Mahabharata · 16 verses
Read this chapter as a bookभीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
स पन्नगपतिस्तत्र प्रययौ ब्राह्मणं प्रतितमेव मनसा ध्यायन्कार्यवत्तां विचारयन्
sa pannagapatistatra prayayau brāhmaṇaṃ pratitameva manasā dhyāyankāryavattāṃ vicārayan
तमभिक्रम्य नागेन्द्रो मतिमान्स नरेश्वरप्रोवाच मधुरं वाक्यं प्रकृत्या धर्मवत्सलः
tamabhikramya nāgendro matimānsa nareśvaraprovāca madhuraṃ vākyaṃ prakṛtyā dharmavatsalaḥ
भो भो क्षाम्याभिभाषे त्वां न रोषं कर्तुमर्हसिइह त्वमभिसंप्राप्तः कस्यार्थे किं प्रयोजनम्
bho bho kṣāmyābhibhāṣe tvāṃ na roṣaṃ kartumarhasiiha tvamabhisaṃprāptaḥ kasyārthe kiṃ prayojanam
आभिमुख्यादभिक्रम्य स्नेहात्पृच्छामि ते द्विजविविक्ते गोमतीतीरे किं वा त्वं पर्युपाससे
ābhimukhyādabhikramya snehātpṛcchāmi te dvijavivikte gomatītīre kiṃ vā tvaṃ paryupāsase
ब्राह्मण उवाच · brāhmaṇa uvāca
धर्मारण्यं हि मां विद्धि नागं द्रष्टुमिहागतम्पद्मनाभं द्विजश्रेष्ठं तत्र मे कार्यमाहितम्
dharmāraṇyaṃ hi māṃ viddhi nāgaṃ draṣṭumihāgatampadmanābhaṃ dvijaśreṣṭhaṃ tatra me kāryamāhitam
तस्य चाहमसांनिध्यं श्रुतवानस्मि तं गतम्स्वजनं तं प्रतीक्षामि पर्जन्यमिव कर्षकः
tasya cāhamasāṃnidhyaṃ śrutavānasmi taṃ gatamsvajanaṃ taṃ pratīkṣāmi parjanyamiva karṣakaḥ
तस्य चाक्लेशकरणं स्वस्तिकारसमाहितम्वर्तयाम्ययुतं ब्रह्म योगयुक्तो निरामयः
tasya cākleśakaraṇaṃ svastikārasamāhitamvartayāmyayutaṃ brahma yogayukto nirāmayaḥ
नाग उवाच · nāga uvāca
अहो कल्याणवृत्तस्त्वं साधु सज्जनवत्सलःश्रवाढ्यस्त्वं महाभाग परं स्नेहेन पश्यसि
aho kalyāṇavṛttastvaṃ sādhu sajjanavatsalaḥśravāḍhyastvaṃ mahābhāga paraṃ snehena paśyasi
अहं स नागो विप्रर्षे यथा मां विन्दते भवान्आज्ञापय यथा स्वैरं किं करोमि प्रियं तव
ahaṃ sa nāgo viprarṣe yathā māṃ vindate bhavānājñāpaya yathā svairaṃ kiṃ karomi priyaṃ tava
भवन्तं स्वजनादस्मि संप्राप्तं श्रुतवानिहअतस्त्वां स्वयमेवाहं द्रष्टुमभ्यागतो द्विज
bhavantaṃ svajanādasmi saṃprāptaṃ śrutavānihaatastvāṃ svayamevāhaṃ draṣṭumabhyāgato dvija
संप्राप्तश्च भवानद्य कृतार्थः प्रतियास्यतिविस्रब्धो मां द्विजश्रेष्ठ विषये योक्तुमर्हसि
saṃprāptaśca bhavānadya kṛtārthaḥ pratiyāsyativisrabdho māṃ dvijaśreṣṭha viṣaye yoktumarhasi
वयं हि भवता सर्वे गुणक्रीता विशेषतःयस्त्वमात्महितं त्यक्त्वा मामेवेहानुरुध्यसे
vayaṃ hi bhavatā sarve guṇakrītā viśeṣataḥyastvamātmahitaṃ tyaktvā māmevehānurudhyase
ब्राह्मण उवाच · brāhmaṇa uvāca
आगतोऽहं महाभाग तव दर्शनलालसःकंचिदर्थमनर्थज्ञः प्रष्टुकामो भुजंगम
āgato'haṃ mahābhāga tava darśanalālasaḥkaṃcidarthamanarthajñaḥ praṣṭukāmo bhujaṃgama
अहमात्मानमात्मस्थो मार्गमाणोऽऽत्मनो हितम्वासार्थिनं महाप्राज्ञ बलवन्तमुपास्मि ह
ahamātmānamātmastho mārgamāṇo''tmano hitamvāsārthinaṃ mahāprājña balavantamupāsmi ha
प्रकाशितस्त्वं स्वगुणैर्यशोगर्भगभस्तिभिःशशाङ्ककरसंस्पर्शैर्हृद्यैरात्मप्रकाशितैः
prakāśitastvaṃ svaguṇairyaśogarbhagabhastibhiḥśaśāṅkakarasaṃsparśairhṛdyairātmaprakāśitaiḥ
तस्य मे प्रश्नमुत्पन्नं छिन्धि त्वमनिलाशनपश्चात्कार्यं वदिष्यामि श्रोतुमर्हति मे भवान्
tasya me praśnamutpannaṃ chindhi tvamanilāśanapaścātkāryaṃ vadiṣyāmi śrotumarhati me bhavān