Mahabharata · 20 verses
Read this chapter as a bookजनमेजय उवाच · janamejaya uvāca
कथं विनष्टा भगवन्नन्धका वृष्णिभिः सहपश्यतो वासुदेवस्य भोजाश्चैव महारथाः
kathaṃ vinaṣṭā bhagavannandhakā vṛṣṇibhiḥ sahapaśyato vāsudevasya bhojāścaiva mahārathāḥ
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
षट्त्रिंशेऽथ ततो वर्षे वृष्णीनामनयो महान्अन्योन्यं मुसलैस्ते तु निजघ्नुः कालचोदिताः
ṣaṭtriṃśe'tha tato varṣe vṛṣṇīnāmanayo mahānanyonyaṃ musalaiste tu nijaghnuḥ kālacoditāḥ
जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca
केनानुशप्तास्ते वीराः क्षयं वृष्ण्यन्धका ययुःभोजाश्च द्विजवर्य त्वं विस्तरेण वदस्व मे
kenānuśaptāste vīrāḥ kṣayaṃ vṛṣṇyandhakā yayuḥbhojāśca dvijavarya tvaṃ vistareṇa vadasva me
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
विश्वामित्रं च कण्वं च नारदं च तपोधनम्सारणप्रमुखा वीरा ददृशुर्द्वारकागतान्
viśvāmitraṃ ca kaṇvaṃ ca nāradaṃ ca tapodhanamsāraṇapramukhā vīrā dadṛśurdvārakāgatān
ते वै साम्बं पुरस्कृत्य भूषयित्वा स्त्रियं यथाअब्रुवन्नुपसंगम्य दैवदण्डनिपीडिताः
te vai sāmbaṃ puraskṛtya bhūṣayitvā striyaṃ yathāabruvannupasaṃgamya daivadaṇḍanipīḍitāḥ
इयं स्त्री पुत्रकामस्य बभ्रोरमिततेजसःऋषयः साधु जानीत किमियं जनयिष्यति
iyaṃ strī putrakāmasya babhroramitatejasaḥṛṣayaḥ sādhu jānīta kimiyaṃ janayiṣyati
इत्युक्तास्ते तदा राजन्विप्रलम्भप्रधर्षिताःप्रत्यब्रुवंस्तान्मुनयो यत्तच्छृणु नराधिप
ityuktāste tadā rājanvipralambhapradharṣitāḥpratyabruvaṃstānmunayo yattacchṛṇu narādhipa
वृष्ण्यन्धकविनाशाय मुसलं घोरमायसम्वासुदेवस्य दायादः साम्बोऽयं जनयिष्यति
vṛṣṇyandhakavināśāya musalaṃ ghoramāyasamvāsudevasya dāyādaḥ sāmbo'yaṃ janayiṣyati
येन यूयं सुदुर्वृत्ता नृशंसा जातमन्यवःउच्छेत्तारः कुलं कृत्स्नमृते रामजनार्दनौ
yena yūyaṃ sudurvṛttā nṛśaṃsā jātamanyavaḥucchettāraḥ kulaṃ kṛtsnamṛte rāmajanārdanau
समुद्रं यास्यति श्रीमांस्त्यक्त्वा देहं हलायुधःजरा कृष्णं महात्मानं शयानं भुवि भेत्स्यति
samudraṃ yāsyati śrīmāṃstyaktvā dehaṃ halāyudhaḥjarā kṛṣṇaṃ mahātmānaṃ śayānaṃ bhuvi bhetsyati
इत्यब्रुवन्त ते राजन्प्रलब्धास्तैर्दुरात्मभिःमुनयः क्रोधरक्ताक्षाः समीक्ष्याथ परस्परम्
ityabruvanta te rājanpralabdhāstairdurātmabhiḥmunayaḥ krodharaktākṣāḥ samīkṣyātha parasparam
तथोक्त्वा मुनयस्ते तु ततः केशवमभ्ययुः
tathoktvā munayaste tu tataḥ keśavamabhyayuḥ
अथाब्रवीत्तदा वृष्णीञ्श्रुत्वैवं मधुसूदनःअन्तज्ञो मतिमांस्तस्य भवितव्यं तथेति तान्
athābravīttadā vṛṣṇīñśrutvaivaṃ madhusūdanaḥantajño matimāṃstasya bhavitavyaṃ tatheti tān
एवमुक्त्वा हृषीकेशः प्रविवेश पुनर्गृहान्कृतान्तमन्यथा नैच्छत्कर्तुं स जगतः प्रभुः
evamuktvā hṛṣīkeśaḥ praviveśa punargṛhānkṛtāntamanyathā naicchatkartuṃ sa jagataḥ prabhuḥ
श्वोभूतेऽथ ततः साम्बो मुसलं तदसूत वैवृष्ण्यन्धकविनाशाय किंकरप्रतिमं महत्
śvobhūte'tha tataḥ sāmbo musalaṃ tadasūta vaivṛṣṇyandhakavināśāya kiṃkarapratimaṃ mahat
प्रसूतं शापजं घोरं तच्च राज्ञे न्यवेदयन्विषण्णरूपस्तद्राजा सूक्ष्मं चूर्णमकारयत्
prasūtaṃ śāpajaṃ ghoraṃ tacca rājñe nyavedayanviṣaṇṇarūpastadrājā sūkṣmaṃ cūrṇamakārayat
प्राक्षिपन्सागरे तच्च पुरुषा राजशासनात्अघोषयंश्च नगरे वचनादाहुकस्य च
prākṣipansāgare tacca puruṣā rājaśāsanātaghoṣayaṃśca nagare vacanādāhukasya ca
अद्य प्रभृति सर्वेषु वृष्ण्यन्धकगृहेष्विहसुरासवो न कर्तव्यः सर्वैर्नगरवासिभिः
adya prabhṛti sarveṣu vṛṣṇyandhakagṛheṣvihasurāsavo na kartavyaḥ sarvairnagaravāsibhiḥ
यश्च नोऽविदितं कुर्यात्पेयं कश्चिन्नरः क्वचित्जीवन्स शूलमारोहेत्स्वयं कृत्वा सबान्धवः
yaśca no'viditaṃ kuryātpeyaṃ kaścinnaraḥ kvacitjīvansa śūlamārohetsvayaṃ kṛtvā sabāndhavaḥ
ततो राजभयात्सर्वे नियमं चक्रिरे तदानराः शासनमाज्ञाय तस्य राज्ञो महात्मनः
tato rājabhayātsarve niyamaṃ cakrire tadānarāḥ śāsanamājñāya tasya rājño mahātmanaḥ