Parva.Adhyaya 15.39

व्यास उवाच · vyāsa uvāca

भद्रे द्रक्ष्यसि गान्धारि पुत्रान्भ्रातॄन्सखींस्तथावधूश्च पतिभिः सार्धं निशि सुप्तोत्थिता इव

bhadre drakṣyasi gāndhāri putrānbhrātṝnsakhīṃstathāvadhūśca patibhiḥ sārdhaṃ niśi suptotthitā iva

कर्णं द्रक्ष्यति कुन्ती च सौभद्रं चापि यादवीद्रौपदी पञ्च पुत्रांश्च पितॄन्भ्रातॄंस्तथैव च

karṇaṃ drakṣyati kuntī ca saubhadraṃ cāpi yādavīdraupadī pañca putrāṃśca pitṝnbhrātṝṃstathaiva ca

पूर्वमेवैष हृदये व्यवसायोऽभवन्ममयथास्मि चोदितो राज्ञा भवत्या पृथयैव च

pūrvamevaiṣa hṛdaye vyavasāyo'bhavanmamayathāsmi codito rājñā bhavatyā pṛthayaiva ca

न ते शोच्या महात्मानः सर्व एव नरर्षभाःक्षत्रधर्मपराः सन्तस्तथा हि निधनं गताः

na te śocyā mahātmānaḥ sarva eva nararṣabhāḥkṣatradharmaparāḥ santastathā hi nidhanaṃ gatāḥ

भवितव्यमवश्यं तत्सुरकार्यमनिन्दितेअवतेरुस्ततः सर्वे देवभागैर्महीतलम्

bhavitavyamavaśyaṃ tatsurakāryamaninditeavaterustataḥ sarve devabhāgairmahītalam

गन्धर्वाप्सरसश्चैव पिशाचा गुह्यराक्षसाःतथा पुण्यजनाश्चैव सिद्धा देवर्षयोऽपि च

gandharvāpsarasaścaiva piśācā guhyarākṣasāḥtathā puṇyajanāścaiva siddhā devarṣayo'pi ca

देवाश्च दानवाश्चैव तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाःत एते निधनं प्राप्ताः कुरुक्षेत्रे रणाजिरे

devāśca dānavāścaiva tathā brahmarṣayo'malāḥta ete nidhanaṃ prāptāḥ kurukṣetre raṇājire

गन्धर्वराजो यो धीमान्धृतराष्ट्र इति श्रुतःस एव मानुषे लोके धृतराष्ट्रः पतिस्तव

gandharvarājo yo dhīmāndhṛtarāṣṭra iti śrutaḥsa eva mānuṣe loke dhṛtarāṣṭraḥ patistava

पाण्डुं मरुद्गणं विद्धि विशिष्टतममच्युतम्धर्मस्यांशोऽभवत्क्षत्ता राजा चायं युधिष्ठिरः

pāṇḍuṃ marudgaṇaṃ viddhi viśiṣṭatamamacyutamdharmasyāṃśo'bhavatkṣattā rājā cāyaṃ yudhiṣṭhiraḥ

कलिं दुर्योधनं विद्धि शकुनिं द्वापरं तथादुःशासनादीन्विद्धि त्वं राक्षसाञ्शुभदर्शने

kaliṃ duryodhanaṃ viddhi śakuniṃ dvāparaṃ tathāduḥśāsanādīnviddhi tvaṃ rākṣasāñśubhadarśane

मरुद्गणाद्भीमसेनं बलवन्तमरिंदमम्विद्धि च त्वं नरमृषिमिमं पार्थं धनंजयम्नारायणं हृषीकेशमश्विनौ यमजावुभौ

marudgaṇādbhīmasenaṃ balavantamariṃdamamviddhi ca tvaṃ naramṛṣimimaṃ pārthaṃ dhanaṃjayamnārāyaṇaṃ hṛṣīkeśamaśvinau yamajāvubhau

द्विधा कृत्वात्मनो देहमादित्यं तपतां वरम्लोकांश्च तापयानं वै विद्धि कर्णं च शोभनेयश्च वैरार्थमुद्भूतः संघर्षजननस्तथा

dvidhā kṛtvātmano dehamādityaṃ tapatāṃ varamlokāṃśca tāpayānaṃ vai viddhi karṇaṃ ca śobhaneyaśca vairārthamudbhūtaḥ saṃgharṣajananastathā

यश्च पाण्डवदायादो हतः षड्भिर्महारथैःस सोम इह सौभद्रो योगादेवाभवद्द्विधा

yaśca pāṇḍavadāyādo hataḥ ṣaḍbhirmahārathaiḥsa soma iha saubhadro yogādevābhavaddvidhā

द्रौपद्या सह संभूतं धृष्टद्युम्नं च पावकात्अग्नेर्भागं शुभं विद्धि राक्षसं तु शिखण्डिनम्

draupadyā saha saṃbhūtaṃ dhṛṣṭadyumnaṃ ca pāvakātagnerbhāgaṃ śubhaṃ viddhi rākṣasaṃ tu śikhaṇḍinam

द्रोणं बृहस्पतेर्भागं विद्धि द्रौणिं च रुद्रजम्भीष्मं च विद्धि गाङ्गेयं वसुं मानुषतां गतम्

droṇaṃ bṛhaspaterbhāgaṃ viddhi drauṇiṃ ca rudrajambhīṣmaṃ ca viddhi gāṅgeyaṃ vasuṃ mānuṣatāṃ gatam

एवमेते महाप्राज्ञे देवा मानुष्यमेत्य हिततः पुनर्गताः स्वर्गं कृते कर्मणि शोभने

evamete mahāprājñe devā mānuṣyametya hitataḥ punargatāḥ svargaṃ kṛte karmaṇi śobhane

यच्च वो हृदि सर्वेषां दुःखमेनच्चिरं स्थितम्तदद्य व्यपनेष्यामि परलोककृताद्भयात्

yacca vo hṛdi sarveṣāṃ duḥkhamenacciraṃ sthitamtadadya vyapaneṣyāmi paralokakṛtādbhayāt

सर्वे भवन्तो गच्छन्तु नदीं भागीरथीं प्रतितत्र द्रक्ष्यथ तान्सर्वान्ये हतास्मिन्रणाजिरे

sarve bhavanto gacchantu nadīṃ bhāgīrathīṃ pratitatra drakṣyatha tānsarvānye hatāsminraṇājire

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इति व्यासस्य वचनं श्रुत्वा सर्वो जनस्तदामहता सिंहनादेन गङ्गामभिमुखो ययौ

iti vyāsasya vacanaṃ śrutvā sarvo janastadāmahatā siṃhanādena gaṅgāmabhimukho yayau

धृतराष्ट्रश्च सामात्यः प्रययौ सह पाण्डवैःसहितो मुनिशार्दूलैर्गन्धर्वैश्च समागतैः

dhṛtarāṣṭraśca sāmātyaḥ prayayau saha pāṇḍavaiḥsahito muniśārdūlairgandharvaiśca samāgataiḥ

ततो गङ्गां समासाद्य क्रमेण स जनार्णवःनिवासमकरोत्सर्वो यथाप्रीति यथासुखम्

tato gaṅgāṃ samāsādya krameṇa sa janārṇavaḥnivāsamakarotsarvo yathāprīti yathāsukham

राजा च पाण्डवैः सार्धमिष्टे देशे सहानुगःनिवासमकरोद्धीमान्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः

rājā ca pāṇḍavaiḥ sārdhamiṣṭe deśe sahānugaḥnivāsamakaroddhīmānsastrīvṛddhapuraḥsaraḥ

जगाम तदहश्चापि तेषां वर्षशतं यथानिशां प्रतीक्षमाणानां दिदृक्षूणां मृतान्नृपान्

jagāma tadahaścāpi teṣāṃ varṣaśataṃ yathāniśāṃ pratīkṣamāṇānāṃ didṛkṣūṇāṃ mṛtānnṛpān

अथ पुण्यं गिरिवरमस्तमभ्यगमद्रविःततः कृताभिषेकास्ते नैशं कर्म समाचरन्

atha puṇyaṃ girivaramastamabhyagamadraviḥtataḥ kṛtābhiṣekāste naiśaṃ karma samācaran