Mahabharata · 17 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततो दुर्योधनो राजा श्रुत्वा तेषां वचस्तदाचिरमन्तर्मना भूत्वा प्रत्युवाच सभासदः
tato duryodhano rājā śrutvā teṣāṃ vacastadāciramantarmanā bhūtvā pratyuvāca sabhāsadaḥ
सुदुःखा खलु कार्याणां गतिर्विज्ञातुमन्ततःतस्मात्सर्वे उदीक्षध्वं क्व नु स्युः पाण्डवा गताः
suduḥkhā khalu kāryāṇāṃ gatirvijñātumantataḥtasmātsarve udīkṣadhvaṃ kva nu syuḥ pāṇḍavā gatāḥ
अल्पावशिष्टं कालस्य गतभूयिष्ठमन्ततःतेषामज्ञातचर्यायामस्मिन्वर्षे त्रयोदशे
alpāvaśiṣṭaṃ kālasya gatabhūyiṣṭhamantataḥteṣāmajñātacaryāyāmasminvarṣe trayodaśe
अस्य वर्षस्य शेषं चेद्व्यतीयुरिह पाण्डवाःनिवृत्तसमयास्ते हि सत्यव्रतपरायणाः
asya varṣasya śeṣaṃ cedvyatīyuriha pāṇḍavāḥnivṛttasamayāste hi satyavrataparāyaṇāḥ
क्षरन्त इव नागेन्द्राः सर्व आशीविषोपमाःदुःखा भवेयुः संरब्धाः कौरवान्प्रति ते ध्रुवम्
kṣaranta iva nāgendrāḥ sarva āśīviṣopamāḥduḥkhā bhaveyuḥ saṃrabdhāḥ kauravānprati te dhruvam
अर्वाक्कालस्य विज्ञाताः कृच्छ्ररूपधराः पुनःप्रविशेयुर्जितक्रोधास्तावदेव पुनर्वनम्
arvākkālasya vijñātāḥ kṛcchrarūpadharāḥ punaḥpraviśeyurjitakrodhāstāvadeva punarvanam
तस्मात्क्षिप्रं बुभुत्सध्वं यथा नोऽत्यन्तमव्ययम्राज्यं निर्द्वन्द्वमव्यग्रं निःसपत्नं चिरं भवेत्
tasmātkṣipraṃ bubhutsadhvaṃ yathā no'tyantamavyayamrājyaṃ nirdvandvamavyagraṃ niḥsapatnaṃ ciraṃ bhavet
अथाब्रवीत्ततः कर्णः क्षिप्रं गच्छन्तु भारतअन्ये धूर्ततरा दक्षा निभृताः साधुकारिणः
athābravīttataḥ karṇaḥ kṣipraṃ gacchantu bhārataanye dhūrtatarā dakṣā nibhṛtāḥ sādhukāriṇaḥ
चरन्तु देशान्संवीताः स्फीताञ्जनपदाकुलान्तत्र गोष्ठीष्वथान्यासु सिद्धप्रव्रजितेषु च
carantu deśānsaṃvītāḥ sphītāñjanapadākulāntatra goṣṭhīṣvathānyāsu siddhapravrajiteṣu ca
परिचारेषु तीर्थेषु विविधेष्वाकरेषु चविज्ञातव्या मनुष्यैस्तैस्तर्कया सुविनीतया
paricāreṣu tīrtheṣu vividheṣvākareṣu cavijñātavyā manuṣyaistaistarkayā suvinītayā
विविधैस्तत्परैः सम्यक्तज्ज्ञैर्निपुणसंवृतैःअन्वेष्टव्याश्च निपुणं पाण्डवाश्छन्नवासिनः
vividhaistatparaiḥ samyaktajjñairnipuṇasaṃvṛtaiḥanveṣṭavyāśca nipuṇaṃ pāṇḍavāśchannavāsinaḥ
नदीकुञ्जेषु तीर्थेषु ग्रामेषु नगरेषु चआश्रमेषु च रम्येषु पर्वतेषु गुहासु च
nadīkuñjeṣu tīrtheṣu grāmeṣu nagareṣu caāśrameṣu ca ramyeṣu parvateṣu guhāsu ca
अथाग्रजानन्तरजः पापभावानुरागिणम्ज्येष्ठं दुःशासनस्तत्र भ्राता भ्रातरमब्रवीत्
athāgrajānantarajaḥ pāpabhāvānurāgiṇamjyeṣṭhaṃ duḥśāsanastatra bhrātā bhrātaramabravīt
एतच्च कर्णो यत्प्राह सर्वमीक्षामहे तथायथोद्दिष्टं चराः सर्वे मृगयन्तु ततस्ततःएते चान्ये च भूयांसो देशाद्देशं यथाविधि
etacca karṇo yatprāha sarvamīkṣāmahe tathāyathoddiṣṭaṃ carāḥ sarve mṛgayantu tatastataḥete cānye ca bhūyāṃso deśāddeśaṃ yathāvidhi
न तु तेषां गतिर्वासः प्रवृत्तिश्चोपलभ्यतेअत्याहितं वा गूढास्ते पारं वोर्मिमतो गताः
na tu teṣāṃ gatirvāsaḥ pravṛttiścopalabhyateatyāhitaṃ vā gūḍhāste pāraṃ vormimato gatāḥ
व्यालैर्वापि महारण्ये भक्षिताः शूरमानिनःअथ वा विषमं प्राप्य विनष्टाः शाश्वतीः समाः
vyālairvāpi mahāraṇye bhakṣitāḥ śūramāninaḥatha vā viṣamaṃ prāpya vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ
तस्मान्मानसमव्यग्रं कृत्वा त्वं कुरुनन्दनकुरु कार्यं यथोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप
tasmānmānasamavyagraṃ kṛtvā tvaṃ kurunandanakuru kāryaṃ yathotsāhaṃ manyase yannarādhipa