Mahabharata · 24 verses
Read this chapter as a bookधौम्य उवाच · dhaumya uvāca
दक्षिणस्यां तु पुण्यानि शृणु तीर्थानि भारतविस्तरेण यथाबुद्धि कीर्त्यमानानि भारत
dakṣiṇasyāṃ tu puṇyāni śṛṇu tīrthāni bhāratavistareṇa yathābuddhi kīrtyamānāni bhārata
यस्यामाख्यायते पुण्या दिशि गोदावरी नदीबह्वारामा बहुजला तापसाचरिता शुभा
yasyāmākhyāyate puṇyā diśi godāvarī nadībahvārāmā bahujalā tāpasācaritā śubhā
वेण्णा भीमरथी चोभे नद्यौ पापभयापहेमृगद्विजसमाकीर्णे तापसालयभूषिते
veṇṇā bhīmarathī cobhe nadyau pāpabhayāpahemṛgadvijasamākīrṇe tāpasālayabhūṣite
राजर्षेस्तत्र च सरिन्नृगस्य भरतर्षभरम्यतीर्था बहुजला पयोष्णी द्विजसेविता
rājarṣestatra ca sarinnṛgasya bharatarṣabharamyatīrthā bahujalā payoṣṇī dvijasevitā
अपि चात्र महायोगी मार्कण्डेयो महातपाःअनुवंश्यां जगौ गाथां नृगस्य धरणीपतेः
api cātra mahāyogī mārkaṇḍeyo mahātapāḥanuvaṃśyāṃ jagau gāthāṃ nṛgasya dharaṇīpateḥ
नृगस्य यजमानस्य प्रत्यक्षमिति नः श्रुतम्अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः
nṛgasya yajamānasya pratyakṣamiti naḥ śrutamamādyadindraḥ somena dakṣiṇābhirdvijātayaḥ
माठरस्य वनं पुण्यं बहुमूलफलं शिवम्यूपश्च भरतश्रेष्ठ वरुणस्रोतसे गिरौ
māṭharasya vanaṃ puṇyaṃ bahumūlaphalaṃ śivamyūpaśca bharataśreṣṭha varuṇasrotase girau
प्रवेण्युत्तरपार्श्वे तु पुण्ये कण्वाश्रमे तथातापसानामरण्यानि कीर्तितानि यथाश्रुति
praveṇyuttarapārśve tu puṇye kaṇvāśrame tathātāpasānāmaraṇyāni kīrtitāni yathāśruti
वेदी शूर्पारके तात जमदग्नेर्महात्मनःरम्या पाषाणतीर्था च पुरश्चन्द्रा च भारत
vedī śūrpārake tāta jamadagnermahātmanaḥramyā pāṣāṇatīrthā ca puraścandrā ca bhārata
अशोकतीर्थं मर्त्येषु कौन्तेय बहुलाश्रमम्अगस्त्यतीर्थं पाण्ड्येषु वारुणं च युधिष्ठिर
aśokatīrthaṃ martyeṣu kaunteya bahulāśramamagastyatīrthaṃ pāṇḍyeṣu vāruṇaṃ ca yudhiṣṭhira
कुमार्यः कथिताः पुण्याः पाण्ड्येष्वेव नरर्षभताम्रपर्णीं तु कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तां शृणु
kumāryaḥ kathitāḥ puṇyāḥ pāṇḍyeṣveva nararṣabhatāmraparṇīṃ tu kaunteya kīrtayiṣyāmi tāṃ śṛṇu
यत्र देवैस्तपस्तप्तं महदिच्छद्भिराश्रमेगोकर्णमिति विख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत
yatra devaistapastaptaṃ mahadicchadbhirāśramegokarṇamiti vikhyātaṃ triṣu lokeṣu bhārata
शीततोयो बहुजलः पुण्यस्तात शिवश्च सःह्रदः परमदुष्प्रापो मानुषैरकृतात्मभिः
śītatoyo bahujalaḥ puṇyastāta śivaśca saḥhradaḥ paramaduṣprāpo mānuṣairakṛtātmabhiḥ
तत्रैव तृणसोमाग्नेः संपन्नफलमूलवान्आश्रमोऽगस्त्यशिष्यस्य पुण्यो देवसभे गिरौ
tatraiva tṛṇasomāgneḥ saṃpannaphalamūlavānāśramo'gastyaśiṣyasya puṇyo devasabhe girau
वैडूर्यपर्वतस्तत्र श्रीमान्मणिमयः शिवःअगस्त्यस्याश्रमश्चैव बहुमूलफलोदकः
vaiḍūryaparvatastatra śrīmānmaṇimayaḥ śivaḥagastyasyāśramaścaiva bahumūlaphalodakaḥ
सुराष्ट्रेष्वपि वक्ष्यामि पुण्यान्यायतनानि चआश्रमान्सरितः शैलान्सरांसि च नराधिप
surāṣṭreṣvapi vakṣyāmi puṇyānyāyatanāni caāśramānsaritaḥ śailānsarāṃsi ca narādhipa
चमसोन्मज्जनं विप्रास्तत्रापि कथयन्त्युतप्रभासं चोदधौ तीर्थं त्रिदशानां युधिष्ठिर
camasonmajjanaṃ viprāstatrāpi kathayantyutaprabhāsaṃ codadhau tīrthaṃ tridaśānāṃ yudhiṣṭhira
तत्र पिण्डारकं नाम तापसाचरितं शुभम्उज्जयन्तश्च शिखरी क्षिप्रं सिद्धिकरो महान्
tatra piṇḍārakaṃ nāma tāpasācaritaṃ śubhamujjayantaśca śikharī kṣipraṃ siddhikaro mahān
तत्र देवर्षिवर्येण नारदेनानुकीर्तितःपुराणः श्रूयते श्लोकस्तं निबोध युधिष्ठिर
tatra devarṣivaryeṇa nāradenānukīrtitaḥpurāṇaḥ śrūyate ślokastaṃ nibodha yudhiṣṭhira
पुण्ये गिरौ सुराष्ट्रेषु मृगपक्षिनिषेवितेउज्जयन्ते स्म तप्ताङ्गो नाकपृष्ठे महीयते
puṇye girau surāṣṭreṣu mṛgapakṣiniṣeviteujjayante sma taptāṅgo nākapṛṣṭhe mahīyate
पुण्या द्वारवती तत्र यत्रास्ते मधुसूदनःसाक्षाद्देवः पुराणोऽसौ स हि धर्मः सनातनः
puṇyā dvāravatī tatra yatrāste madhusūdanaḥsākṣāddevaḥ purāṇo'sau sa hi dharmaḥ sanātanaḥ
ये च वेदविदो विप्रा ये चाध्यात्मविदो जनाःते वदन्ति महात्मानं कृष्णं धर्मं सनातनम्
ye ca vedavido viprā ye cādhyātmavido janāḥte vadanti mahātmānaṃ kṛṣṇaṃ dharmaṃ sanātanam
पवित्राणां हि गोविन्दः पवित्रं परमुच्यतेपुण्यानामपि पुण्योऽसौ मङ्गलानां च मङ्गलम्
pavitrāṇāṃ hi govindaḥ pavitraṃ paramucyatepuṇyānāmapi puṇyo'sau maṅgalānāṃ ca maṅgalam
त्रैलोक्यं पुण्डरीकाक्षो देवदेवः सनातनःआस्ते हरिरचिन्त्यात्मा तत्रैव मधुसूदनः
trailokyaṃ puṇḍarīkākṣo devadevaḥ sanātanaḥāste hariracintyātmā tatraiva madhusūdanaḥ