Parva.Adhyaya 4.2

भीम उवाच · bhīma uvāca

पौरोगवो ब्रुवाणोऽहं बल्लवो नाम नामतःउपस्थास्यामि राजानं विराटमिति मे मतिः

paurogavo bruvāṇo'haṃ ballavo nāma nāmataḥupasthāsyāmi rājānaṃ virāṭamiti me matiḥ

सूपानस्य करिष्यामि कुशलोऽस्मि महानसेकृतपूर्वाणि यैरस्य व्यञ्जनानि सुशिक्षितैःतानप्यभिभविष्यामि प्रीतिं संजनयन्नहम्

sūpānasya kariṣyāmi kuśalo'smi mahānasekṛtapūrvāṇi yairasya vyañjanāni suśikṣitaiḥtānapyabhibhaviṣyāmi prītiṃ saṃjanayannaham

आहरिष्यामि दारूणां निचयान्महतोऽपि चतत्प्रेक्ष्य विपुलं कर्म राजा प्रीतो भविष्यति

āhariṣyāmi dārūṇāṃ nicayānmahato'pi catatprekṣya vipulaṃ karma rājā prīto bhaviṣyati

द्विपा वा बलिनो राजन्वृषभा वा महाबलाःविनिग्राह्या यदि मया निग्रहीष्यामि तानपि

dvipā vā balino rājanvṛṣabhā vā mahābalāḥvinigrāhyā yadi mayā nigrahīṣyāmi tānapi

ये च केचिन्नियोत्स्यन्ति समाजेषु नियोधकाःतानहं निहनिष्यामि प्रीतिं तस्य विवर्धयन्

ye ca kecinniyotsyanti samājeṣu niyodhakāḥtānahaṃ nihaniṣyāmi prītiṃ tasya vivardhayan

न त्वेतान्युध्यमानान्वै हनिष्यामि कथंचनतथैतान्पातयिष्यामि यथा यास्यन्ति न क्षयम्

na tvetānyudhyamānānvai haniṣyāmi kathaṃcanatathaitānpātayiṣyāmi yathā yāsyanti na kṣayam

आरालिको गोविकर्ता सूपकर्ता नियोधकःआसं युधिष्ठिरस्याहमिति वक्ष्यामि पृच्छतः

ārāliko govikartā sūpakartā niyodhakaḥāsaṃ yudhiṣṭhirasyāhamiti vakṣyāmi pṛcchataḥ

आत्मानमात्मना रक्षंश्चरिष्यामि विशां पतेइत्येतत्प्रतिजानामि विहरिष्याम्यहं यथा

ātmānamātmanā rakṣaṃścariṣyāmi viśāṃ pateityetatpratijānāmi vihariṣyāmyahaṃ yathā

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

यमग्निर्ब्राह्मणो भूत्वा समागच्छन्नृणां वरम्दिधक्षुः खाण्डवं दावं दाशार्हसहितं पुरा

yamagnirbrāhmaṇo bhūtvā samāgacchannṛṇāṃ varamdidhakṣuḥ khāṇḍavaṃ dāvaṃ dāśārhasahitaṃ purā

महाबलं महाबाहुमजितं कुरुनन्दनम्सोऽयं किं कर्म कौन्तेयः करिष्यति धनंजयः

mahābalaṃ mahābāhumajitaṃ kurunandanamso'yaṃ kiṃ karma kaunteyaḥ kariṣyati dhanaṃjayaḥ

योऽयमासाद्य तं दावं तर्पयामास पावकम्विजित्यैकरथेनेन्द्रं हत्वा पन्नगराक्षसान्श्रेष्ठः प्रतियुधां नाम सोऽर्जुनः किं करिष्यति

yo'yamāsādya taṃ dāvaṃ tarpayāmāsa pāvakamvijityaikarathenendraṃ hatvā pannagarākṣasānśreṣṭhaḥ pratiyudhāṃ nāma so'rjunaḥ kiṃ kariṣyati

सूर्यः प्रतपतां श्रेष्ठो द्विपदां ब्राह्मणो वरःआशीविषश्च सर्पाणामग्निस्तेजस्विनां वरः

sūryaḥ pratapatāṃ śreṣṭho dvipadāṃ brāhmaṇo varaḥāśīviṣaśca sarpāṇāmagnistejasvināṃ varaḥ

आयुधानां वरो वज्रः ककुद्मी च गवां वरःह्रदानामुदधिः श्रेष्ठः पर्जन्यो वर्षतां वरः

āyudhānāṃ varo vajraḥ kakudmī ca gavāṃ varaḥhradānāmudadhiḥ śreṣṭhaḥ parjanyo varṣatāṃ varaḥ

धृतराष्ट्रश्च नागानां हस्तिष्वैरावतो वरःपुत्रः प्रियाणामधिको भार्या च सुहृदां वरा

dhṛtarāṣṭraśca nāgānāṃ hastiṣvairāvato varaḥputraḥ priyāṇāmadhiko bhāryā ca suhṛdāṃ varā

यथैतानि विशिष्टानि जात्यां जात्यां वृकोदरएवं युवा गुडाकेशः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्

yathaitāni viśiṣṭāni jātyāṃ jātyāṃ vṛkodaraevaṃ yuvā guḍākeśaḥ śreṣṭhaḥ sarvadhanuṣmatām

सोऽयमिन्द्रादनवरो वासुदेवाच्च भारतगाण्डीवधन्वा श्वेताश्वो बीभत्सुः किं करिष्यति

so'yamindrādanavaro vāsudevācca bhāratagāṇḍīvadhanvā śvetāśvo bībhatsuḥ kiṃ kariṣyati

उषित्वा पञ्च वर्षाणि सहस्राक्षस्य वेश्मनिदिव्यान्यस्त्राण्यवाप्तानि देवरूपेण भास्वता

uṣitvā pañca varṣāṇi sahasrākṣasya veśmanidivyānyastrāṇyavāptāni devarūpeṇa bhāsvatā

यं मन्ये द्वादशं रुद्रमादित्यानां त्रयोदशम्यस्य बाहू समौ दीर्घौ ज्याघातकठिनत्वचौदक्षिणे चैव सव्ये च गवामिव वहः कृतः

yaṃ manye dvādaśaṃ rudramādityānāṃ trayodaśamyasya bāhū samau dīrghau jyāghātakaṭhinatvacaudakṣiṇe caiva savye ca gavāmiva vahaḥ kṛtaḥ

हिमवानिव शैलानां समुद्रः सरितामिवत्रिदशानां यथा शक्रो वसूनामिव हव्यवाट्

himavāniva śailānāṃ samudraḥ saritāmivatridaśānāṃ yathā śakro vasūnāmiva havyavāṭ

मृगाणामिव शार्दूलो गरुडः पततामिववरः संनह्यमानानामर्जुनः किं करिष्यति

mṛgāṇāmiva śārdūlo garuḍaḥ patatāmivavaraḥ saṃnahyamānānāmarjunaḥ kiṃ kariṣyati

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

प्रतिज्ञां षण्ढकोऽस्मीति करिष्यामि महीपतेज्याघातौ हि महान्तौ मे संवर्तुं नृप दुष्करौ

pratijñāṃ ṣaṇḍhako'smīti kariṣyāmi mahīpatejyāghātau hi mahāntau me saṃvartuṃ nṛpa duṣkarau

कर्णयोः प्रतिमुच्याहं कुण्डले ज्वलनोपमेवेणीकृतशिरा राजन्नाम्ना चैव बृहन्नडा

karṇayoḥ pratimucyāhaṃ kuṇḍale jvalanopameveṇīkṛtaśirā rājannāmnā caiva bṛhannaḍā

पठन्नाख्यायिकां नाम स्त्रीभावेन पुनः पुनःरमयिष्ये महीपालमन्यांश्चान्तःपुरे जनान्

paṭhannākhyāyikāṃ nāma strībhāvena punaḥ punaḥramayiṣye mahīpālamanyāṃścāntaḥpure janān

गीतं नृत्तं विचित्रं च वादित्रं विविधं तथाशिक्षयिष्याम्यहं राजन्विराटभवने स्त्रियः

gītaṃ nṛttaṃ vicitraṃ ca vāditraṃ vividhaṃ tathāśikṣayiṣyāmyahaṃ rājanvirāṭabhavane striyaḥ

प्रजानां समुदाचारं बहु कर्मकृतं वदन्छादयिष्यामि कौन्तेय माययात्मानमात्मना

prajānāṃ samudācāraṃ bahu karmakṛtaṃ vadanchādayiṣyāmi kaunteya māyayātmānamātmanā

युधिष्ठिरस्य गेहेऽस्मि द्रौपद्याः परिचारिकाउषितास्मीति वक्ष्यामि पृष्टो राज्ञा च भारत

yudhiṣṭhirasya gehe'smi draupadyāḥ paricārikāuṣitāsmīti vakṣyāmi pṛṣṭo rājñā ca bhārata

एतेन विधिना छन्नः कृतकेन यथा नलःविहरिष्यामि राजेन्द्र विराटभवने सुखम्

etena vidhinā channaḥ kṛtakena yathā nalaḥvihariṣyāmi rājendra virāṭabhavane sukham