Parva.Adhyaya 3.19

वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca

शाल्वबाणार्दिते तस्मिन्प्रद्युम्ने बलिनां वरेवृष्णयो भग्नसंकल्पा विव्यथुः पृतनागताः

śālvabāṇārdite tasminpradyumne balināṃ varevṛṣṇayo bhagnasaṃkalpā vivyathuḥ pṛtanāgatāḥ

हाहाकृतमभूत्सार्वं वृष्ण्यन्धकबलं तदाप्रद्युम्ने पतिते राजन्परे च मुदिताभवन्

hāhākṛtamabhūtsārvaṃ vṛṣṇyandhakabalaṃ tadāpradyumne patite rājanpare ca muditābhavan

तं तथा मोहितं दृष्ट्वा सारथिर्जवनैर्हयैःरणादपाहरत्तूर्णं शिक्षितो दारुकिस्ततः

taṃ tathā mohitaṃ dṛṣṭvā sārathirjavanairhayaiḥraṇādapāharattūrṇaṃ śikṣito dārukistataḥ

नातिदूरापयाते तु रथे रथवरप्रणुत्धनुर्गृहीत्वा यन्तारं लब्धसंज्ञोऽब्रवीदिदम्

nātidūrāpayāte tu rathe rathavarapraṇutdhanurgṛhītvā yantāraṃ labdhasaṃjño'bravīdidam

सौते किं ते व्यवसितं कस्माद्यासि पराङ्मुखःनैष वृष्णिप्रवीराणामाहवे धर्म उच्यते

saute kiṃ te vyavasitaṃ kasmādyāsi parāṅmukhaḥnaiṣa vṛṣṇipravīrāṇāmāhave dharma ucyate

कच्चित्सौते न ते मोहः शाल्वं दृष्ट्वा महाहवेविषादो वा रणं दृष्ट्वा ब्रूहि मे त्वं यथातथम्

kaccitsaute na te mohaḥ śālvaṃ dṛṣṭvā mahāhaveviṣādo vā raṇaṃ dṛṣṭvā brūhi me tvaṃ yathātatham

सूत उवाच · sūta uvāca

जानार्दने न मे मोहो नापि मे भयमाविशत्अतिभारं तु ते मन्ये शाल्वं केशवनन्दन

jānārdane na me moho nāpi me bhayamāviśatatibhāraṃ tu te manye śālvaṃ keśavanandana

सोऽपयामि शनैर्वीर बलवानेष पापकृत्मोहितश्च रणे शूरो रक्ष्यः सारथिना रथी

so'payāmi śanairvīra balavāneṣa pāpakṛtmohitaśca raṇe śūro rakṣyaḥ sārathinā rathī

आयुष्मंस्त्वं मया नित्यं रक्षितव्यस्त्वयाप्यहम्रक्षितव्यो रथी नित्यमिति कृत्वापयाम्यहम्

āyuṣmaṃstvaṃ mayā nityaṃ rakṣitavyastvayāpyahamrakṣitavyo rathī nityamiti kṛtvāpayāmyaham

एकश्चासि महाबाहो बहवश्चापि दानवाःनसमं रौक्मिणेयाहं रणं मत्वापयाम्यहम्

ekaścāsi mahābāho bahavaścāpi dānavāḥnasamaṃ raukmiṇeyāhaṃ raṇaṃ matvāpayāmyaham

वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca

एवं ब्रुवति सूते तु तदा मकरकेतुमान्उवाच सूतं कौरव्य निवर्तय रथं पुनः

evaṃ bruvati sūte tu tadā makaraketumānuvāca sūtaṃ kauravya nivartaya rathaṃ punaḥ

दारुकात्मज मैवं त्वं पुनः कार्षीः कथंचनव्यपयानं रणात्सौते जीवतो मम कर्हिचित्

dārukātmaja maivaṃ tvaṃ punaḥ kārṣīḥ kathaṃcanavyapayānaṃ raṇātsaute jīvato mama karhicit

न स वृष्णिकुले जातो यो वै त्यजति संगरम्यो वा निपतितं हन्ति तवास्मीति च वादिनम्

na sa vṛṣṇikule jāto yo vai tyajati saṃgaramyo vā nipatitaṃ hanti tavāsmīti ca vādinam

तथा स्त्रियं वै यो हन्ति वृद्धं बालं तथैव चविरथं विप्रकीर्णं च भग्नशस्त्रायुधं तथा

tathā striyaṃ vai yo hanti vṛddhaṃ bālaṃ tathaiva cavirathaṃ viprakīrṇaṃ ca bhagnaśastrāyudhaṃ tathā

त्वं च सूतकुले जातो विनीतः सूतकर्मणिधर्मज्ञश्चासि वृष्णीनामाहवेष्वपि दारुके

tvaṃ ca sūtakule jāto vinītaḥ sūtakarmaṇidharmajñaścāsi vṛṣṇīnāmāhaveṣvapi dāruke

स जानंश्चरितं कृत्स्नं वृष्णीनां पृतनामुखेअपयानं पुनः सौते मैवं कार्षीः कथंचन

sa jānaṃścaritaṃ kṛtsnaṃ vṛṣṇīnāṃ pṛtanāmukheapayānaṃ punaḥ saute maivaṃ kārṣīḥ kathaṃcana

अपयातं हतं पृष्ठे भीतं रणपलायिनम्गदाग्रजो दुराधर्षः किं मां वक्ष्यति माधवः

apayātaṃ hataṃ pṛṣṭhe bhītaṃ raṇapalāyinamgadāgrajo durādharṣaḥ kiṃ māṃ vakṣyati mādhavaḥ

केशवस्याग्रजो वापि नीलवासा मदोत्कटःकिं वक्ष्यति महाबाहुर्बलदेवः समागतः

keśavasyāgrajo vāpi nīlavāsā madotkaṭaḥkiṃ vakṣyati mahābāhurbaladevaḥ samāgataḥ

किं वक्ष्यति शिनेर्नप्ता नरसिंहो महाधनुःअपयातं रणात्सौते साम्बश्च समितिंजयः

kiṃ vakṣyati śinernaptā narasiṃho mahādhanuḥapayātaṃ raṇātsaute sāmbaśca samitiṃjayaḥ

चारुदेष्णश्च दुर्धर्षस्तथैव गदसारणौअक्रूरश्च महाबाहुः किं मां वक्ष्यति सारथे

cārudeṣṇaśca durdharṣastathaiva gadasāraṇauakrūraśca mahābāhuḥ kiṃ māṃ vakṣyati sārathe

शूरं संभावितं सन्तं नित्यं पुरुषमानिनम्स्त्रियश्च वृष्णीवीराणां किं मां वक्ष्यन्ति संगताः

śūraṃ saṃbhāvitaṃ santaṃ nityaṃ puruṣamāninamstriyaśca vṛṣṇīvīrāṇāṃ kiṃ māṃ vakṣyanti saṃgatāḥ

प्रद्युम्नोऽयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम्धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साध्विति

pradyumno'yamupāyāti bhītastyaktvā mahāhavamdhigenamiti vakṣyanti na tu vakṣyanti sādhviti

धिग्वाचा परिहासोऽपि मम वा मद्विधस्य वामृत्युनाभ्यधिकः सौते स त्वं मा व्यपयाः पुनः

dhigvācā parihāso'pi mama vā madvidhasya vāmṛtyunābhyadhikaḥ saute sa tvaṃ mā vyapayāḥ punaḥ

भारं हि मयि संन्यस्य यातो मधुनिहा हरिःयज्ञं भरतसिंहस्य पार्थस्यामिततेजसः

bhāraṃ hi mayi saṃnyasya yāto madhunihā hariḥyajñaṃ bharatasiṃhasya pārthasyāmitatejasaḥ

कृतवर्मा मया वीरो निर्यास्यन्नेव वारितःशाल्वं निवारयिष्येऽहं तिष्ठ त्वमिति सूतज

kṛtavarmā mayā vīro niryāsyanneva vāritaḥśālvaṃ nivārayiṣye'haṃ tiṣṭha tvamiti sūtaja

स च संभावयन्मां वै निवृत्तो हृदिकात्मजःतं समेत्य रणं त्यक्त्वा किं वक्ष्यामि महारथम्

sa ca saṃbhāvayanmāṃ vai nivṛtto hṛdikātmajaḥtaṃ sametya raṇaṃ tyaktvā kiṃ vakṣyāmi mahāratham

उपयातं दुराधर्षं शङ्खचक्रगदाधरम्पुरुषं पुण्डरीकाक्षं किं वक्ष्यामि महाभुजम्

upayātaṃ durādharṣaṃ śaṅkhacakragadādharampuruṣaṃ puṇḍarīkākṣaṃ kiṃ vakṣyāmi mahābhujam

सात्यकिं बलदेवं च ये चान्येऽन्धकवृष्णयःमया स्पर्धन्ति सततं किं नु वक्ष्यामि तानहम्

sātyakiṃ baladevaṃ ca ye cānye'ndhakavṛṣṇayaḥmayā spardhanti satataṃ kiṃ nu vakṣyāmi tānaham

त्यक्त्वा रणमिमं सौते पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैःत्वयापनीतो विवशो न जीवेयं कथंचन

tyaktvā raṇamimaṃ saute pṛṣṭhato'bhyāhataḥ śaraiḥtvayāpanīto vivaśo na jīveyaṃ kathaṃcana

स निवर्त रथेनाशु पुनर्दारुकनन्दनन चैतदेवं कर्तव्यमथापत्सु कथंचन

sa nivarta rathenāśu punardārukanandanana caitadevaṃ kartavyamathāpatsu kathaṃcana

न जीवितमहं सौते बहु मन्ये कदाचनअपयातो रणाद्भीतः पृष्ठतोऽभ्याहतः शरैः

na jīvitamahaṃ saute bahu manye kadācanaapayāto raṇādbhītaḥ pṛṣṭhato'bhyāhataḥ śaraiḥ

कदा वा सूतपुत्र त्वं जानीषे मां भयार्दितम्अपयातं रणं हित्वा यथा कापुरुषं तथा

kadā vā sūtaputra tvaṃ jānīṣe māṃ bhayārditamapayātaṃ raṇaṃ hitvā yathā kāpuruṣaṃ tathā

न युक्तं भवता त्यक्तुं संग्रामं दारुकात्मजमयि युद्धार्थिनि भृशं स त्वं याहि यतो रणम्

na yuktaṃ bhavatā tyaktuṃ saṃgrāmaṃ dārukātmajamayi yuddhārthini bhṛśaṃ sa tvaṃ yāhi yato raṇam