Parva.Adhyaya 12.209

गुरुरुवाचनिष्कल्मषं ब्रह्मचर्यमिच्छता चरितुं सदानिद्रा सर्वात्मना त्याज्या स्वप्नदोषानवेक्षता

gururuvācaniṣkalmaṣaṃ brahmacaryamicchatā carituṃ sadānidrā sarvātmanā tyājyā svapnadoṣānavekṣatā

स्वप्ने हि रजसा देही तमसा चाभिभूयतेदेहान्तरमिवापन्नश्चरत्यपगतस्मृतिः

svapne hi rajasā dehī tamasā cābhibhūyatedehāntaramivāpannaścaratyapagatasmṛtiḥ

ज्ञानाभ्यासाज्जागरतो जिज्ञासार्थमनन्तरम्विज्ञानाभिनिवेशात्तु जागरत्यनिशं सदा

jñānābhyāsājjāgarato jijñāsārthamanantaramvijñānābhiniveśāttu jāgaratyaniśaṃ sadā

अत्राह को न्वयं भावः स्वप्ने विषयवानिवप्रलीनैरिन्द्रियैर्देही वर्तते देहवानिव

atrāha ko nvayaṃ bhāvaḥ svapne viṣayavānivapralīnairindriyairdehī vartate dehavāniva

अत्रोच्यते यथा ह्येतद्वेद योगेश्वरो हरिःतथैतदुपपन्नार्थं वर्णयन्ति महर्षयः

atrocyate yathā hyetadveda yogeśvaro hariḥtathaitadupapannārthaṃ varṇayanti maharṣayaḥ

इन्द्रियाणां श्रमात्स्वप्नमाहुः सर्वगतं बुधाःमनसस्तु प्रलीनत्वात्तत्तदाहुर्निदर्शनम्

indriyāṇāṃ śramātsvapnamāhuḥ sarvagataṃ budhāḥmanasastu pralīnatvāttattadāhurnidarśanam

कार्यव्यासक्तमनसः संकल्पो जाग्रतो ह्यपियद्वन्मनोरथैश्वर्यं स्वप्ने तद्वन्मनोगतम्

kāryavyāsaktamanasaḥ saṃkalpo jāgrato hyapiyadvanmanorathaiśvaryaṃ svapne tadvanmanogatam

संसाराणामसंख्यानां कामात्मा तदवाप्नुयात्मनस्यन्तर्हितं सर्वं वेद सोत्तमपूरुषः

saṃsārāṇāmasaṃkhyānāṃ kāmātmā tadavāpnuyātmanasyantarhitaṃ sarvaṃ veda sottamapūruṣaḥ

गुणानामपि यद्यत्तत्कर्म जानात्युपस्थितम्तत्तच्छंसन्ति भूतानि मनो यद्भावितं यथा

guṇānāmapi yadyattatkarma jānātyupasthitamtattacchaṃsanti bhūtāni mano yadbhāvitaṃ yathā

ततस्तमुपवर्तन्ते गुणा राजसतामसाःसात्त्विको वा यथायोगमानन्तर्यफलोदयः

tatastamupavartante guṇā rājasatāmasāḥsāttviko vā yathāyogamānantaryaphalodayaḥ

ततः पश्यत्यसंबद्धान्वातपित्तकफोत्तरान्रजस्तमोभवैर्भावैस्तदप्याहुर्दुरन्वयम्

tataḥ paśyatyasaṃbaddhānvātapittakaphottarānrajastamobhavairbhāvaistadapyāhurduranvayam

प्रसन्नैरिन्द्रियैर्यद्यत्संकल्पयति मानसम्तत्तत्स्वप्नेऽप्युपरते मनोदृष्टिर्निरीक्षते

prasannairindriyairyadyatsaṃkalpayati mānasamtattatsvapne'pyuparate manodṛṣṭirnirīkṣate

व्यापकं सर्वभूतेषु वर्ततेऽप्रतिघं मनःमनस्यन्तर्हितं द्वारं देहमास्थाय मानसम्

vyāpakaṃ sarvabhūteṣu vartate'pratighaṃ manaḥmanasyantarhitaṃ dvāraṃ dehamāsthāya mānasam

यत्तत्सदसदव्यक्तं स्वपित्यस्मिन्निदर्शनम्सर्वभूतात्मभूतस्थं तदध्यात्मगुणं विदुः

yattatsadasadavyaktaṃ svapityasminnidarśanamsarvabhūtātmabhūtasthaṃ tadadhyātmaguṇaṃ viduḥ

लिप्सेत मनसा यश्च संकल्पादैश्वरं गुणम्आत्मप्रभावात्तं विद्यात्सर्वा ह्यात्मनि देवताः

lipseta manasā yaśca saṃkalpādaiśvaraṃ guṇamātmaprabhāvāttaṃ vidyātsarvā hyātmani devatāḥ

एवं हि तपसा युक्तमर्कवत्तमसः परम्त्रैलोक्यप्रकृतिर्देही तपसा तं महेश्वरम्

evaṃ hi tapasā yuktamarkavattamasaḥ paramtrailokyaprakṛtirdehī tapasā taṃ maheśvaram

तपो ह्यधिष्ठितं देवैस्तपोघ्नमसुरैस्तमःएतद्देवासुरैर्गुप्तं तदाहुर्ज्ञानलक्षणम्

tapo hyadhiṣṭhitaṃ devaistapoghnamasuraistamaḥetaddevāsurairguptaṃ tadāhurjñānalakṣaṇam

सत्त्वं रजस्तमश्चेति देवासुरगुणान्विदुःसत्त्वं देवगुणं विद्यादितरावासुरौ गुणौ

sattvaṃ rajastamaśceti devāsuraguṇānviduḥsattvaṃ devaguṇaṃ vidyāditarāvāsurau guṇau

ब्रह्म तत्परमं वेद्यममृतं ज्योतिरक्षरम्ये विदुर्भावितात्मानस्ते यान्ति परमां गतिम्

brahma tatparamaṃ vedyamamṛtaṃ jyotirakṣaramye vidurbhāvitātmānaste yānti paramāṃ gatim

हेतुमच्छक्यमाख्यातुमेतावज्ज्ञानचक्षुषाप्रत्याहारेण वा शक्यमव्यक्तं ब्रह्म वेदितुम्

hetumacchakyamākhyātumetāvajjñānacakṣuṣāpratyāhāreṇa vā śakyamavyaktaṃ brahma veditum