पर्व.अध्याय 2.40

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

चेदिराजकुले जातस्त्र्यक्ष एष चतुर्भुजःरासभारावसदृशं रुराव च ननाद च

cedirājakule jātastryakṣa eṣa caturbhujaḥrāsabhārāvasadṛśaṃ rurāva ca nanāda ca

तेनास्य मातापितरौ त्रेसतुस्तौ सबान्धवौवैकृतं तच्च तौ दृष्ट्वा त्यागाय कुरुतां मतिम्

tenāsya mātāpitarau tresatustau sabāndhavauvaikṛtaṃ tacca tau dṛṣṭvā tyāgāya kurutāṃ matim

ततः सभार्यं नृपतिं सामात्यं सपुरोहितम्चिन्तासंमूढहृदयं वागुवाचाशरीरिणी

tataḥ sabhāryaṃ nṛpatiṃ sāmātyaṃ sapurohitamcintāsaṃmūḍhahṛdayaṃ vāguvācāśarīriṇī

एष ते नृपते पुत्रः श्रीमाञ्जातो महाबलःतस्मादस्मान्न भेतव्यमव्यग्रः पाहि वै शिशुम्

eṣa te nṛpate putraḥ śrīmāñjāto mahābalaḥtasmādasmānna bhetavyamavyagraḥ pāhi vai śiśum

न चैवैतस्य मृत्युस्त्वं न कालः प्रत्युपस्थितःमृत्युर्हन्तास्य शस्त्रेण स चोत्पन्नो नराधिप

na caivaitasya mṛtyustvaṃ na kālaḥ pratyupasthitaḥmṛtyurhantāsya śastreṇa sa cotpanno narādhipa

संश्रुत्योदाहृतं वाक्यं भूतमन्तर्हितं ततःपुत्रस्नेहाभिसंतप्ता जननी वाक्यमब्रवीत्

saṃśrutyodāhṛtaṃ vākyaṃ bhūtamantarhitaṃ tataḥputrasnehābhisaṃtaptā jananī vākyamabravīt

येनेदमीरितं वाक्यं ममैव तनयं प्रतिप्राञ्जलिस्तं नमस्यामि ब्रवीतु स पुनर्वचः

yenedamīritaṃ vākyaṃ mamaiva tanayaṃ pratiprāñjalistaṃ namasyāmi bravītu sa punarvacaḥ

श्रोतुमिच्छामि पुत्रस्य कोऽस्य मृत्युर्भविष्यतिअन्तर्हितं ततो भूतमुवाचेदं पुनर्वचः

śrotumicchāmi putrasya ko'sya mṛtyurbhaviṣyatiantarhitaṃ tato bhūtamuvācedaṃ punarvacaḥ

येनोत्सङ्गे गृहीतस्य भुजावभ्यधिकावुभौपतिष्यतः क्षितितले पञ्चशीर्षाविवोरगौ

yenotsaṅge gṛhītasya bhujāvabhyadhikāvubhaupatiṣyataḥ kṣititale pañcaśīrṣāvivoragau

तृतीयमेतद्बालस्य ललाटस्थं च लोचनम्निमज्जिष्यति यं दृष्ट्वा सोऽस्य मृत्युर्भविष्यति

tṛtīyametadbālasya lalāṭasthaṃ ca locanamnimajjiṣyati yaṃ dṛṣṭvā so'sya mṛtyurbhaviṣyati

त्र्यक्षं चतुर्भुजं श्रुत्वा तथा च समुदाहृतम्धरण्यां पार्थिवाः सर्वे अभ्यगच्छन्दिदृक्षवः

tryakṣaṃ caturbhujaṃ śrutvā tathā ca samudāhṛtamdharaṇyāṃ pārthivāḥ sarve abhyagacchandidṛkṣavaḥ

तान्पूजयित्वा संप्राप्तान्यथार्हं स महीपतिःएकैकस्य नृपस्याङ्के पुत्रमारोपयत्तदा

tānpūjayitvā saṃprāptānyathārhaṃ sa mahīpatiḥekaikasya nṛpasyāṅke putramāropayattadā

एवं राजसहस्राणां पृथक्त्वेन यथाक्रमम्शिशुरङ्के समारूढो न तत्प्राप निदर्शनम्

evaṃ rājasahasrāṇāṃ pṛthaktvena yathākramamśiśuraṅke samārūḍho na tatprāpa nidarśanam

ततश्चेदिपुरं प्राप्तौ संकर्षणजनार्दनौयादवौ यादवीं द्रष्टुं स्वसारं तां पितुस्तदा

tataścedipuraṃ prāptau saṃkarṣaṇajanārdanauyādavau yādavīṃ draṣṭuṃ svasāraṃ tāṃ pitustadā

अभिवाद्य यथान्यायं यथाज्येष्ठं नृपांश्च तान्कुशलानामयं पृष्ट्वा निषण्णौ रामकेशवौ

abhivādya yathānyāyaṃ yathājyeṣṭhaṃ nṛpāṃśca tānkuśalānāmayaṃ pṛṣṭvā niṣaṇṇau rāmakeśavau

अभ्यर्चितौ तदा वीरौ प्रीत्या चाभ्यधिकं ततःपुत्रं दामोदरोत्सङ्गे देवी संन्यदधात्स्वयम्

abhyarcitau tadā vīrau prītyā cābhyadhikaṃ tataḥputraṃ dāmodarotsaṅge devī saṃnyadadhātsvayam

न्यस्तमात्रस्य तस्याङ्के भुजावभ्यधिकावुभौपेततुस्तच्च नयनं निममज्ज ललाटजम्

nyastamātrasya tasyāṅke bhujāvabhyadhikāvubhaupetatustacca nayanaṃ nimamajja lalāṭajam

तद्दृष्ट्वा व्यथिता त्रस्ता वरं कृष्णमयाचतददस्व मे वरं कृष्ण भयार्ताया महाभुज

taddṛṣṭvā vyathitā trastā varaṃ kṛṣṇamayācatadadasva me varaṃ kṛṣṇa bhayārtāyā mahābhuja

त्वं ह्यार्तानां समाश्वासो भीतानामभयंकरःपितृष्वसारं मा भैषीरित्युवाच जनार्दनः

tvaṃ hyārtānāṃ samāśvāso bhītānāmabhayaṃkaraḥpitṛṣvasāraṃ mā bhaiṣīrityuvāca janārdanaḥ

ददानि कं वरं किं वा करवाणि पितृष्वसःशक्यं वा यदि वाशक्यं करिष्यामि वचस्तव

dadāni kaṃ varaṃ kiṃ vā karavāṇi pitṛṣvasaḥśakyaṃ vā yadi vāśakyaṃ kariṣyāmi vacastava

एवमुक्ता ततः कृष्णमब्रवीद्यदुनन्दनम्शिशुपालस्यापराधान्क्षमेथास्त्वं महाबल

evamuktā tataḥ kṛṣṇamabravīdyadunandanamśiśupālasyāparādhānkṣamethāstvaṃ mahābala

कृष्ण उवाच · kṛṣṇa uvāca

अपराधशतं क्षाम्यं मया ह्यस्य पितृष्वसःपुत्रस्य ते वधार्हाणां मा त्वं शोके मनः कृथाः

aparādhaśataṃ kṣāmyaṃ mayā hyasya pitṛṣvasaḥputrasya te vadhārhāṇāṃ mā tvaṃ śoke manaḥ kṛthāḥ

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

एवमेष नृपः पापः शिशुपालः सुमन्दधीःत्वां समाह्वयते वीर गोविन्दवरदर्पितः

evameṣa nṛpaḥ pāpaḥ śiśupālaḥ sumandadhīḥtvāṃ samāhvayate vīra govindavaradarpitaḥ