Parva.Adhyaya 15.7

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

स्पृश मां पाणिना भूयः परिष्वज च पाण्डवजीवामीव हि संस्पर्शात्तव राजीवलोचन

spṛśa māṃ pāṇinā bhūyaḥ pariṣvaja ca pāṇḍavajīvāmīva hi saṃsparśāttava rājīvalocana

मूर्धानं च तवाघ्रातुमिच्छामि मनुजाधिपपाणिभ्यां च परिस्प्रष्टुं प्राणा हि न जहुर्मम

mūrdhānaṃ ca tavāghrātumicchāmi manujādhipapāṇibhyāṃ ca parispraṣṭuṃ prāṇā hi na jahurmama

अष्टमो ह्यद्य कालोऽयमाहारस्य कृतस्य मेयेनाहं कुरुशार्दूल न शक्नोमि विचेष्टितुम्

aṣṭamo hyadya kālo'yamāhārasya kṛtasya meyenāhaṃ kuruśārdūla na śaknomi viceṣṭitum

व्यायामश्चायमत्यर्थं कृतस्त्वामभियाचताततो ग्लानमनास्तात नष्टसंज्ञ इवाभवम्

vyāyāmaścāyamatyarthaṃ kṛtastvāmabhiyācatātato glānamanāstāta naṣṭasaṃjña ivābhavam

तवामृतसमस्पर्शं हस्तस्पर्शमिमं विभोलब्ध्वा संजीवितोऽस्मीति मन्ये कुरुकुलोद्वह

tavāmṛtasamasparśaṃ hastasparśamimaṃ vibholabdhvā saṃjīvito'smīti manye kurukulodvaha

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पित्रा ज्येष्ठेन भारतपस्पर्श सर्वगात्रेषु सौहार्दात्तं शनैस्तदा

evamuktastu kaunteyaḥ pitrā jyeṣṭhena bhāratapasparśa sarvagātreṣu sauhārdāttaṃ śanaistadā

उपलभ्य ततः प्राणान्धृतराष्ट्रो महीपतिःबाहुभ्यां संपरिष्वज्य मूर्ध्न्याजिघ्रत पाण्डवम्

upalabhya tataḥ prāṇāndhṛtarāṣṭro mahīpatiḥbāhubhyāṃ saṃpariṣvajya mūrdhnyājighrata pāṇḍavam

विदुरादयश्च ते सर्वे रुरुदुर्दुःखिता भृशम्अतिदुःखाच्च राजानं नोचुः किंचन पाण्डवाः

vidurādayaśca te sarve rurudurduḥkhitā bhṛśamatiduḥkhācca rājānaṃ nocuḥ kiṃcana pāṇḍavāḥ

गान्धारी त्वेव धर्मज्ञा मनसोद्वहती भृशम्दुःखान्यवारयद्राजन्मैवमित्येव चाब्रवीत्

gāndhārī tveva dharmajñā manasodvahatī bhṛśamduḥkhānyavārayadrājanmaivamityeva cābravīt

इतरास्तु स्त्रियः सर्वाः कुन्त्या सह सुदुःखिताःनेत्रैरागतविक्लेदैः परिवार्य स्थिताभवन्

itarāstu striyaḥ sarvāḥ kuntyā saha suduḥkhitāḥnetrairāgatavikledaiḥ parivārya sthitābhavan

अथाब्रवीत्पुनर्वाक्यं धृतराष्ट्रो युधिष्ठिरम्अनुजानीहि मां राजंस्तापस्ये भरतर्षभ

athābravītpunarvākyaṃ dhṛtarāṣṭro yudhiṣṭhiramanujānīhi māṃ rājaṃstāpasye bharatarṣabha

ग्लायते मे मनस्तात भूयो भूयः प्रजल्पतःन मामतः परं पुत्र परिक्लेष्टुमिहार्हसि

glāyate me manastāta bhūyo bhūyaḥ prajalpataḥna māmataḥ paraṃ putra parikleṣṭumihārhasi

तस्मिंस्तु कौरवेन्द्रे तं तथा ब्रुवति पाण्डवम्सर्वेषामवरोधानामार्तनादो महानभूत्

tasmiṃstu kauravendre taṃ tathā bruvati pāṇḍavamsarveṣāmavarodhānāmārtanādo mahānabhūt

दृष्ट्वा कृशं विवर्णं च राजानमतथोचितम्उपवासपरिश्रान्तं त्वगस्थिपरिवारितम्

dṛṣṭvā kṛśaṃ vivarṇaṃ ca rājānamatathocitamupavāsapariśrāntaṃ tvagasthiparivāritam

धर्मपुत्रः स पितरं परिष्वज्य महाभुजःशोकजं बाष्पमुत्सृज्य पुनर्वचनमब्रवीत्

dharmaputraḥ sa pitaraṃ pariṣvajya mahābhujaḥśokajaṃ bāṣpamutsṛjya punarvacanamabravīt

न कामये नरश्रेष्ठ जीवितं पृथिवीं तथायथा तव प्रियं राजंश्चिकीर्षामि परंतप

na kāmaye naraśreṣṭha jīvitaṃ pṛthivīṃ tathāyathā tava priyaṃ rājaṃścikīrṣāmi paraṃtapa

यदि त्वहमनुग्राह्यो भवतो दयितोऽपि वाक्रियतां तावदाहारस्ततो वेत्स्यामहे वयम्

yadi tvahamanugrāhyo bhavato dayito'pi vākriyatāṃ tāvadāhārastato vetsyāmahe vayam

ततोऽब्रवीन्महातेजा धर्मपुत्रं स पार्थिवःअनुज्ञातस्त्वया पुत्र भुञ्जीयामिति कामये

tato'bravīnmahātejā dharmaputraṃ sa pārthivaḥanujñātastvayā putra bhuñjīyāmiti kāmaye

इति ब्रुवति राजेन्द्रे धृतराष्ट्रे युधिष्ठिरम्ऋषिः सत्यवतीपुत्रो व्यासोऽभ्येत्य वचोऽब्रवीत्

iti bruvati rājendre dhṛtarāṣṭre yudhiṣṭhiramṛṣiḥ satyavatīputro vyāso'bhyetya vaco'bravīt