Parva.Adhyaya 4.1

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

कथं विराटनगरे मम पूर्वपितामहाःअज्ञातवासमुषिता दुर्योधनभयार्दिताः

kathaṃ virāṭanagare mama pūrvapitāmahāḥajñātavāsamuṣitā duryodhanabhayārditāḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तथा तु स वराँल्लब्ध्वा धर्माद्धर्मभृतां वरःगत्वाश्रमं ब्राह्मणेभ्य आचख्यौ सर्वमेव तत्

tathā tu sa varām̐llabdhvā dharmāddharmabhṛtāṃ varaḥgatvāśramaṃ brāhmaṇebhya ācakhyau sarvameva tat

कथयित्वा तु तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरःअरणीसहितं तस्मै ब्राह्मणाय न्यवेदयत्

kathayitvā tu tatsarvaṃ brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhiraḥaraṇīsahitaṃ tasmai brāhmaṇāya nyavedayat

ततो युधिष्ठिरो राजा धर्मपुत्रो महामनाःसंनिवर्त्यानुजान्सर्वानिति होवाच भारत

tato yudhiṣṭhiro rājā dharmaputro mahāmanāḥsaṃnivartyānujānsarvāniti hovāca bhārata

द्वादशेमानि वर्षाणि राष्ट्राद्विप्रोषिता वयम्त्रयोदशोऽयं संप्राप्तः कृच्छ्रः परमदुर्वसः

dvādaśemāni varṣāṇi rāṣṭrādviproṣitā vayamtrayodaśo'yaṃ saṃprāptaḥ kṛcchraḥ paramadurvasaḥ

स साधु कौन्तेय इतो वासमर्जुन रोचययत्रेमा वसतीः सर्वा वसेमाविदिताः परैः

sa sādhu kaunteya ito vāsamarjuna rocayayatremā vasatīḥ sarvā vasemāviditāḥ paraiḥ

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

तस्यैव वरदानेन धर्मस्य मनुजाधिपअज्ञाता विचरिष्यामो नराणां भरतर्षभ

tasyaiva varadānena dharmasya manujādhipaajñātā vicariṣyāmo narāṇāṃ bharatarṣabha

किं तु वासाय राष्ट्राणि कीर्तयिष्यामि कानिचित्रमणीयानि गुप्तानि तेषां किंचित्स्म रोचय

kiṃ tu vāsāya rāṣṭrāṇi kīrtayiṣyāmi kānicitramaṇīyāni guptāni teṣāṃ kiṃcitsma rocaya

सन्ति रम्या जनपदा बह्वन्नाः परितः कुरून्पाञ्चालाश्चेदिमत्स्याश्च शूरसेनाः पटच्चराःदशार्णा नवराष्ट्रं च मल्लाः शाल्वा युगंधराः

santi ramyā janapadā bahvannāḥ paritaḥ kurūnpāñcālāścedimatsyāśca śūrasenāḥ paṭaccarāḥdaśārṇā navarāṣṭraṃ ca mallāḥ śālvā yugaṃdharāḥ

एतेषां कतमो राजन्निवासस्तव रोचतेवत्स्यामो यत्र राजेन्द्र संवत्सरमिमं वयम्

eteṣāṃ katamo rājannivāsastava rocatevatsyāmo yatra rājendra saṃvatsaramimaṃ vayam

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

एवमेतन्महाबाहो यथा स भगवान्प्रभुःअब्रवीत्सर्वभूतेशस्तत्तथा न तदन्यथा

evametanmahābāho yathā sa bhagavānprabhuḥabravītsarvabhūteśastattathā na tadanyathā

अवश्यं त्वेव वासार्थं रमणीयं शिवं सुखम्संमन्त्र्य सहितैः सर्वैर्द्रष्टव्यमकुतोभयम्

avaśyaṃ tveva vāsārthaṃ ramaṇīyaṃ śivaṃ sukhamsaṃmantrya sahitaiḥ sarvairdraṣṭavyamakutobhayam

मत्स्यो विराटो बलवानभिरक्षेत्स पाण्डवान्धर्मशीलो वदान्यश्च वृद्धश्च सुमहाधनः

matsyo virāṭo balavānabhirakṣetsa pāṇḍavāndharmaśīlo vadānyaśca vṛddhaśca sumahādhanaḥ

विराटनगरे तात संवत्सरमिमं वयम्कुर्वन्तस्तस्य कर्माणि विहरिष्याम भारत

virāṭanagare tāta saṃvatsaramimaṃ vayamkurvantastasya karmāṇi vihariṣyāma bhārata

यानि यानि च कर्माणि तस्य शक्ष्यामहे वयम्कर्तुं यो यत्स तत्कर्म ब्रवीतु कुरुनन्दनाः

yāni yāni ca karmāṇi tasya śakṣyāmahe vayamkartuṃ yo yatsa tatkarma bravītu kurunandanāḥ

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

नरदेव कथं कर्म राष्ट्रे तस्य करिष्यसिविराटनृपतेः साधो रंस्यसे केन कर्मणा

naradeva kathaṃ karma rāṣṭre tasya kariṣyasivirāṭanṛpateḥ sādho raṃsyase kena karmaṇā

मृदुर्वदान्यो ह्रीमांश्च धार्मिकः सत्यविक्रमःराजंस्त्वमापदा क्लिष्टः किं करिष्यसि पाण्डव

mṛdurvadānyo hrīmāṃśca dhārmikaḥ satyavikramaḥrājaṃstvamāpadā kliṣṭaḥ kiṃ kariṣyasi pāṇḍava

न दुःखमुचितं किंचिद्राजन्वेद यथा जनःस इमामापदं प्राप्य कथं घोरां तरिष्यसि

na duḥkhamucitaṃ kiṃcidrājanveda yathā janaḥsa imāmāpadaṃ prāpya kathaṃ ghorāṃ tariṣyasi

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

शृणुध्वं यत्करिष्यामि कर्म वै कुरुनन्दनाःविराटमनुसंप्राप्य राजानं पुरुषर्षभम्

śṛṇudhvaṃ yatkariṣyāmi karma vai kurunandanāḥvirāṭamanusaṃprāpya rājānaṃ puruṣarṣabham

सभास्तारो भविष्यामि तस्य राज्ञो महात्मनःकङ्को नाम द्विजो भूत्वा मताक्षः प्रियदेविता

sabhāstāro bhaviṣyāmi tasya rājño mahātmanaḥkaṅko nāma dvijo bhūtvā matākṣaḥ priyadevitā

वैडूर्यान्काञ्चनान्दान्तान्फलैर्ज्योतीरसैः सहकृष्णाक्षाँल्लोहिताक्षांश्च निर्वर्त्स्यामि मनोरमान्

vaiḍūryānkāñcanāndāntānphalairjyotīrasaiḥ sahakṛṣṇākṣām̐llohitākṣāṃśca nirvartsyāmi manoramān

आसं युधिष्ठिरस्याहं पुरा प्राणसमः सखाइति वक्ष्यामि राजानं यदि मामनुयोक्ष्यते

āsaṃ yudhiṣṭhirasyāhaṃ purā prāṇasamaḥ sakhāiti vakṣyāmi rājānaṃ yadi māmanuyokṣyate

इत्येतद्वो मयाख्यातं विहरिष्याम्यहं यथावृकोदर विराटे त्वं रंस्यसे केन कर्मणा

ityetadvo mayākhyātaṃ vihariṣyāmyahaṃ yathāvṛkodara virāṭe tvaṃ raṃsyase kena karmaṇā