Parva.Adhyaya 14.53

उत्तङ्क उवाच · uttaṅka uvāca

ब्रूहि केशव तत्त्वेन त्वमध्यात्ममनिन्दितम्श्रुत्वा श्रेयोऽभिधास्यामि शापं वा ते जनार्दन

brūhi keśava tattvena tvamadhyātmamaninditamśrutvā śreyo'bhidhāsyāmi śāpaṃ vā te janārdana

वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca

तमो रजश्च सत्त्वं च विद्धि भावान्मदाश्रयान्तथा रुद्रान्वसूंश्चापि विद्धि मत्प्रभवान्द्विज

tamo rajaśca sattvaṃ ca viddhi bhāvānmadāśrayāntathā rudrānvasūṃścāpi viddhi matprabhavāndvija

मयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतेषु चाप्यहम्स्थित इत्यभिजानीहि मा तेऽभूदत्र संशयः

mayi sarvāṇi bhūtāni sarvabhūteṣu cāpyahamsthita ityabhijānīhi mā te'bhūdatra saṃśayaḥ

तथा दैत्यगणान्सर्वान्यक्षराक्षसपन्नगान्गन्धर्वाप्सरसश्चैव विद्धि मत्प्रभवान्द्विज

tathā daityagaṇānsarvānyakṣarākṣasapannagāngandharvāpsarasaścaiva viddhi matprabhavāndvija

सदसच्चैव यत्प्राहुरव्यक्तं व्यक्तमेव चअक्षरं च क्षरं चैव सर्वमेतन्मदात्मकम्

sadasaccaiva yatprāhuravyaktaṃ vyaktameva caakṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva sarvametanmadātmakam

ये चाश्रमेषु वै धर्माश्चतुर्षु विहिता मुनेदैवानि चैव कर्माणि विद्धि सर्वं मदात्मकम्

ye cāśrameṣu vai dharmāścaturṣu vihitā munedaivāni caiva karmāṇi viddhi sarvaṃ madātmakam

असच्च सदसच्चैव यद्विश्वं सदसतः परम्ततः परं नास्ति चैव देवदेवात्सनातनात्

asacca sadasaccaiva yadviśvaṃ sadasataḥ paramtataḥ paraṃ nāsti caiva devadevātsanātanāt

ओंकारप्रभवान्वेदान्विद्धि मां त्वं भृगूद्वहयूपं सोमं तथैवेह त्रिदशाप्यायनं मखे

oṃkāraprabhavānvedānviddhi māṃ tvaṃ bhṛgūdvahayūpaṃ somaṃ tathaiveha tridaśāpyāyanaṃ makhe

होतारमपि हव्यं च विद्धि मां भृगुनन्दनअध्वर्युः कल्पकश्चापि हविः परमसंस्कृतम्

hotāramapi havyaṃ ca viddhi māṃ bhṛgunandanaadhvaryuḥ kalpakaścāpi haviḥ paramasaṃskṛtam

उद्गाता चापि मां स्तौति गीतघोषैर्महाध्वरेप्रायश्चित्तेषु मां ब्रह्मञ्शान्तिमङ्गलवाचकाःस्तुवन्ति विश्वकर्माणं सततं द्विजसत्तमाः

udgātā cāpi māṃ stauti gītaghoṣairmahādhvareprāyaścitteṣu māṃ brahmañśāntimaṅgalavācakāḥstuvanti viśvakarmāṇaṃ satataṃ dvijasattamāḥ

विद्धि मह्यं सुतं धर्ममग्रजं द्विजसत्तममानसं दयितं विप्र सर्वभूतदयात्मकम्

viddhi mahyaṃ sutaṃ dharmamagrajaṃ dvijasattamamānasaṃ dayitaṃ vipra sarvabhūtadayātmakam

तत्राहं वर्तमानैश्च निवृत्तैश्चैव मानवैःबह्वीः संसरमाणो वै योनीर्हि द्विजसत्तम

tatrāhaṃ vartamānaiśca nivṛttaiścaiva mānavaiḥbahvīḥ saṃsaramāṇo vai yonīrhi dvijasattama

धर्मसंरक्षणार्थाय धर्मसंस्थापनाय चतैस्तैर्वेषैश्च रूपैश्च त्रिषु लोकेषु भार्गव

dharmasaṃrakṣaṇārthāya dharmasaṃsthāpanāya cataistairveṣaiśca rūpaiśca triṣu lokeṣu bhārgava

अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रोऽथ प्रभवाप्ययःभूतग्रामस्य सर्वस्य स्रष्टा संहार एव च

ahaṃ viṣṇurahaṃ brahmā śakro'tha prabhavāpyayaḥbhūtagrāmasya sarvasya sraṣṭā saṃhāra eva ca

अधर्मे वर्तमानानां सर्वेषामहमप्युतधर्मस्य सेतुं बध्नामि चलिते चलिते युगेतास्ता योनीः प्रविश्याहं प्रजानां हितकाम्यया

adharme vartamānānāṃ sarveṣāmahamapyutadharmasya setuṃ badhnāmi calite calite yugetāstā yonīḥ praviśyāhaṃ prajānāṃ hitakāmyayā

यदा त्वहं देवयोनौ वर्तामि भृगुनन्दनतदाहं देववत्सर्वमाचरामि न संशयः

yadā tvahaṃ devayonau vartāmi bhṛgunandanatadāhaṃ devavatsarvamācarāmi na saṃśayaḥ

यदा गन्धर्वयोनौ तु वर्तामि भृगुनन्दनतदा गन्धर्ववच्चेष्टाः सर्वाश्चेष्टामि भार्गव

yadā gandharvayonau tu vartāmi bhṛgunandanatadā gandharvavacceṣṭāḥ sarvāśceṣṭāmi bhārgava

नागयोनौ यदा चैव तदा वर्तामि नागवत्यक्षराक्षसयोनीश्च यथावद्विचराम्यहम्

nāgayonau yadā caiva tadā vartāmi nāgavatyakṣarākṣasayonīśca yathāvadvicarāmyaham

मानुष्ये वर्तमाने तु कृपणं याचिता मयान च ते जातसंमोहा वचो गृह्णन्ति मे हितम्

mānuṣye vartamāne tu kṛpaṇaṃ yācitā mayāna ca te jātasaṃmohā vaco gṛhṇanti me hitam

भयं च महदुद्दिश्य त्रासिताः कुरवो मयाक्रुद्धेव भूत्वा च पुनर्यथावदनुदर्शिताः

bhayaṃ ca mahaduddiśya trāsitāḥ kuravo mayākruddheva bhūtvā ca punaryathāvadanudarśitāḥ

तेऽधर्मेणेह संयुक्ताः परीताः कालधर्मणाधर्मेण निहता युद्धे गताः स्वर्गं न संशयः

te'dharmeṇeha saṃyuktāḥ parītāḥ kāladharmaṇādharmeṇa nihatā yuddhe gatāḥ svargaṃ na saṃśayaḥ

लोकेषु पाण्डवाश्चैव गताः ख्यातिं द्विजोत्तमएतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि

lokeṣu pāṇḍavāścaiva gatāḥ khyātiṃ dvijottamaetatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi