पर्व.अध्याय 2.6

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

संपूज्याथाभ्यनुज्ञातो महर्षेर्वचनात्परम्प्रत्युवाचानुपूर्व्येण धर्मराजो युधिष्ठिरः

saṃpūjyāthābhyanujñāto maharṣervacanātparampratyuvācānupūrvyeṇa dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ

भगवन्न्याय्यमाहैतं यथावद्धर्मनिश्चयम्यथाशक्ति यथान्यायं क्रियतेऽयं विधिर्मया

bhagavannyāyyamāhaitaṃ yathāvaddharmaniścayamyathāśakti yathānyāyaṃ kriyate'yaṃ vidhirmayā

राजभिर्यद्यथा कार्यं पुरा तत्तन्न संशयःयथान्यायोपनीतार्थं कृतं हेतुमदर्थवत्

rājabhiryadyathā kāryaṃ purā tattanna saṃśayaḥyathānyāyopanītārthaṃ kṛtaṃ hetumadarthavat

वयं तु सत्पथं तेषां यातुमिच्छामहे प्रभोन तु शक्यं तथा गन्तुं यथा तैर्नियतात्मभिः

vayaṃ tu satpathaṃ teṣāṃ yātumicchāmahe prabhona tu śakyaṃ tathā gantuṃ yathā tairniyatātmabhiḥ

एवमुक्त्वा स धर्मात्मा वाक्यं तदभिपूज्य चमुहूर्तात्प्राप्तकालं च दृष्ट्वा लोकचरं मुनिम्

evamuktvā sa dharmātmā vākyaṃ tadabhipūjya camuhūrtātprāptakālaṃ ca dṛṣṭvā lokacaraṃ munim

नारदं स्वस्थमासीनमुपासीनो युधिष्ठिरःअपृच्छत्पाण्डवस्तत्र राजमध्ये महामतिः

nāradaṃ svasthamāsīnamupāsīno yudhiṣṭhiraḥapṛcchatpāṇḍavastatra rājamadhye mahāmatiḥ

भवान्संचरते लोकान्सदा नानाविधान्बहून्ब्रह्मणा निर्मितान्पूर्वं प्रेक्षमाणो मनोजवः

bhavānsaṃcarate lokānsadā nānāvidhānbahūnbrahmaṇā nirmitānpūrvaṃ prekṣamāṇo manojavaḥ

ईदृशी भवता काचिद्दृष्टपूर्वा सभा क्वचित्इतो वा श्रेयसी ब्रह्मंस्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

īdṛśī bhavatā kāciddṛṣṭapūrvā sabhā kvacitito vā śreyasī brahmaṃstanmamācakṣva pṛcchataḥ

तच्छ्रुत्वा नारदस्तस्य धर्मराजस्य भाषितम्पाण्डवं प्रत्युवाचेदं स्मयन्मधुरया गिरा

tacchrutvā nāradastasya dharmarājasya bhāṣitampāṇḍavaṃ pratyuvācedaṃ smayanmadhurayā girā

मानुषेषु न मे तात दृष्टपूर्वा न च श्रुतासभा मणिमयी राजन्यथेयं तव भारत

mānuṣeṣu na me tāta dṛṣṭapūrvā na ca śrutāsabhā maṇimayī rājanyatheyaṃ tava bhārata

सभां तु पितृराजस्य वरुणस्य च धीमतःकथयिष्ये तथेन्द्रस्य कैलासनिलयस्य च

sabhāṃ tu pitṛrājasya varuṇasya ca dhīmataḥkathayiṣye tathendrasya kailāsanilayasya ca

ब्रह्मणश्च सभां दिव्यां कथयिष्ये गतक्लमाम्यदि ते श्रवणे बुद्धिर्वर्तते भरतर्षभ

brahmaṇaśca sabhāṃ divyāṃ kathayiṣye gataklamāmyadi te śravaṇe buddhirvartate bharatarṣabha

नारदेनैवमुक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरःप्राञ्जलिर्भ्रातृभिः सार्धं तैश्च सर्वैर्नृपैर्वृतः

nāradenaivamuktastu dharmarājo yudhiṣṭhiraḥprāñjalirbhrātṛbhiḥ sārdhaṃ taiśca sarvairnṛpairvṛtaḥ

नारदं प्रत्युवाचेदं धर्मराजो महामनाःसभाः कथय ताः सर्वाः श्रोतुमिच्छामहे वयम्

nāradaṃ pratyuvācedaṃ dharmarājo mahāmanāḥsabhāḥ kathaya tāḥ sarvāḥ śrotumicchāmahe vayam

किंद्रव्यास्ताः सभा ब्रह्मन्किंविस्ताराः किमायताःपितामहं च के तस्यां सभायां पर्युपासते

kiṃdravyāstāḥ sabhā brahmankiṃvistārāḥ kimāyatāḥpitāmahaṃ ca ke tasyāṃ sabhāyāṃ paryupāsate

वासवं देवराजं च यमं वैवस्वतं च केवरुणं च कुबेरं च सभायां पर्युपासते

vāsavaṃ devarājaṃ ca yamaṃ vaivasvataṃ ca kevaruṇaṃ ca kuberaṃ ca sabhāyāṃ paryupāsate

एतत्सर्वं यथातत्त्वं देवर्षे वदतस्तवश्रोतुमिच्छाम सहिताः परं कौतूहलं हि नः

etatsarvaṃ yathātattvaṃ devarṣe vadatastavaśrotumicchāma sahitāḥ paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

एवमुक्तः पाण्डवेन नारदः प्रत्युवाच तम्क्रमेण राजन्दिव्यास्ताः श्रूयन्तामिह नः सभाः

evamuktaḥ pāṇḍavena nāradaḥ pratyuvāca tamkrameṇa rājandivyāstāḥ śrūyantāmiha naḥ sabhāḥ