Parva.Adhyaya 15.28

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

वनं गते कौरवेन्द्रे दुःखशोकसमाहताःबभूवुः पाण्डवा राजन्मातृशोकेन चार्दिताः

vanaṃ gate kauravendre duḥkhaśokasamāhatāḥbabhūvuḥ pāṇḍavā rājanmātṛśokena cārditāḥ

तथा पौरजनः सर्वः शोचन्नास्ते जनाधिपम्कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति

tathā paurajanaḥ sarvaḥ śocannāste janādhipamkurvāṇāśca kathāstatra brāhmaṇā nṛpatiṃ prati

कथं नु राजा वृद्धः स वने वसति निर्जनेगान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम्

kathaṃ nu rājā vṛddhaḥ sa vane vasati nirjanegāndhārī ca mahābhāgā sā ca kuntī pṛthā katham

सुखार्हः स हि राजर्षिर्न सुखं तन्महावनम्किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर्हतात्मजः

sukhārhaḥ sa hi rājarṣirna sukhaṃ tanmahāvanamkimavasthaḥ samāsādya prajñācakṣurhatātmajaḥ

सुदुष्करं कृतवती कुन्ती पुत्रानपश्यतीराज्यश्रियं परित्यज्य वनवासमरोचयत्

suduṣkaraṃ kṛtavatī kuntī putrānapaśyatīrājyaśriyaṃ parityajya vanavāsamarocayat

विदुरः किमवस्थश्च भ्रातुः शुश्रूषुरात्मवान्स च गावल्गणिर्धीमान्भर्तृपिण्डानुपालकः

viduraḥ kimavasthaśca bhrātuḥ śuśrūṣurātmavānsa ca gāvalgaṇirdhīmānbhartṛpiṇḍānupālakaḥ

आकुमारं च पौरास्ते चिन्ताशोकसमाहताःतत्र तत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम्

ākumāraṃ ca paurāste cintāśokasamāhatāḥtatra tatra kathāścakruḥ samāsādya parasparam

पाण्डवाश्चैव ते सर्वे भृशं शोकपरायणाःशोचन्तो मातरं वृद्धामूषुर्नातिचिरं पुरे

pāṇḍavāścaiva te sarve bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥśocanto mātaraṃ vṛddhāmūṣurnāticiraṃ pure

तथैव पितरं वृद्धं हतपुत्रं जनेश्वरम्गान्धारीं च महाभागां विदुरं च महामतिम्

tathaiva pitaraṃ vṛddhaṃ hataputraṃ janeśvaramgāndhārīṃ ca mahābhāgāṃ viduraṃ ca mahāmatim

नैषां बभूव संप्रीतिस्तान्विचिन्तयतां तदान राज्ये न च नारीषु न वेदाध्ययने तथा

naiṣāṃ babhūva saṃprītistānvicintayatāṃ tadāna rājye na ca nārīṣu na vedādhyayane tathā

परं निर्वेदमगमंश्चिन्तयन्तो नराधिपम्तच्च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनः पुनः

paraṃ nirvedamagamaṃścintayanto narādhipamtacca jñātivadhaṃ ghoraṃ saṃsmarantaḥ punaḥ punaḥ

अभिमन्योश्च बालस्य विनाशं रणमूर्धनिकर्णस्य च महाबाहोः संग्रामेष्वपलायिनः

abhimanyośca bālasya vināśaṃ raṇamūrdhanikarṇasya ca mahābāhoḥ saṃgrāmeṣvapalāyinaḥ

तथैव द्रौपदेयानामन्येषां सुहृदामपिवधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसोऽभवन्

tathaiva draupadeyānāmanyeṣāṃ suhṛdāmapivadhaṃ saṃsmṛtya te vīrā nātipramanaso'bhavan

हतप्रवीरां पृथिवीं हतरत्नां च भारतसदैव चिन्तयन्तस्ते न निद्रामुपलेभिरे

hatapravīrāṃ pṛthivīṃ hataratnāṃ ca bhāratasadaiva cintayantaste na nidrāmupalebhire

द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनीनातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्तामप्रहृष्टवत्

draupadī hataputrā ca subhadrā caiva bhāminīnātiprītiyute devyau tadāstāmaprahṛṣṭavat

वैराट्यास्तु सुतं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम्धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः

vairāṭyāstu sutaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ te parikṣitamdhārayanti sma te prāṇāṃstava pūrvapitāmahāḥ