Parva.Adhyaya 14.54

उत्तङ्क उवाच · uttaṅka uvāca

अभिजानामि जगतः कर्तारं त्वां जनार्दननूनं भवत्प्रसादोऽयमिति मे नास्ति संशयः

abhijānāmi jagataḥ kartāraṃ tvāṃ janārdananūnaṃ bhavatprasādo'yamiti me nāsti saṃśayaḥ

चित्तं च सुप्रसन्नं मे त्वद्भावगतमच्युतविनिवृत्तश्च मे कोप इति विद्धि परंतप

cittaṃ ca suprasannaṃ me tvadbhāvagatamacyutavinivṛttaśca me kopa iti viddhi paraṃtapa

यदि त्वनुग्रहं कंचित्त्वत्तोऽर्होऽहं जनार्दनद्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं तन्निदर्शय

yadi tvanugrahaṃ kaṃcittvatto'rho'haṃ janārdanadraṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ tannidarśaya

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः स तस्मै प्रीतात्मा दर्शयामास तद्वपुःशाश्वतं वैष्णवं धीमान्ददृशे यद्धनंजयः

tataḥ sa tasmai prītātmā darśayāmāsa tadvapuḥśāśvataṃ vaiṣṇavaṃ dhīmāndadṛśe yaddhanaṃjayaḥ

स ददर्श महात्मानं विश्वरूपं महाभुजम्विस्मयं च ययौ विप्रस्तद्दृष्ट्वा रूपमैश्वरम्

sa dadarśa mahātmānaṃ viśvarūpaṃ mahābhujamvismayaṃ ca yayau viprastaddṛṣṭvā rūpamaiśvaram

उत्तङ्क उवाच · uttaṅka uvāca

विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु यस्य ते रूपमीदृशम्पद्भ्यां ते पृथिवी व्याप्ता शिरसा चावृतं नभः

viśvakarmannamaste'stu yasya te rūpamīdṛśampadbhyāṃ te pṛthivī vyāptā śirasā cāvṛtaṃ nabhaḥ

द्यावापृथिव्योर्यन्मध्यं जठरेण तदावृतम्भुजाभ्यामावृताश्चाशास्त्वमिदं सर्वमच्युत

dyāvāpṛthivyoryanmadhyaṃ jaṭhareṇa tadāvṛtambhujābhyāmāvṛtāścāśāstvamidaṃ sarvamacyuta

संहरस्व पुनर्देव रूपमक्षय्यमुत्तमम्पुनस्त्वां स्वेन रूपेण द्रष्टुमिच्छामि शाश्वतम्

saṃharasva punardeva rūpamakṣayyamuttamampunastvāṃ svena rūpeṇa draṣṭumicchāmi śāśvatam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तमुवाच प्रसन्नात्मा गोविन्दो जनमेजयवरं वृणीष्वेति तदा तमुत्तङ्कोऽब्रवीदिदम्

tamuvāca prasannātmā govindo janamejayavaraṃ vṛṇīṣveti tadā tamuttaṅko'bravīdidam

पर्याप्त एष एवाद्य वरस्त्वत्तो महाद्युतेयत्ते रूपमिदं कृष्ण पश्यामि प्रभवाप्ययम्

paryāpta eṣa evādya varastvatto mahādyuteyatte rūpamidaṃ kṛṣṇa paśyāmi prabhavāpyayam

तमब्रवीत्पुनः कृष्णो मा त्वमत्र विचारयअवश्यमेतत्कर्तव्यममोघं दर्शनं मम

tamabravītpunaḥ kṛṣṇo mā tvamatra vicārayaavaśyametatkartavyamamoghaṃ darśanaṃ mama

उत्तङ्क उवाच · uttaṅka uvāca

अवश्यकरणीयं वै यद्येतन्मन्यसे विभोतोयमिच्छामि यत्रेष्टं मरुष्वेतद्धि दुर्लभम्

avaśyakaraṇīyaṃ vai yadyetanmanyase vibhotoyamicchāmi yatreṣṭaṃ maruṣvetaddhi durlabham

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः संहृत्य तत्तेजः प्रोवाचोत्तङ्कमीश्वरःएष्टव्ये सति चिन्त्योऽहमित्युक्त्वा द्वारकां ययौ

tataḥ saṃhṛtya tattejaḥ provācottaṅkamīśvaraḥeṣṭavye sati cintyo'hamityuktvā dvārakāṃ yayau

ततः कदाचिद्भगवानुत्तङ्कस्तोयकाङ्क्षयातृषितः परिचक्राम मरौ सस्मार चाच्युतम्

tataḥ kadācidbhagavānuttaṅkastoyakāṅkṣayātṛṣitaḥ paricakrāma marau sasmāra cācyutam

ततो दिग्वाससं धीमान्मातङ्गं मलपङ्किनम्अपश्यत मरौ तस्मिञ्श्वयूथपरिवारितम्

tato digvāsasaṃ dhīmānmātaṅgaṃ malapaṅkinamapaśyata marau tasmiñśvayūthaparivāritam

भीषणं बद्धनिस्त्रिंशं बाणकार्मुकधारिणम्तस्याधः स्रोतसोऽपश्यद्वारि भूरि द्विजोत्तमः

bhīṣaṇaṃ baddhanistriṃśaṃ bāṇakārmukadhāriṇamtasyādhaḥ srotaso'paśyadvāri bhūri dvijottamaḥ

स्मरन्नेव च तं प्राह मातङ्गः प्रहसन्निवएह्युत्तङ्क प्रतीच्छस्व मत्तो वारि भृगूद्वहकृपा हि मे सुमहती त्वां दृष्ट्वा तृट्समाहतम्

smaranneva ca taṃ prāha mātaṅgaḥ prahasannivaehyuttaṅka pratīcchasva matto vāri bhṛgūdvahakṛpā hi me sumahatī tvāṃ dṛṣṭvā tṛṭsamāhatam

इत्युक्तस्तेन स मुनिस्तत्तोयं नाभ्यनन्दतचिक्षेप च स तं धीमान्वाग्भिरुग्राभिरच्युतम्

ityuktastena sa munistattoyaṃ nābhyanandatacikṣepa ca sa taṃ dhīmānvāgbhirugrābhiracyutam

पुनः पुनश्च मातङ्गः पिबस्वेति तमब्रवीत्न चापिबत्स सक्रोधः क्षुभितेनान्तरात्मना

punaḥ punaśca mātaṅgaḥ pibasveti tamabravītna cāpibatsa sakrodhaḥ kṣubhitenāntarātmanā

स तथा निश्चयात्तेन प्रत्याख्यातो महात्मनाश्वभिः सह महाराज तत्रैवान्तरधीयत

sa tathā niścayāttena pratyākhyāto mahātmanāśvabhiḥ saha mahārāja tatraivāntaradhīyata

उत्तङ्कस्तं तथा दृष्ट्वा ततो व्रीडितमानसःमेने प्रलब्धमात्मानं कृष्णेनामित्रघातिना

uttaṅkastaṃ tathā dṛṣṭvā tato vrīḍitamānasaḥmene pralabdhamātmānaṃ kṛṣṇenāmitraghātinā

अथ तेनैव मार्गेण शङ्खचक्रगदाधरःआजगाम महाबाहुरुत्तङ्कश्चैनमब्रवीत्

atha tenaiva mārgeṇa śaṅkhacakragadādharaḥājagāma mahābāhuruttaṅkaścainamabravīt

न युक्तं तादृशं दातुं त्वया पुरुषसत्तमसलिलं विप्रमुख्येभ्यो मातङ्गस्रोतसा विभो

na yuktaṃ tādṛśaṃ dātuṃ tvayā puruṣasattamasalilaṃ vipramukhyebhyo mātaṅgasrotasā vibho

इत्युक्तवचनं धीमान्महाबुद्धिर्जनार्दनःउत्तङ्कं श्लक्ष्णया वाचा सान्त्वयन्निदमब्रवीत्

ityuktavacanaṃ dhīmānmahābuddhirjanārdanaḥuttaṅkaṃ ślakṣṇayā vācā sāntvayannidamabravīt

यादृशेनेह रूपेण योग्यं दातुं वृतेन वैतादृशं खलु मे दत्तं त्वं तु तन्नावबुध्यसे

yādṛśeneha rūpeṇa yogyaṃ dātuṃ vṛtena vaitādṛśaṃ khalu me dattaṃ tvaṃ tu tannāvabudhyase

मया त्वदर्थमुक्तो हि वज्रपाणिः पुरंदरःउत्तङ्कायामृतं देहि तोयरूपमिति प्रभुः

mayā tvadarthamukto hi vajrapāṇiḥ puraṃdaraḥuttaṅkāyāmṛtaṃ dehi toyarūpamiti prabhuḥ

स मामुवाच देवेन्द्रो न मर्त्योऽमर्त्यतां व्रजेत्अन्यमस्मै वरं देहीत्यसकृद्भृगुनन्दन

sa māmuvāca devendro na martyo'martyatāṃ vrajetanyamasmai varaṃ dehītyasakṛdbhṛgunandana

अमृतं देयमित्येव मयोक्तः स शचीपतिःस मां प्रसाद्य देवेन्द्रः पुनरेवेदमब्रवीत्

amṛtaṃ deyamityeva mayoktaḥ sa śacīpatiḥsa māṃ prasādya devendraḥ punarevedamabravīt

यदि देयमवश्यं वै मातङ्गोऽहं महाद्युतेभूत्वामृतं प्रदास्यामि भार्गवाय महात्मने

yadi deyamavaśyaṃ vai mātaṅgo'haṃ mahādyutebhūtvāmṛtaṃ pradāsyāmi bhārgavāya mahātmane

यद्येवं प्रतिगृह्णाति भार्गवोऽमृतमद्य वैप्रदातुमेष गच्छामि भार्गवायामृतं प्रभोप्रत्याख्यातस्त्वहं तेन न दद्यामिति भार्गव

yadyevaṃ pratigṛhṇāti bhārgavo'mṛtamadya vaipradātumeṣa gacchāmi bhārgavāyāmṛtaṃ prabhopratyākhyātastvahaṃ tena na dadyāmiti bhārgava

स तथा समयं कृत्वा तेन रूपेण वासवःउपस्थितस्त्वया चापि प्रत्याख्यातोऽमृतं ददत्चण्डालरूपी भगवान्सुमहांस्ते व्यतिक्रमः

sa tathā samayaṃ kṛtvā tena rūpeṇa vāsavaḥupasthitastvayā cāpi pratyākhyāto'mṛtaṃ dadatcaṇḍālarūpī bhagavānsumahāṃste vyatikramaḥ

यत्तु शक्यं मया कर्तुं भूय एव तवेप्सितम्तोयेप्सां तव दुर्धर्ष करिष्ये सफलामहम्

yattu śakyaṃ mayā kartuṃ bhūya eva tavepsitamtoyepsāṃ tava durdharṣa kariṣye saphalāmaham

येष्वहःसु तव ब्रह्मन्सलिलेच्छा भविष्यतितदा मरौ भविष्यन्ति जलपूर्णाः पयोधराः

yeṣvahaḥsu tava brahmansalilecchā bhaviṣyatitadā marau bhaviṣyanti jalapūrṇāḥ payodharāḥ

रसवच्च प्रदास्यन्ति ते तोयं भृगुनन्दनउत्तङ्कमेघा इत्युक्ताः ख्यातिं यास्यन्ति चापि ते

rasavacca pradāsyanti te toyaṃ bhṛgunandanauttaṅkameghā ityuktāḥ khyātiṃ yāsyanti cāpi te

इत्युक्तः प्रीतिमान्विप्रः कृष्णेन स बभूव हअद्याप्युत्तङ्कमेघाश्च मरौ वर्षन्ति भारत

ityuktaḥ prītimānvipraḥ kṛṣṇena sa babhūva haadyāpyuttaṅkameghāśca marau varṣanti bhārata