महाभारत · 28 श्लोक
यह अध्याय पुस्तक में पढ़ेंवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततस्ते भरतश्रेष्ठाः समाजग्मुः परस्परम्विगतक्रोधमात्सर्याः सर्वे विगतकल्मषाः
tataste bharataśreṣṭhāḥ samājagmuḥ parasparamvigatakrodhamātsaryāḥ sarve vigatakalmaṣāḥ
विधिं परममास्थाय ब्रह्मर्षिविहितं शुभम्संप्रीतमनसः सर्वे देवलोक इवामराः
vidhiṃ paramamāsthāya brahmarṣivihitaṃ śubhamsaṃprītamanasaḥ sarve devaloka ivāmarāḥ
पुत्रः पित्रा च मात्रा च भार्या च पतिना सहभ्राता भ्रात्रा सखा चैव सख्या राजन्समागताः
putraḥ pitrā ca mātrā ca bhāryā ca patinā sahabhrātā bhrātrā sakhā caiva sakhyā rājansamāgatāḥ
पाण्डवास्तु महेष्वासं कर्णं सौभद्रमेव चसंप्रहर्षात्समाजग्मुर्द्रौपदेयांश्च सर्वशः
pāṇḍavāstu maheṣvāsaṃ karṇaṃ saubhadrameva casaṃpraharṣātsamājagmurdraupadeyāṃśca sarvaśaḥ
ततस्ते प्रीयमाणा वै कर्णेन सह पाण्डवाःसमेत्य पृथिवीपालाः सौहृदेऽवस्थिताभवन्
tataste prīyamāṇā vai karṇena saha pāṇḍavāḥsametya pṛthivīpālāḥ sauhṛde'vasthitābhavan
ऋषिप्रसादात्तेऽन्ये च क्षत्रिया नष्टमन्यवःअसौहृदं परित्यज्य सौहृदे पर्यवस्थिताः
ṛṣiprasādātte'nye ca kṣatriyā naṣṭamanyavaḥasauhṛdaṃ parityajya sauhṛde paryavasthitāḥ
एवं समागताः सर्वे गुरुभिर्बान्धवैस्तथापुत्रैश्च पुरुषव्याघ्राः कुरवोऽन्ये च मानवाः
evaṃ samāgatāḥ sarve gurubhirbāndhavaistathāputraiśca puruṣavyāghrāḥ kuravo'nye ca mānavāḥ
तां रात्रिमेकां कृत्स्नां ते विहृत्य प्रीतमानसाःमेनिरे परितोषेण नृपाः स्वर्गसदो यथा
tāṃ rātrimekāṃ kṛtsnāṃ te vihṛtya prītamānasāḥmenire paritoṣeṇa nṛpāḥ svargasado yathā
नात्र शोको भयं त्रासो नारतिर्नायशोऽभवत्परस्परं समागम्य योधानां भरतर्षभ
nātra śoko bhayaṃ trāso nāratirnāyaśo'bhavatparasparaṃ samāgamya yodhānāṃ bharatarṣabha
समागतास्ताः पितृभिर्भ्रातृभिः पतिभिः सुतैःमुदं परमिकां प्राप्य नार्यो दुःखमथात्यजन्
samāgatāstāḥ pitṛbhirbhrātṛbhiḥ patibhiḥ sutaiḥmudaṃ paramikāṃ prāpya nāryo duḥkhamathātyajan
एकां रात्रिं विहृत्यैवं ते वीरास्ताश्च योषितःआमन्त्र्यान्योन्यमाश्लिष्य ततो जग्मुर्यथागतम्
ekāṃ rātriṃ vihṛtyaivaṃ te vīrāstāśca yoṣitaḥāmantryānyonyamāśliṣya tato jagmuryathāgatam
ततो विसर्जयामास लोकांस्तान्मुनिपुंगवःक्षणेनान्तर्हिताश्चैव प्रेक्षतामेव तेऽभवन्
tato visarjayāmāsa lokāṃstānmunipuṃgavaḥkṣaṇenāntarhitāścaiva prekṣatāmeva te'bhavan
अवगाह्य महात्मानः पुण्यां त्रिपथगां नदीम्सरथाः सध्वजाश्चैव स्वानि स्थानानि भेजिरे
avagāhya mahātmānaḥ puṇyāṃ tripathagāṃ nadīmsarathāḥ sadhvajāścaiva svāni sthānāni bhejire
देवलोकं ययुः केचित्केचिद्ब्रह्मसदस्तथाकेचिच्च वारुणं लोकं केचित्कौबेरमाप्नुवन्
devalokaṃ yayuḥ kecitkecidbrahmasadastathākecicca vāruṇaṃ lokaṃ kecitkauberamāpnuvan
तथा वैवस्वतं लोकं केचिच्चैवाप्नुवन्नृपाःराक्षसानां पिशाचानां केचिच्चाप्युत्तरान्कुरून्
tathā vaivasvataṃ lokaṃ keciccaivāpnuvannṛpāḥrākṣasānāṃ piśācānāṃ keciccāpyuttarānkurūn
विचित्रगतयः सर्वे या अवाप्यामरैः सहआजग्मुस्ते महात्मानः सवाहाः सपदानुगाः
vicitragatayaḥ sarve yā avāpyāmaraiḥ sahaājagmuste mahātmānaḥ savāhāḥ sapadānugāḥ
गतेषु तेषु सर्वेषु सलिलस्थो महामुनिःधर्मशीलो महातेजाः कुरूणां हितकृत्सदाततः प्रोवाच ताः सर्वाः क्षत्रिया निहतेश्वराः
gateṣu teṣu sarveṣu salilastho mahāmuniḥdharmaśīlo mahātejāḥ kurūṇāṃ hitakṛtsadātataḥ provāca tāḥ sarvāḥ kṣatriyā nihateśvarāḥ
या याः पतिकृताँल्लोकानिच्छन्ति परमस्त्रियःता जाह्नवीजलं क्षिप्रमवगाहन्त्वतन्द्रिताः
yā yāḥ patikṛtām̐llokānicchanti paramastriyaḥtā jāhnavījalaṃ kṣipramavagāhantvatandritāḥ
ततस्तस्य वचः श्रुत्वा श्रद्दधाना वराङ्गनाःश्वशुरं समनुज्ञाप्य विविशुर्जाह्नवीजलम्
tatastasya vacaḥ śrutvā śraddadhānā varāṅganāḥśvaśuraṃ samanujñāpya viviśurjāhnavījalam
विमुक्ता मानुषैर्देहैस्ततस्ता भर्तृभिः सहसमाजग्मुस्तदा साध्व्यः सर्वा एव विशां पते
vimuktā mānuṣairdehaistatastā bhartṛbhiḥ sahasamājagmustadā sādhvyaḥ sarvā eva viśāṃ pate
एवं क्रमेण सर्वास्ताः शीलवत्यः कुलस्त्रियःप्रविश्य तोयं निर्मुक्ता जग्मुर्भर्तृसलोकताम्
evaṃ krameṇa sarvāstāḥ śīlavatyaḥ kulastriyaḥpraviśya toyaṃ nirmuktā jagmurbhartṛsalokatām
दिव्यरूपसमायुक्ता दिव्याभरणभूषिताःदिव्यमाल्याम्बरधरा यथासां पतयस्तथा
divyarūpasamāyuktā divyābharaṇabhūṣitāḥdivyamālyāmbaradharā yathāsāṃ patayastathā
ताः शीलसत्त्वसंपन्ना वितमस्का गतक्लमाःसर्वाः सर्वगुणैर्युक्ताः स्वं स्वं स्थानं प्रपेदिरे
tāḥ śīlasattvasaṃpannā vitamaskā gataklamāḥsarvāḥ sarvaguṇairyuktāḥ svaṃ svaṃ sthānaṃ prapedire
यस्य यस्य च यः कामस्तस्मिन्कालेऽभवत्तदातं तं विसृष्टवान्व्यासो वरदो धर्मवत्सलः
yasya yasya ca yaḥ kāmastasminkāle'bhavattadātaṃ taṃ visṛṣṭavānvyāso varado dharmavatsalaḥ
तच्छ्रुत्वा नरदेवानां पुनरागमनं नराःजहृषुर्मुदिताश्चासन्नन्यदेहगता अपि
tacchrutvā naradevānāṃ punarāgamanaṃ narāḥjahṛṣurmuditāścāsannanyadehagatā api
प्रियैः समागमं तेषां य इमं शृणुयान्नरःप्रियाणि लभते नित्यमिह च प्रेत्य चैव ह
priyaiḥ samāgamaṃ teṣāṃ ya imaṃ śṛṇuyānnaraḥpriyāṇi labhate nityamiha ca pretya caiva ha
इष्टबान्धवसंयोगमनायासमनामयम्य इमं श्रावयेद्विद्वान्संसिद्धिं प्राप्नुयात्पराम्
iṣṭabāndhavasaṃyogamanāyāsamanāmayamya imaṃ śrāvayedvidvānsaṃsiddhiṃ prāpnuyātparām
स्वाध्याययुक्ताः पुरुषाः क्रियायुक्ताश्च भारतअध्यात्मयोगयुक्ताश्च धृतिमन्तश्च मानवाःश्रुत्वा पर्व त्विदं नित्यमवाप्स्यन्ति परां गतिम्
svādhyāyayuktāḥ puruṣāḥ kriyāyuktāśca bhārataadhyātmayogayuktāśca dhṛtimantaśca mānavāḥśrutvā parva tvidaṃ nityamavāpsyanti parāṃ gatim