Parva.Adhyaya 3.284

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

यत्तत्तदा महाब्रह्मँल्लोमशो वाक्यमब्रवीत्इन्द्रस्य वचनादेत्य पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम्

yattattadā mahābrahmam̐llomaśo vākyamabravītindrasya vacanādetya pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiram

यच्चापि ते भयं तीव्रं न च कीर्तयसे क्वचित्तच्चाप्यपहरिष्यामि सव्यसाचाविहागते

yaccāpi te bhayaṃ tīvraṃ na ca kīrtayase kvacittaccāpyapahariṣyāmi savyasācāvihāgate

किं नु तद्विदुषां श्रेष्ठ कर्णं प्रति महद्भयम्आसीन्न च स धर्मात्मा कथयामास कस्यचित्

kiṃ nu tadviduṣāṃ śreṣṭha karṇaṃ prati mahadbhayamāsīnna ca sa dharmātmā kathayāmāsa kasyacit

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

अहं ते राजशार्दूल कथयामि कथामिमाम्पृच्छते भरतश्रेष्ठ शुश्रूषस्व गिरं मम

ahaṃ te rājaśārdūla kathayāmi kathāmimāmpṛcchate bharataśreṣṭha śuśrūṣasva giraṃ mama

द्वादशे समतिक्रान्ते वर्षे प्राप्ते त्रयोदशेपाण्डूनां हितकृच्छक्रः कर्णं भिक्षितुमुद्यतः

dvādaśe samatikrānte varṣe prāpte trayodaśepāṇḍūnāṃ hitakṛcchakraḥ karṇaṃ bhikṣitumudyataḥ

अभिप्रायमथो ज्ञात्वा महेन्द्रस्य विभावसुःकुण्डलार्थे महाराज सूर्यः कर्णमुपागमत्

abhiprāyamatho jñātvā mahendrasya vibhāvasuḥkuṇḍalārthe mahārāja sūryaḥ karṇamupāgamat

महार्हे शयने वीरं स्पर्ध्यास्तरणसंवृतेशयानमभिविश्वस्तं ब्रह्मण्यं सत्यवादिनम्

mahārhe śayane vīraṃ spardhyāstaraṇasaṃvṛteśayānamabhiviśvastaṃ brahmaṇyaṃ satyavādinam

स्वप्नान्ते निशि राजेन्द्र दर्शयामास रश्मिवान्कृपया परयाविष्टः पुत्रस्नेहाच्च भारत

svapnānte niśi rājendra darśayāmāsa raśmivānkṛpayā parayāviṣṭaḥ putrasnehācca bhārata

ब्राह्मणो वेदविद्भूत्वा सूर्यो योगाद्धि रूपवान्हितार्थमब्रवीत्कर्णं सान्त्वपूर्वमिदं वचः

brāhmaṇo vedavidbhūtvā sūryo yogāddhi rūpavānhitārthamabravītkarṇaṃ sāntvapūrvamidaṃ vacaḥ

कर्ण मद्वचनं तात शृणु सत्यभृतां वरब्रुवतोऽद्य महाबाहो सौहृदात्परमं हितम्

karṇa madvacanaṃ tāta śṛṇu satyabhṛtāṃ varabruvato'dya mahābāho sauhṛdātparamaṃ hitam

उपायास्यति शक्रस्त्वां पाण्डवानां हितेप्सयाब्राह्मणच्छद्मना कर्ण कुण्डलापजिहीर्षया

upāyāsyati śakrastvāṃ pāṇḍavānāṃ hitepsayābrāhmaṇacchadmanā karṇa kuṇḍalāpajihīrṣayā

विदितं तेन शीलं ते सर्वस्य जगतस्तथायथा त्वं भिक्षितः सद्भिर्ददास्येव न याचसे

viditaṃ tena śīlaṃ te sarvasya jagatastathāyathā tvaṃ bhikṣitaḥ sadbhirdadāsyeva na yācase

त्वं हि तात ददास्येव ब्राह्मणेभ्यः प्रयाचितःवित्तं यच्चान्यदप्याहुर्न प्रत्याख्यासि कर्हिचित्

tvaṃ hi tāta dadāsyeva brāhmaṇebhyaḥ prayācitaḥvittaṃ yaccānyadapyāhurna pratyākhyāsi karhicit

तं त्वामेवंविधं ज्ञात्वा स्वयं वै पाकशासनःआगन्ता कुण्डलार्थाय कवचं चैव भिक्षितुम्

taṃ tvāmevaṃvidhaṃ jñātvā svayaṃ vai pākaśāsanaḥāgantā kuṇḍalārthāya kavacaṃ caiva bhikṣitum

तस्मै प्रयाचमानाय न देये कुण्डले त्वयाअनुनेयः परं शक्त्या श्रेय एतद्धि ते परम्

tasmai prayācamānāya na deye kuṇḍale tvayāanuneyaḥ paraṃ śaktyā śreya etaddhi te param

कुण्डलार्थे ब्रुवंस्तात कारणैर्बहुभिस्त्वयाअन्यैर्बहुविधैर्वित्तैः स निवार्यः पुनः पुनः

kuṇḍalārthe bruvaṃstāta kāraṇairbahubhistvayāanyairbahuvidhairvittaiḥ sa nivāryaḥ punaḥ punaḥ

रत्नैः स्त्रीभिस्तथा भोगैर्धनैर्बहुविधैरपिनिदर्शनैश्च बहुभिः कुण्डलेप्सुः पुरंदरः

ratnaiḥ strībhistathā bhogairdhanairbahuvidhairapinidarśanaiśca bahubhiḥ kuṇḍalepsuḥ puraṃdaraḥ

यदि दास्यसि कर्ण त्वं सहजे कुण्डले शुभेआयुषः प्रक्षयं गत्वा मृत्योर्वशमुपेष्यसि

yadi dāsyasi karṇa tvaṃ sahaje kuṇḍale śubheāyuṣaḥ prakṣayaṃ gatvā mṛtyorvaśamupeṣyasi

कवचेन च संयुक्तः कुण्डलाभ्यां च मानदअवध्यस्त्वं रणेऽरीणामिति विद्धि वचो मम

kavacena ca saṃyuktaḥ kuṇḍalābhyāṃ ca mānadaavadhyastvaṃ raṇe'rīṇāmiti viddhi vaco mama

अमृतादुत्थितं ह्येतदुभयं रत्नसंभवम्तस्माद्रक्ष्यं त्वया कर्ण जीवितं चेत्प्रियं तव

amṛtādutthitaṃ hyetadubhayaṃ ratnasaṃbhavamtasmādrakṣyaṃ tvayā karṇa jīvitaṃ cetpriyaṃ tava

कर्ण उवाच · karṇa uvāca

को मामेवं भवान्प्राह दर्शयन्सौहृदं परम्कामया भगवन्ब्रूहि को भवान्द्विजवेषधृक्

ko māmevaṃ bhavānprāha darśayansauhṛdaṃ paramkāmayā bhagavanbrūhi ko bhavāndvijaveṣadhṛk

ब्राह्मण उवाच · brāhmaṇa uvāca

अहं तात सहस्रांशुः सौहृदात्त्वां निदर्शयेकुरुष्वैतद्वचो मे त्वमेतच्छ्रेयः परं हि ते

ahaṃ tāta sahasrāṃśuḥ sauhṛdāttvāṃ nidarśayekuruṣvaitadvaco me tvametacchreyaḥ paraṃ hi te

कर्ण उवाच · karṇa uvāca

श्रेय एव ममात्यन्तं यस्य मे गोपतिः प्रभुःप्रवक्ताद्य हितान्वेषी शृणु चेदं वचो मम

śreya eva mamātyantaṃ yasya me gopatiḥ prabhuḥpravaktādya hitānveṣī śṛṇu cedaṃ vaco mama

प्रसादये त्वां वरदं प्रणयाच्च ब्रवीम्यहम्न निवार्यो व्रतादस्मादहं यद्यस्मि ते प्रियः

prasādaye tvāṃ varadaṃ praṇayācca bravīmyahamna nivāryo vratādasmādahaṃ yadyasmi te priyaḥ

व्रतं वै मम लोकोऽयं वेत्ति कृत्स्नो विभावसोयथाहं द्विजमुख्येभ्यो दद्यां प्राणानपि ध्रुवम्

vrataṃ vai mama loko'yaṃ vetti kṛtsno vibhāvasoyathāhaṃ dvijamukhyebhyo dadyāṃ prāṇānapi dhruvam

यद्यागच्छति शक्रो मां ब्राह्मणच्छद्मनावृतःहितार्थं पाण्डुपुत्राणां खेचरोत्तम भिक्षितुम्

yadyāgacchati śakro māṃ brāhmaṇacchadmanāvṛtaḥhitārthaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ khecarottama bhikṣitum

दास्यामि विबुधश्रेष्ठ कुण्डले वर्म चोत्तमम्न मे कीर्तिः प्रणश्येत त्रिषु लोकेषु विश्रुता

dāsyāmi vibudhaśreṣṭha kuṇḍale varma cottamamna me kīrtiḥ praṇaśyeta triṣu lokeṣu viśrutā

मद्विधस्यायशस्यं हि न युक्तं प्राणरक्षणम्युक्तं हि यशसा युक्तं मरणं लोकसंमतम्

madvidhasyāyaśasyaṃ hi na yuktaṃ prāṇarakṣaṇamyuktaṃ hi yaśasā yuktaṃ maraṇaṃ lokasaṃmatam

सोऽहमिन्द्राय दास्यामि कुण्डले सह वर्मणायदि मां बलवृत्रघ्नो भिक्षार्थमुपयास्यति

so'hamindrāya dāsyāmi kuṇḍale saha varmaṇāyadi māṃ balavṛtraghno bhikṣārthamupayāsyati

हितार्थं पाण्डुपुत्राणां कुण्डले मे प्रयाचितुम्तन्मे कीर्तिकरं लोके तस्याकीर्तिर्भविष्यति

hitārthaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ kuṇḍale me prayācitumtanme kīrtikaraṃ loke tasyākīrtirbhaviṣyati

वृणोमि कीर्तिं लोके हि जीवितेनापि भानुमन्कीर्तिमानश्नुते स्वर्गं हीनकीर्तिस्तु नश्यति

vṛṇomi kīrtiṃ loke hi jīvitenāpi bhānumankīrtimānaśnute svargaṃ hīnakīrtistu naśyati

कीर्तिर्हि पुरुषं लोके संजीवयति मातृवत्अकीर्तिर्जीवितं हन्ति जीवतोऽपि शरीरिणः

kīrtirhi puruṣaṃ loke saṃjīvayati mātṛvatakīrtirjīvitaṃ hanti jīvato'pi śarīriṇaḥ

अयं पुराणः श्लोको हि स्वयं गीतो विभावसोधात्रा लोकेश्वर यथा कीर्तिरायुर्नरस्य वै

ayaṃ purāṇaḥ śloko hi svayaṃ gīto vibhāvasodhātrā lokeśvara yathā kīrtirāyurnarasya vai

पुरुषस्य परे लोके कीर्तिरेव परायणम्इह लोके विशुद्धा च कीर्तिरायुर्विवर्धनी

puruṣasya pare loke kīrtireva parāyaṇamiha loke viśuddhā ca kīrtirāyurvivardhanī

सोऽहं शरीरजे दत्त्वा कीर्तिं प्राप्स्यामि शाश्वतीम्दत्त्वा च विधिवद्दानं ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि

so'haṃ śarīraje dattvā kīrtiṃ prāpsyāmi śāśvatīmdattvā ca vidhivaddānaṃ brāhmaṇebhyo yathāvidhi

हुत्वा शरीरं संग्रामे कृत्वा कर्म सुदुष्करम्विजित्य वा परानाजौ यशः प्राप्स्यामि केवलम्

hutvā śarīraṃ saṃgrāme kṛtvā karma suduṣkaramvijitya vā parānājau yaśaḥ prāpsyāmi kevalam

भीतानामभयं दत्त्वा संग्रामे जीवितार्थिनाम्वृद्धान्बालान्द्विजातींश्च मोक्षयित्वा महाभयात्

bhītānāmabhayaṃ dattvā saṃgrāme jīvitārthināmvṛddhānbālāndvijātīṃśca mokṣayitvā mahābhayāt

प्राप्स्यामि परमं लोके यशः स्वर्भानुसूदनजीवितेनापि मे रक्ष्या कीर्तिस्तद्विद्धि मे व्रतम्

prāpsyāmi paramaṃ loke yaśaḥ svarbhānusūdanajīvitenāpi me rakṣyā kīrtistadviddhi me vratam

सोऽहं दत्त्वा मघवते भिक्षामेतामनुत्तमाम्ब्राह्मणच्छद्मिने देव लोके गन्ता परां गतिम्

so'haṃ dattvā maghavate bhikṣāmetāmanuttamāmbrāhmaṇacchadmine deva loke gantā parāṃ gatim