Parva.Adhyaya 3.56

बृहदश्व उवाच · bṛhadaśva uvāca

एवं स समयं कृत्वा द्वापरेण कलिः सहआजगाम ततस्तत्र यत्र राजा स नैषधः

evaṃ sa samayaṃ kṛtvā dvāpareṇa kaliḥ sahaājagāma tatastatra yatra rājā sa naiṣadhaḥ

स नित्यमन्तरप्रेक्षी निषधेष्ववसच्चिरम्अथास्य द्वादशे वर्षे ददर्श कलिरन्तरम्

sa nityamantaraprekṣī niṣadheṣvavasacciramathāsya dvādaśe varṣe dadarśa kalirantaram

कृत्वा मूत्रमुपस्पृश्य संध्यामास्ते स्म नैषधःअकृत्वा पादयोः शौचं तत्रैनं कलिराविशत्

kṛtvā mūtramupaspṛśya saṃdhyāmāste sma naiṣadhaḥakṛtvā pādayoḥ śaucaṃ tatrainaṃ kalirāviśat

स समाविश्य तु नलं समीपं पुष्करस्य हगत्वा पुष्करमाहेदमेहि दीव्य नलेन वै

sa samāviśya tu nalaṃ samīpaṃ puṣkarasya hagatvā puṣkaramāhedamehi dīvya nalena vai

अक्षद्यूते नलं जेता भवान्हि सहितो मयानिषधान्प्रतिपद्यस्व जित्वा राजन्नलं नृपम्

akṣadyūte nalaṃ jetā bhavānhi sahito mayāniṣadhānpratipadyasva jitvā rājannalaṃ nṛpam

एवमुक्तस्तु कलिना पुष्करो नलमभ्ययात्कलिश्चैव वृषो भूत्वा गवां पुष्करमभ्ययात्

evamuktastu kalinā puṣkaro nalamabhyayātkaliścaiva vṛṣo bhūtvā gavāṃ puṣkaramabhyayāt

आसाद्य तु नलं वीरं पुष्करः परवीरहादीव्यावेत्यब्रवीद्भ्राता वृषेणेति मुहुर्मुहुः

āsādya tu nalaṃ vīraṃ puṣkaraḥ paravīrahādīvyāvetyabravīdbhrātā vṛṣeṇeti muhurmuhuḥ

न चक्षमे ततो राजा समाह्वानं महामनाःवैदर्भ्याः प्रेक्षमाणायाः पणकालममन्यत

na cakṣame tato rājā samāhvānaṃ mahāmanāḥvaidarbhyāḥ prekṣamāṇāyāḥ paṇakālamamanyata

हिरण्यस्य सुवर्णस्य यानयुग्यस्य वाससाम्आविष्टः कलिना द्यूते जीयते स्म नलस्तदा

hiraṇyasya suvarṇasya yānayugyasya vāsasāmāviṣṭaḥ kalinā dyūte jīyate sma nalastadā

तमक्षमदसंमत्तं सुहृदां न तु कश्चननिवारणेऽभवच्छक्तो दीव्यमानमचेतसम्

tamakṣamadasaṃmattaṃ suhṛdāṃ na tu kaścananivāraṇe'bhavacchakto dīvyamānamacetasam

ततः पौरजनः सर्वो मन्त्रिभिः सह भारतराजानं द्रष्टुमागच्छन्निवारयितुमातुरम्

tataḥ paurajanaḥ sarvo mantribhiḥ saha bhāratarājānaṃ draṣṭumāgacchannivārayitumāturam

ततः सूत उपागम्य दमयन्त्यै न्यवेदयत्एष पौरजनः सर्वो द्वारि तिष्ठति कार्यवान्

tataḥ sūta upāgamya damayantyai nyavedayateṣa paurajanaḥ sarvo dvāri tiṣṭhati kāryavān

निवेद्यतां नैषधाय सर्वाः प्रकृतयः स्थिताःअमृष्यमाणा व्यसनं राज्ञो धर्मार्थदर्शिनः

nivedyatāṃ naiṣadhāya sarvāḥ prakṛtayaḥ sthitāḥamṛṣyamāṇā vyasanaṃ rājño dharmārthadarśinaḥ

ततः सा बाष्पकलया वाचा दुःखेन कर्शिताउवाच नैषधं भैमी शोकोपहतचेतना

tataḥ sā bāṣpakalayā vācā duḥkhena karśitāuvāca naiṣadhaṃ bhaimī śokopahatacetanā

राजन्पौरजनो द्वारि त्वां दिदृक्षुरवस्थितःमन्त्रिभिः सहितः सर्वै राजभक्तिपुरस्कृतःतं द्रष्टुमर्हसीत्येवं पुनः पुनरभाषत

rājanpaurajano dvāri tvāṃ didṛkṣuravasthitaḥmantribhiḥ sahitaḥ sarvai rājabhaktipuraskṛtaḥtaṃ draṣṭumarhasītyevaṃ punaḥ punarabhāṣata

तां तथा रुचिरापाङ्गीं विलपन्तीं सुमध्यमाम्आविष्टः कलिना राजा नाभ्यभाषत किंचन

tāṃ tathā rucirāpāṅgīṃ vilapantīṃ sumadhyamāmāviṣṭaḥ kalinā rājā nābhyabhāṣata kiṃcana

ततस्ते मन्त्रिणः सर्वे ते चैव पुरवासिनःनायमस्तीति दुःखार्ता व्रीडिता जग्मुरालयान्

tataste mantriṇaḥ sarve te caiva puravāsinaḥnāyamastīti duḥkhārtā vrīḍitā jagmurālayān

तथा तदभवद्द्यूतं पुष्करस्य नलस्य चयुधिष्ठिर बहून्मासान्पुण्यश्लोकस्त्वजीयत

tathā tadabhavaddyūtaṃ puṣkarasya nalasya cayudhiṣṭhira bahūnmāsānpuṇyaślokastvajīyata