Mahabharata · 22 verses
Read this chapter as a bookयुधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
न वै निर्गुणमात्मानं मन्ये देवर्षिसत्तमतथास्मि दुःखसंतप्तो यथा नान्यो महीपतिः
na vai nirguṇamātmānaṃ manye devarṣisattamatathāsmi duḥkhasaṃtapto yathā nānyo mahīpatiḥ
परांश्च निर्गुणान्मन्ये न च धर्मरतानपिते च लोमश लोकेऽस्मिन्नृध्यन्ते केन केतुना
parāṃśca nirguṇānmanye na ca dharmaratānapite ca lomaśa loke'sminnṛdhyante kena ketunā
लोमश उवाच · lomaśa uvāca
नात्र दुःखं त्वया राजन्कार्यं पार्थ कथंचनयदधर्मेण वर्धेरन्नधर्मरुचयो जनाः
nātra duḥkhaṃ tvayā rājankāryaṃ pārtha kathaṃcanayadadharmeṇa vardherannadharmarucayo janāḥ
वर्धत्यधर्मेण नरस्ततो भद्राणि पश्यतिततः सपत्नाञ्जयति समूलस्तु विनश्यति
vardhatyadharmeṇa narastato bhadrāṇi paśyatitataḥ sapatnāñjayati samūlastu vinaśyati
मया हि दृष्टा दैतेया दानवाश्च महीपतेवर्धमाना ह्यधर्मेण क्षयं चोपगताः पुनः
mayā hi dṛṣṭā daiteyā dānavāśca mahīpatevardhamānā hyadharmeṇa kṣayaṃ copagatāḥ punaḥ
पुरा देवयुगे चैव दृष्टं सर्वं मया विभोअरोचयन्सुरा धर्मं धर्मं तत्यजिरेऽसुराः
purā devayuge caiva dṛṣṭaṃ sarvaṃ mayā vibhoarocayansurā dharmaṃ dharmaṃ tatyajire'surāḥ
तीर्थानि देवा विविशुर्नाविशन्भारतासुराःतानधर्मकृतो दर्पः पूर्वमेव समाविशत्
tīrthāni devā viviśurnāviśanbhāratāsurāḥtānadharmakṛto darpaḥ pūrvameva samāviśat
दर्पान्मानः समभवन्मानात्क्रोधो व्यजायतक्रोधादह्रीस्ततोऽलज्जा वृत्तं तेषां ततोऽनशत्
darpānmānaḥ samabhavanmānātkrodho vyajāyatakrodhādahrīstato'lajjā vṛttaṃ teṣāṃ tato'naśat
तानलज्जान्गतह्रीकान्हीनवृत्तान्वृथाव्रतान्क्षमा लक्ष्मीश्च धर्मश्च नचिरात्प्रजहुस्ततःलक्ष्मीस्तु देवानगमदलक्ष्मीरसुरान्नृप
tānalajjāngatahrīkānhīnavṛttānvṛthāvratānkṣamā lakṣmīśca dharmaśca nacirātprajahustataḥlakṣmīstu devānagamadalakṣmīrasurānnṛpa
तानलक्ष्मीसमाविष्टान्दर्पोपहतचेतसःदैतेयान्दानवांश्चैव कलिरप्याविशत्ततः
tānalakṣmīsamāviṣṭāndarpopahatacetasaḥdaiteyāndānavāṃścaiva kalirapyāviśattataḥ
तानलक्ष्मीसमाविष्टान्दानवान्कलिना तथादर्पाभिभूतान्कौन्तेय क्रियाहीनानचेतसः
tānalakṣmīsamāviṣṭāndānavānkalinā tathādarpābhibhūtānkaunteya kriyāhīnānacetasaḥ
मानाभिभूतानचिराद्विनाशः प्रत्यपद्यतनिर्यशस्यास्ततो दैत्याः कृत्स्नशो विलयं गताः
mānābhibhūtānacirādvināśaḥ pratyapadyataniryaśasyāstato daityāḥ kṛtsnaśo vilayaṃ gatāḥ
देवास्तु सागरांश्चैव सरितश्च सरांसि चअभ्यगच्छन्धर्मशीलाः पुण्यान्यायतनानि च
devāstu sāgarāṃścaiva saritaśca sarāṃsi caabhyagacchandharmaśīlāḥ puṇyānyāyatanāni ca
तपोभिः क्रतुभिर्दानैराशीर्वादैश्च पाण्डवप्रजहुः सर्वपापानि श्रेयश्च प्रतिपेदिरे
tapobhiḥ kratubhirdānairāśīrvādaiśca pāṇḍavaprajahuḥ sarvapāpāni śreyaśca pratipedire
एवं हि दानवन्तश्च क्रियावन्तश्च सर्वशःतीर्थान्यगच्छन्विबुधास्तेनापुर्भूतिमुत्तमाम्
evaṃ hi dānavantaśca kriyāvantaśca sarvaśaḥtīrthānyagacchanvibudhāstenāpurbhūtimuttamām
तथा त्वमपि राजेन्द्र स्नात्वा तीर्थेषु सानुजःपुनर्वेत्स्यसि तां लक्ष्मीमेष पन्थाः सनातनः
tathā tvamapi rājendra snātvā tīrtheṣu sānujaḥpunarvetsyasi tāṃ lakṣmīmeṣa panthāḥ sanātanaḥ
यथैव हि नृगो राजा शिबिरौशीनरो यथाभगीरथो वसुमना गयः पूरुः पुरूरवाः
yathaiva hi nṛgo rājā śibirauśīnaro yathābhagīratho vasumanā gayaḥ pūruḥ purūravāḥ
चरमाणास्तपो नित्यं स्पर्शनादम्भसश्च तेतीर्थाभिगमनात्पूता दर्शनाच्च महात्मनाम्
caramāṇāstapo nityaṃ sparśanādambhasaśca tetīrthābhigamanātpūtā darśanācca mahātmanām
अलभन्त यशः पुण्यं धनानि च विशां पतेतथा त्वमपि राजेन्द्र लब्धासि विपुलां श्रियम्
alabhanta yaśaḥ puṇyaṃ dhanāni ca viśāṃ patetathā tvamapi rājendra labdhāsi vipulāṃ śriyam
यथा चेक्ष्वाकुरचरत्सपुत्रजनबान्धवःमुचुकुन्दोऽथ मान्धाता मरुत्तश्च महीपतिः
yathā cekṣvākuracaratsaputrajanabāndhavaḥmucukundo'tha māndhātā maruttaśca mahīpatiḥ
कीर्तिं पुण्यामविन्दन्त यथा देवास्तपोबलात्देवर्षयश्च कार्त्स्न्येन तथा त्वमपि वेत्स्यसे
kīrtiṃ puṇyāmavindanta yathā devāstapobalātdevarṣayaśca kārtsnyena tathā tvamapi vetsyase
धार्तराष्ट्रास्तु दर्पेण मोहेन च वशीकृताःनचिराद्विनशिष्यन्ति दैत्या इव न संशयः
dhārtarāṣṭrāstu darpeṇa mohena ca vaśīkṛtāḥnacirādvinaśiṣyanti daityā iva na saṃśayaḥ