पर्व.अध्याय 2.65

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरःनित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने

rājankiṃ karavāmaste praśādhyasmāṃstvamīśvaraḥnityaṃ hi sthātumicchāmastava bhārata śāsane

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छतअनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत

ajātaśatro bhadraṃ te ariṣṭaṃ svasti gacchataanujñātāḥ sahadhanāḥ svarājyamanuśāsata

इदं त्वेवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम्धिया निगदितं कृत्स्नं पथ्यं निःश्रेयसं परम्

idaṃ tvevāvaboddhavyaṃ vṛddhasya mama śāsanamdhiyā nigaditaṃ kṛtsnaṃ pathyaṃ niḥśreyasaṃ param

वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिरविनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता

vettha tvaṃ tāta dharmāṇāṃ gatiṃ sūkṣmāṃ yudhiṣṭhiravinīto'si mahāprājña vṛddhānāṃ paryupāsitā

यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारतनादारौ क्रमते शस्त्रं दारौ शस्त्रं निपात्यते

yato buddhistataḥ śāntiḥ praśamaṃ gaccha bhāratanādārau kramate śastraṃ dārau śastraṃ nipātyate

न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान्विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः

na vairāṇyabhijānanti guṇānpaśyanti nāguṇānvirodhaṃ nādhigacchanti ye ta uttamapūruṣāḥ

संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाःप्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतानुक्ताः परुषमुत्तरम्

saṃvāde paruṣāṇyāhuryudhiṣṭhira narādhamāḥpratyāhurmadhyamāstvetānuktāḥ paruṣamuttaram

नैवोक्ता नैव चानुक्ता अहिताः परुषा गिरःप्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा उत्तमपूरुषाः

naivoktā naiva cānuktā ahitāḥ paruṣā giraḥpratijalpanti vai dhīrāḥ sadā uttamapūruṣāḥ

स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपिसन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः

smaranti sukṛtānyeva na vairāṇi kṛtānyapisantaḥ prativijānanto labdhvā pratyayamātmanaḥ

तथाचरितमार्येण त्वयास्मिन्सत्समागमेदुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः

tathācaritamāryeṇa tvayāsminsatsamāgameduryodhanasya pāruṣyaṃ tattāta hṛdi mā kṛthāḥ

मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वद्गुणकाङ्क्षिणम्उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत

mātaraṃ caiva gāndhārīṃ māṃ ca tvadguṇakāṅkṣiṇamupasthitaṃ vṛddhamandhaṃ pitaraṃ paśya bhārata

प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम्मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम्

prekṣāpūrvaṃ mayā dyūtamidamāsīdupekṣitammitrāṇi draṣṭukāmena putrāṇāṃ ca balābalam

अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासितामन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः

aśocyāḥ kuravo rājanyeṣāṃ tvamanuśāsitāmantrī ca viduro dhīmānsarvaśāstraviśāradaḥ

त्वयि धर्मोऽर्जुने वीर्यं भीमसेने पराक्रमःश्रद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः

tvayi dharmo'rjune vīryaṃ bhīmasene parākramaḥśraddhā ca guruśuśrūṣā yamayoḥ puruṣāgryayoḥ

अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविशभ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयतां मनः

ajātaśatro bhadraṃ te khāṇḍavaprasthamāviśabhrātṛbhiste'stu saubhrātraṃ dharme te dhīyatāṃ manaḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्तो भरतश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरःकृत्वार्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह

ityukto bharataśreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhiraḥkṛtvāryasamayaṃ sarvaṃ pratasthe bhrātṛbhiḥ saha

ते रथान्मेघसंकाशानास्थाय सह कृष्णयाप्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम्

te rathānmeghasaṃkāśānāsthāya saha kṛṣṇayāprayayurhṛṣṭamanasa indraprasthaṃ purottamam