुवुः पुष्पवृष्टीश्च ससृजुस्तस्य मूर्धनि

iti vāco bruvantyastāḥ striyaḥ premṇā narādhipamtuṣṭuvuḥ puṣpavṛṣṭīśca sasṛjustasya mūrdhani

तत्र तत्र च विप्रेन्द्रैः स्तूयमानः समन्ततःनिर्ययौ परया प्रीत्या वनं मृगजिघांसया

tatra tatra ca viprendraiḥ stūyamānaḥ samantataḥniryayau parayā prītyā vanaṃ mṛgajighāṃsayā

सुदूरमनुजग्मुस्तं पौरजानपदास्तदान्यवर्तन्त ततः पश्चादनुज्ञाता नृपेण ह

sudūramanujagmustaṃ paurajānapadāstadānyavartanta tataḥ paścādanujñātā nṛpeṇa ha

सुपर्णप्रतिमेनाथ रथेन वसुधाधिपःमहीमापूरयामास घोषेण त्रिदिवं तथा

suparṇapratimenātha rathena vasudhādhipaḥmahīmāpūrayāmāsa ghoṣeṇa tridivaṃ tathā

स गच्छन्ददृशे धीमान्नन्दनप्रतिमं वनम्बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम्

sa gacchandadṛśe dhīmānnandanapratimaṃ vanambilvārkakhadirākīrṇaṃ kapitthadhavasaṃkulam

विषमं पर्वतप्रस्थैरश्मभिश्च समावृतम्निर्जलं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम्मृगसंघैर्वृतं घोरैरन्यैश्चापि वनेचरैः

viṣamaṃ parvataprasthairaśmabhiśca samāvṛtamnirjalaṃ nirmanuṣyaṃ ca bahuyojanamāyatammṛgasaṃghairvṛtaṃ ghorairanyaiścāpi vanecaraiḥ

तद्वनं मनुजव्याघ्रः सभृत्यबलवाहनःलोडयामास दुःषन्तः सूदयन्विविधान्मृगान्

tadvanaṃ manujavyāghraḥ sabhṛtyabalavāhanaḥloḍayāmāsa duḥṣantaḥ sūdayanvividhānmṛgān

बाणगोचरसंप्राप्तांस्तत्र व्याघ्रगणान्बहून्पातयामास दुःषन्तो निर्बिभेद च सायकैः

bāṇagocarasaṃprāptāṃstatra vyāghragaṇānbahūnpātayāmāsa duḥṣanto nirbibheda ca sāyakaiḥ

दूरस्थान्सायकैः कांश्चिदभिनत्स नरर्षभःअभ्याशमागतांश्चान्यान्खड्गेन निरकृन्तत

dūrasthānsāyakaiḥ kāṃścidabhinatsa nararṣabhaḥabhyāśamāgatāṃścānyānkhaḍgena nirakṛntata

कांश्चिदेणान्स निर्जघ्ने शक्त्या शक्तिमतां वरःगदामण्डलतत्त्वज्ञश्चचारामितविक्रमः

kāṃścideṇānsa nirjaghne śaktyā śaktimatāṃ varaḥgadāmaṇḍalatattvajñaścacārāmitavikramaḥ

तोमरैरसिभिश्चापि गदामुसलकर्पणैःचचार स विनिघ्नन्वै वन्यांस्तत्र मृगद्विजान्

tomarairasibhiścāpi gadāmusalakarpaṇaiḥcacāra sa vinighnanvai vanyāṃstatra mṛgadvijān

राज्ञा चाद्भुतवीर्येण योधैश्च समरप्रियैःलोड्यमानं महारण्यं तत्यजुश्च महामृगाः

rājñā cādbhutavīryeṇa yodhaiśca samarapriyaiḥloḍyamānaṃ mahāraṇyaṃ tatyajuśca mahāmṛgāḥ

तत्र विद्रुतसंघानि हतयूथपतीनि चमृगयूथान्यथौत्सुक्याच्छब्दं चक्रुस्ततस्ततः

tatra vidrutasaṃghāni hatayūthapatīni camṛgayūthānyathautsukyācchabdaṃ cakrustatastataḥ

शुष्कां चापि नदीं गत्वा जलनैराश्यकर्शिताःव्यायामक्लान्तहृदयाः पतन्ति स्म विचेतसः

śuṣkāṃ cāpi nadīṃ gatvā jalanairāśyakarśitāḥvyāyāmaklāntahṛdayāḥ patanti sma vicetasaḥ

क्षुत्पिपासापरीताश्च श्रान्ताश्च पतिता भुविकेचित्तत्र नरव्याघ्रैरभक्ष्यन्त बुभुक्षितैः

kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca patitā bhuvikecittatra naravyāghrairabhakṣyanta bubhukṣitaiḥ

केचिदग्निमथोत्पाद्य समिध्य च वनेचराःभक्षयन्ति स्म मांसानि प्रकुट्य विधिवत्तदा

kecidagnimathotpādya samidhya ca vanecarāḥbhakṣayanti sma māṃsāni prakuṭya vidhivattadā

तत्र केचिद्गजा मत्ता बलिनः शस्त्रविक्षताःसंकोच्याग्रकरान्भीताः प्रद्रवन्ति स्म वेगिताः

tatra kecidgajā mattā balinaḥ śastravikṣatāḥsaṃkocyāgrakarānbhītāḥ pradravanti sma vegitāḥ

शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहुवन्या गजवरास्तत्र ममृदुर्मनुजान्बहून्

śakṛnmūtraṃ sṛjantaśca kṣarantaḥ śoṇitaṃ bahuvanyā gajavarāstatra mamṛdurmanujānbahūn

तद्वनं बलमेघेन शरधारेण संवृतम्व्यरोचन्महिषाकीर्णं राज्ञा हतमहामृगम्

tadvanaṃ balameghena śaradhāreṇa saṃvṛtamvyarocanmahiṣākīrṇaṃ rājñā hatamahāmṛgam