Mahabharata · 22 verses
Read this chapter as a bookजनमेजय उवाच · janamejaya uvāca
तस्मिन्कृतास्त्रे रथिनां प्रधाने; प्रत्यागते भवनाद्वृत्रहन्तुःअतः परं किमकुर्वन्त पार्थाः; समेत्य शूरेण धनंजयेन
tasminkṛtāstre rathināṃ pradhāne; pratyāgate bhavanādvṛtrahantuḥataḥ paraṃ kimakurvanta pārthāḥ; sametya śūreṇa dhanaṃjayena
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
वनेषु तेष्वेव तु ते नरेन्द्राः; सहार्जुनेनेन्द्रसमेन वीराःतस्मिंश्च शैलप्रवरे सुरम्ये; धनेश्वराक्रीडगता विजह्रुः
vaneṣu teṣveva tu te narendrāḥ; sahārjunenendrasamena vīrāḥtasmiṃśca śailapravare suramye; dhaneśvarākrīḍagatā vijahruḥ
वेश्मानि तान्यप्रतिमानि पश्य;न्क्रीडाश्च नानाद्रुमसंनिकर्षाःचचार धन्वी बहुधा नरेन्द्रः; सोऽस्त्रेषु यत्तः सततं किरीटी
veśmāni tānyapratimāni paśya;nkrīḍāśca nānādrumasaṃnikarṣāḥcacāra dhanvī bahudhā narendraḥ; so'streṣu yattaḥ satataṃ kirīṭī
अवाप्य वासं नरदेवपुत्राः; प्रसादजं वैश्रवणस्य राज्ञःन प्राणिनां ते स्पृहयन्ति राज;ञ्शिवश्च कालः स बभूव तेषाम्
avāpya vāsaṃ naradevaputrāḥ; prasādajaṃ vaiśravaṇasya rājñaḥna prāṇināṃ te spṛhayanti rāja;ñśivaśca kālaḥ sa babhūva teṣām
समेत्य पार्थेन यथैकरात्र;मूषुः समास्तत्र तदा चतस्रःपूर्वाश्च षट्ता दश पाण्डवानां; शिवा बभूवुर्वसतां वनेषु
sametya pārthena yathaikarātra;mūṣuḥ samāstatra tadā catasraḥpūrvāśca ṣaṭtā daśa pāṇḍavānāṃ; śivā babhūvurvasatāṃ vaneṣu
ततोऽब्रवीद्वायुसुतस्तरस्वी; जिष्णुश्च राजानमुपोपविश्ययमौ च वीरौ सुरराजकल्पा;वेकान्तमास्थाय हितं प्रियं च
tato'bravīdvāyusutastarasvī; jiṣṇuśca rājānamupopaviśyayamau ca vīrau surarājakalpā;vekāntamāsthāya hitaṃ priyaṃ ca
तव प्रतिज्ञां कुरुराज सत्यां; चिकीर्षमाणास्त्वदनु प्रियं चततोऽनुगच्छाम वनान्यपास्य; सुयोधनं सानुचरं निहन्तुम्
tava pratijñāṃ kururāja satyāṃ; cikīrṣamāṇāstvadanu priyaṃ catato'nugacchāma vanānyapāsya; suyodhanaṃ sānucaraṃ nihantum
एकादशं वर्षमिदं वसामः; सुयोधनेनात्तसुखाः सुखार्हाःतं वञ्चयित्वाधमबुद्धिशील;मज्ञातवासं सुखमाप्नुयामः
ekādaśaṃ varṣamidaṃ vasāmaḥ; suyodhanenāttasukhāḥ sukhārhāḥtaṃ vañcayitvādhamabuddhiśīla;majñātavāsaṃ sukhamāpnuyāmaḥ
तवाज्ञया पार्थिव निर्विशङ्का; विहाय मानं विचरन्वनानिसमीपवासेन विलोभितास्ते; ज्ञास्यन्ति नास्मानपकृष्टदेशान्
tavājñayā pārthiva nirviśaṅkā; vihāya mānaṃ vicaranvanānisamīpavāsena vilobhitāste; jñāsyanti nāsmānapakṛṣṭadeśān
संवत्सरं तं तु विहृत्य गूढं; नराधमं तं सुखमुद्धरेमनिर्यात्य वैरं सफलं सपुष्पं; तस्मै नरेन्द्राधमपूरुषाय
saṃvatsaraṃ taṃ tu vihṛtya gūḍhaṃ; narādhamaṃ taṃ sukhamuddharemaniryātya vairaṃ saphalaṃ sapuṣpaṃ; tasmai narendrādhamapūruṣāya
सुयोधनायानुचरैर्वृताय; ततो महीमाहर धर्मराजस्वर्गोपमं शैलमिमं चरद्भिः; शक्यो विहन्तुं नरदेव शोकः
suyodhanāyānucarairvṛtāya; tato mahīmāhara dharmarājasvargopamaṃ śailamimaṃ caradbhiḥ; śakyo vihantuṃ naradeva śokaḥ
कीर्तिश्च ते भारत पुण्यगन्धा; नश्येत लोकेषु चराचरेषुतत्प्राप्य राज्यं कुरुपुंगवानां; शक्यं महत्प्राप्तमथ क्रियाश्च
kīrtiśca te bhārata puṇyagandhā; naśyeta lokeṣu carācareṣutatprāpya rājyaṃ kurupuṃgavānāṃ; śakyaṃ mahatprāptamatha kriyāśca
इदं तु शक्यं सततं नरेन्द्र; प्राप्तुं त्वया यल्लभसे कुबेरात्कुरुष्व बुद्धिं द्विषतां वधाय; कृतागसां भारत निग्रहे च
idaṃ tu śakyaṃ satataṃ narendra; prāptuṃ tvayā yallabhase kuberātkuruṣva buddhiṃ dviṣatāṃ vadhāya; kṛtāgasāṃ bhārata nigrahe ca
तेजस्तवोग्रं न सहेत राज;न्समेत्य साक्षादपि वज्रपाणिःन हि व्यथां जातु करिष्यतस्तौ; समेत्य देवैरपि धर्मराज
tejastavograṃ na saheta rāja;nsametya sākṣādapi vajrapāṇiḥna hi vyathāṃ jātu kariṣyatastau; sametya devairapi dharmarāja
त्वदर्थसिद्ध्यर्थमभिप्रवृत्तौ; सुपर्णकेतुश्च शिनेश्च नप्तायथैव कृष्णोऽप्रतिमो बलेन; तथैव राजन्स शिनिप्रवीरः
tvadarthasiddhyarthamabhipravṛttau; suparṇaketuśca śineśca naptāyathaiva kṛṣṇo'pratimo balena; tathaiva rājansa śinipravīraḥ
तवार्थसिद्ध्यर्थमभिप्रवृत्तौ; यथैव कृष्णः सह यादवैस्तैःतथैव चावां नरदेववर्य; यमौ च वीरौ कृतिनौ प्रयोगेत्वदर्थयोगप्रभवप्रधानाः; समं करिष्याम परान्समेत्य
tavārthasiddhyarthamabhipravṛttau; yathaiva kṛṣṇaḥ saha yādavaistaiḥtathaiva cāvāṃ naradevavarya; yamau ca vīrau kṛtinau prayogetvadarthayogaprabhavapradhānāḥ; samaṃ kariṣyāma parānsametya
ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा; तेषां स धर्मस्य सुतो वरिष्ठःप्रदक्षिणं वैश्रवणाधिवासं; चकार धर्मार्थविदुत्तमौजः
tatastadājñāya mataṃ mahātmā; teṣāṃ sa dharmasya suto variṣṭhaḥpradakṣiṇaṃ vaiśravaṇādhivāsaṃ; cakāra dharmārthaviduttamaujaḥ
आमन्त्र्य वेश्मानि नदीः सरांसि; सर्वाणि रक्षांसि च धर्मराजःयथागतं मार्गमवेक्षमाणः; पुनर्गिरिं चैव निरीक्षमाणः
āmantrya veśmāni nadīḥ sarāṃsi; sarvāṇi rakṣāṃsi ca dharmarājaḥyathāgataṃ mārgamavekṣamāṇaḥ; punargiriṃ caiva nirīkṣamāṇaḥ
समाप्तकर्मा सहितः सुहृद्भि;र्जित्वा सपत्नान्प्रतिलभ्य राज्यम्शैलेन्द्र भूयस्तपसे धृतात्मा; द्रष्टा तवास्मीति मतिं चकार
samāptakarmā sahitaḥ suhṛdbhi;rjitvā sapatnānpratilabhya rājyamśailendra bhūyastapase dhṛtātmā; draṣṭā tavāsmīti matiṃ cakāra
वृतः स सर्वैरनुजैर्द्विजैश्च; तेनैव मार्गेण पतिः कुरूणाम्उवाह चैनान्सगणांस्तथैव; घटोत्कचः पर्वतनिर्झरेषु
vṛtaḥ sa sarvairanujairdvijaiśca; tenaiva mārgeṇa patiḥ kurūṇāmuvāha cainānsagaṇāṃstathaiva; ghaṭotkacaḥ parvatanirjhareṣu
तान्प्रस्थितान्प्रीतिमना महर्षिः; पितेव पुत्राननुशिष्य सर्वान्स लोमशः प्रीतमना जगाम; दिवौकसां पुण्यतमं निवासम्
tānprasthitānprītimanā maharṣiḥ; piteva putrānanuśiṣya sarvānsa lomaśaḥ prītamanā jagāma; divaukasāṃ puṇyatamaṃ nivāsam
तेनानुशिष्टार्ष्टिषेणेन चैव; तीर्थानि रम्याणि तपोवनानिमहान्ति चान्यानि सरांसि पार्थाः; संपश्यमानाः प्रययुर्नराग्र्याः
tenānuśiṣṭārṣṭiṣeṇena caiva; tīrthāni ramyāṇi tapovanānimahānti cānyāni sarāṃsi pārthāḥ; saṃpaśyamānāḥ prayayurnarāgryāḥ