Mahabharata · 20 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ब्रह्मास्त्रं तु यदा राजन्कृष्णेन प्रतिसंहृतम्तदा तद्वेश्म ते पित्रा तेजसाभिविदीपितम्
brahmāstraṃ tu yadā rājankṛṣṇena pratisaṃhṛtamtadā tadveśma te pitrā tejasābhividīpitam
ततो रक्षांसि सर्वाणि नेशुस्त्यक्त्वा गृहं तु तत्अन्तरिक्षे च वागासीत्साधु केशव साध्विति
tato rakṣāṃsi sarvāṇi neśustyaktvā gṛhaṃ tu tatantarikṣe ca vāgāsītsādhu keśava sādhviti
तदस्त्रं ज्वलितं चापि पितामहमगात्तदाततः प्राणान्पुनर्लेभे पिता तव जनेश्वरव्यचेष्टत च बालोऽसौ यथोत्साहं यथाबलम्
tadastraṃ jvalitaṃ cāpi pitāmahamagāttadātataḥ prāṇānpunarlebhe pitā tava janeśvaravyaceṣṭata ca bālo'sau yathotsāhaṃ yathābalam
बभूवुर्मुदिता राजंस्ततस्ता भरतस्त्रियःब्राह्मणान्वाचयामासुर्गोविन्दस्य च शासनात्
babhūvurmuditā rājaṃstatastā bharatastriyaḥbrāhmaṇānvācayāmāsurgovindasya ca śāsanāt
ततस्ता मुदिताः सर्वाः प्रशशंसुर्जनार्दनम्स्त्रियो भरतसिंहानां नावं लब्ध्वेव पारगाः
tatastā muditāḥ sarvāḥ praśaśaṃsurjanārdanamstriyo bharatasiṃhānāṃ nāvaṃ labdhveva pāragāḥ
कुन्ती द्रुपदपुत्री च सुभद्रा चोत्तरा तथास्त्रियश्चान्या नृसिंहानां बभूवुर्हृष्टमानसाः
kuntī drupadaputrī ca subhadrā cottarā tathāstriyaścānyā nṛsiṃhānāṃ babhūvurhṛṣṭamānasāḥ
तत्र मल्ला नटा झल्ला ग्रन्थिकाः सौखशायिकाःसूतमागधसंघाश्चाप्यस्तुवन्वै जनार्दनम्कुरुवंशस्तवाख्याभिराशीर्भिर्भरतर्षभ
tatra mallā naṭā jhallā granthikāḥ saukhaśāyikāḥsūtamāgadhasaṃghāścāpyastuvanvai janārdanamkuruvaṃśastavākhyābhirāśīrbhirbharatarṣabha
उत्थाय तु यथाकालमुत्तरा यदुनन्दनम्अभ्यवादयत प्रीता सह पुत्रेण भारतततस्तस्यै ददौ प्रीतो बहुरत्नं विशेषतः
utthāya tu yathākālamuttarā yadunandanamabhyavādayata prītā saha putreṇa bhāratatatastasyai dadau prīto bahuratnaṃ viśeṣataḥ
तथान्ये वृष्णिशार्दूला नाम चास्याकरोत्प्रभुःपितुस्तव महाराज सत्यसंधो जनार्दनः
tathānye vṛṣṇiśārdūlā nāma cāsyākarotprabhuḥpitustava mahārāja satyasaṃdho janārdanaḥ
परिक्षीणे कुले यस्माज्जातोऽयमभिमन्युजःपरिक्षिदिति नामास्य भवत्वित्यब्रवीत्तदा
parikṣīṇe kule yasmājjāto'yamabhimanyujaḥparikṣiditi nāmāsya bhavatvityabravīttadā
सोऽवर्धत यथाकालं पिता तव नराधिपमनःप्रह्लादनश्चासीत्सर्वलोकस्य भारत
so'vardhata yathākālaṃ pitā tava narādhipamanaḥprahlādanaścāsītsarvalokasya bhārata
मासजातस्तु ते वीर पिता भवति भारतअथाजग्मुः सुबहुलं रत्नमादाय पाण्डवाः
māsajātastu te vīra pitā bhavati bhārataathājagmuḥ subahulaṃ ratnamādāya pāṇḍavāḥ
तान्समीपगताञ्श्रुत्वा निर्ययुर्वृष्णिपुंगवाःअलंचक्रुश्च माल्यौघैः पुरुषा नागसाह्वयम्
tānsamīpagatāñśrutvā niryayurvṛṣṇipuṃgavāḥalaṃcakruśca mālyaughaiḥ puruṣā nāgasāhvayam
पताकाभिर्विचित्राभिर्ध्वजैश्च विविधैरपिवेश्मानि समलंचक्रुः पौराश्चापि जनाधिप
patākābhirvicitrābhirdhvajaiśca vividhairapiveśmāni samalaṃcakruḥ paurāścāpi janādhipa
देवतायतनानां च पूजा बहुविधास्तथासंदिदेशाथ विदुरः पाण्डुपुत्रप्रियेप्सया
devatāyatanānāṃ ca pūjā bahuvidhāstathāsaṃdideśātha viduraḥ pāṇḍuputrapriyepsayā
राजमार्गाश्च तत्रासन्सुमनोभिरलंकृताःशुशुभे तत्पुरं चापि समुद्रौघनिभस्वनम्
rājamārgāśca tatrāsansumanobhiralaṃkṛtāḥśuśubhe tatpuraṃ cāpi samudraughanibhasvanam
नर्तकैश्चापि नृत्यद्भिर्गायनानां च निस्वनैःआसीद्वैश्रवणस्येव निवासस्तत्पुरं तदा
nartakaiścāpi nṛtyadbhirgāyanānāṃ ca nisvanaiḥāsīdvaiśravaṇasyeva nivāsastatpuraṃ tadā
बन्दिभिश्च नरै राजन्स्त्रीसहायैः सहस्रशःतत्र तत्र विविक्तेषु समन्तादुपशोभितम्
bandibhiśca narai rājanstrīsahāyaiḥ sahasraśaḥtatra tatra vivikteṣu samantādupaśobhitam
पताका धूयमानाश्च श्वसता मातरिश्वनाअदर्शयन्निव तदा कुरून्वै दक्षिणोत्तरान्
patākā dhūyamānāśca śvasatā mātariśvanāadarśayanniva tadā kurūnvai dakṣiṇottarān
अघोषयत्तदा चापि पुरुषो राजधूर्गतःसर्वरात्रिविहारोऽद्य रत्नाभरणलक्षणः
aghoṣayattadā cāpi puruṣo rājadhūrgataḥsarvarātrivihāro'dya ratnābharaṇalakṣaṇaḥ