Parva.Adhyaya 11.20

गान्धार्युवाचअध्यर्धगुणमाहुर्यं बले शौर्ये च माधवपित्रा त्वया च दाशार्ह दृप्तं सिंहमिवोत्कटम्

gāndhāryuvācaadhyardhaguṇamāhuryaṃ bale śaurye ca mādhavapitrā tvayā ca dāśārha dṛptaṃ siṃhamivotkaṭam

यो बिभेद चमूमेको मम पुत्रस्य दुर्भिदाम्स भूत्वा मृत्युरन्येषां स्वयं मृत्युवशं गतः

yo bibheda camūmeko mama putrasya durbhidāmsa bhūtvā mṛtyuranyeṣāṃ svayaṃ mṛtyuvaśaṃ gataḥ

तस्योपलक्षये कृष्ण कार्ष्णेरमिततेजसःअभिमन्योर्हतस्यापि प्रभा नैवोपशाम्यति

tasyopalakṣaye kṛṣṇa kārṣṇeramitatejasaḥabhimanyorhatasyāpi prabhā naivopaśāmyati

एषा विराटदुहिता स्नुषा गाण्डीवधन्वनःआर्ता बाला पतिं वीरं शोच्या शोचत्यनिन्दिता

eṣā virāṭaduhitā snuṣā gāṇḍīvadhanvanaḥārtā bālā patiṃ vīraṃ śocyā śocatyaninditā

तमेषा हि समासाद्य भार्या भर्तारमन्तिकेविराटदुहिता कृष्ण पाणिना परिमार्जति

tameṣā hi samāsādya bhāryā bhartāramantikevirāṭaduhitā kṛṣṇa pāṇinā parimārjati

तस्य वक्त्रमुपाघ्राय सौभद्रस्य यशस्विनीविबुद्धकमलाकारं कम्बुवृत्तशिरोधरम्

tasya vaktramupāghrāya saubhadrasya yaśasvinīvibuddhakamalākāraṃ kambuvṛttaśirodharam

काम्यरूपवती चैषा परिष्वजति भामिनीलज्जमाना पुरेवैनं माध्वीकमदमूर्छिता

kāmyarūpavatī caiṣā pariṣvajati bhāminīlajjamānā purevainaṃ mādhvīkamadamūrchitā

तस्य क्षतजसंदिग्धं जातरूपपरिष्कृतम्विमुच्य कवचं कृष्ण शरीरमभिवीक्षते

tasya kṣatajasaṃdigdhaṃ jātarūpapariṣkṛtamvimucya kavacaṃ kṛṣṇa śarīramabhivīkṣate

अवेक्षमाणा तं बाला कृष्ण त्वामभिभाषतेअयं ते पुण्डरीकाक्ष सदृशाक्षो निपातितः

avekṣamāṇā taṃ bālā kṛṣṇa tvāmabhibhāṣateayaṃ te puṇḍarīkākṣa sadṛśākṣo nipātitaḥ

बले वीर्ये च सदृशस्तेजसा चैव तेऽनघरूपेण च तवात्यर्थं शेते भुवि निपातितः

bale vīrye ca sadṛśastejasā caiva te'nagharūpeṇa ca tavātyarthaṃ śete bhuvi nipātitaḥ

अत्यन्तसुकुमारस्य राङ्कवाजिनशायिनःकच्चिदद्य शरीरं ते भूमौ न परितप्यते

atyantasukumārasya rāṅkavājinaśāyinaḥkaccidadya śarīraṃ te bhūmau na paritapyate

मातङ्गभुजवर्ष्माणौ ज्याक्षेपकठिनत्वचौकाञ्चनाङ्गदिनौ शेषे निक्षिप्य विपुलौ भुजौ

mātaṅgabhujavarṣmāṇau jyākṣepakaṭhinatvacaukāñcanāṅgadinau śeṣe nikṣipya vipulau bhujau

व्यायम्य बहुधा नूनं सुखसुप्तः श्रमादिवएवं विलपतीमार्तां न हि मामभिभाषसे

vyāyamya bahudhā nūnaṃ sukhasuptaḥ śramādivaevaṃ vilapatīmārtāṃ na hi māmabhibhāṣase

आर्यामार्य सुभद्रां त्वमिमांश्च त्रिदशोपमान्पितॄन्मां चैव दुःखार्तां विहाय क्व गमिष्यसि

āryāmārya subhadrāṃ tvamimāṃśca tridaśopamānpitṝnmāṃ caiva duḥkhārtāṃ vihāya kva gamiṣyasi

तस्य शोणितसंदिग्धान्केशानुन्नाम्य पाणिनाउत्सङ्गे वक्त्रमाधाय जीवन्तमिव पृच्छतिस्वस्रीयं वासुदेवस्य पुत्रं गाण्डीवधन्वनः

tasya śoṇitasaṃdigdhānkeśānunnāmya pāṇināutsaṅge vaktramādhāya jīvantamiva pṛcchatisvasrīyaṃ vāsudevasya putraṃ gāṇḍīvadhanvanaḥ

कथं त्वां रणमध्यस्थं जघ्नुरेते महारथाःधिगस्तु क्रूरकर्तॄंस्तान्कृपकर्णजयद्रथान्

kathaṃ tvāṃ raṇamadhyasthaṃ jaghnurete mahārathāḥdhigastu krūrakartṝṃstānkṛpakarṇajayadrathān

द्रोणद्रौणायनी चोभौ यैरसि व्यसनीकृतःरथर्षभाणां सर्वेषां कथमासीत्तदा मनः

droṇadrauṇāyanī cobhau yairasi vyasanīkṛtaḥratharṣabhāṇāṃ sarveṣāṃ kathamāsīttadā manaḥ

बालं त्वां परिवार्यैकं मम दुःखाय जघ्नुषाम्कथं नु पाण्डवानां च पाञ्चालानां च पश्यताम्त्वं वीर निधनं प्राप्तो नाथवान्सन्ननाथवत्

bālaṃ tvāṃ parivāryaikaṃ mama duḥkhāya jaghnuṣāmkathaṃ nu pāṇḍavānāṃ ca pāñcālānāṃ ca paśyatāmtvaṃ vīra nidhanaṃ prāpto nāthavānsannanāthavat

दृष्ट्वा बहुभिराक्रन्दे निहतं त्वामनाथवत्वीरः पुरुषशार्दूलः कथं जीवति पाण्डवः

dṛṣṭvā bahubhirākrande nihataṃ tvāmanāthavatvīraḥ puruṣaśārdūlaḥ kathaṃ jīvati pāṇḍavaḥ

न राज्यलाभो विपुलः शत्रूणां वा पराभवःप्रीतिं दास्यति पार्थानां त्वामृते पुष्करेक्षण

na rājyalābho vipulaḥ śatrūṇāṃ vā parābhavaḥprītiṃ dāsyati pārthānāṃ tvāmṛte puṣkarekṣaṇa

तव शस्त्रजिताँल्लोकान्धर्मेण च दमेन चक्षिप्रमन्वागमिष्यामि तत्र मां प्रतिपालय

tava śastrajitām̐llokāndharmeṇa ca damena cakṣipramanvāgamiṣyāmi tatra māṃ pratipālaya

दुर्मरं पुनरप्राप्ते काले भवति केनचित्यदहं त्वां रणे दृष्ट्वा हतं जीवामि दुर्भगा

durmaraṃ punaraprāpte kāle bhavati kenacityadahaṃ tvāṃ raṇe dṛṣṭvā hataṃ jīvāmi durbhagā

कामिदानीं नरव्याघ्र श्लक्ष्णया स्मितया गिरापितृलोके समेत्यान्यां मामिवामन्त्रयिष्यसि

kāmidānīṃ naravyāghra ślakṣṇayā smitayā girāpitṛloke sametyānyāṃ māmivāmantrayiṣyasi

नूनमप्सरसां स्वर्गे मनांसि प्रमथिष्यसिपरमेण च रूपेण गिरा च स्मितपूर्वया

nūnamapsarasāṃ svarge manāṃsi pramathiṣyasiparameṇa ca rūpeṇa girā ca smitapūrvayā

प्राप्य पुण्यकृताँल्लोकानप्सरोभिः समेयिवान्सौभद्र विहरन्काले स्मरेथाः सुकृतानि मे

prāpya puṇyakṛtām̐llokānapsarobhiḥ sameyivānsaubhadra viharankāle smarethāḥ sukṛtāni me

एतावानिह संवासो विहितस्ते मया सहषण्मासान्सप्तमे मासि त्वं वीर निधनं गतः

etāvāniha saṃvāso vihitaste mayā sahaṣaṇmāsānsaptame māsi tvaṃ vīra nidhanaṃ gataḥ

इत्युक्तवचनामेतामपकर्षन्ति दुःखिताम्उत्तरां मोघसंकल्पां मत्स्यराजकुलस्त्रियः

ityuktavacanāmetāmapakarṣanti duḥkhitāmuttarāṃ moghasaṃkalpāṃ matsyarājakulastriyaḥ

उत्तरामपकृष्यैनामार्तामार्ततराः स्वयम्विराटं निहतं दृष्ट्वा क्रोशन्ति विलपन्ति च

uttarāmapakṛṣyaināmārtāmārtatarāḥ svayamvirāṭaṃ nihataṃ dṛṣṭvā krośanti vilapanti ca

द्रोणास्त्रशरसंकृत्तं शयानं रुधिरोक्षितम्विराटं वितुदन्त्येते गृध्रगोमायुवायसाः

droṇāstraśarasaṃkṛttaṃ śayānaṃ rudhirokṣitamvirāṭaṃ vitudantyete gṛdhragomāyuvāyasāḥ

वितुद्यमानं विहगैर्विराटमसितेक्षणाःन शक्नुवन्ति विवशा निवर्तयितुमातुराः

vitudyamānaṃ vihagairvirāṭamasitekṣaṇāḥna śaknuvanti vivaśā nivartayitumāturāḥ

आसामातपतप्तानामायासेन च योषिताम्श्रमेण च विवर्णानां रूपाणां विगतं वपुः

āsāmātapataptānāmāyāsena ca yoṣitāmśrameṇa ca vivarṇānāṃ rūpāṇāṃ vigataṃ vapuḥ

उत्तरं चाभिमन्युं च काम्बोजं च सुदक्षिणम्शिशूनेतान्हतान्पश्य लक्ष्मणं च सुदर्शनम्आयोधनशिरोमध्ये शयानं पश्य माधव

uttaraṃ cābhimanyuṃ ca kāmbojaṃ ca sudakṣiṇamśiśūnetānhatānpaśya lakṣmaṇaṃ ca sudarśanamāyodhanaśiromadhye śayānaṃ paśya mādhava