Parva.Adhyaya 4.24

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

कीचकस्य तु घातेन सानुजस्य विशां पतेअत्याहितं चिन्तयित्वा व्यस्मयन्त पृथग्जनाः

kīcakasya tu ghātena sānujasya viśāṃ pateatyāhitaṃ cintayitvā vyasmayanta pṛthagjanāḥ

तस्मिन्पुरे जनपदे संजल्पोऽभूच्च सर्वशःशौर्याद्धि वल्लभो राज्ञो महासत्त्वश्च कीचकः

tasminpure janapade saṃjalpo'bhūcca sarvaśaḥśauryāddhi vallabho rājño mahāsattvaśca kīcakaḥ

आसीत्प्रहर्ता च नृणां दारामर्शी च दुर्मतिःस हतः खलु पापात्मा गन्धर्वैर्दुष्टपूरुषः

āsītprahartā ca nṛṇāṃ dārāmarśī ca durmatiḥsa hataḥ khalu pāpātmā gandharvairduṣṭapūruṣaḥ

इत्यजल्पन्महाराज परानीकविशातनम्देशे देशे मनुष्याश्च कीचकं दुष्प्रधर्षणम्

ityajalpanmahārāja parānīkaviśātanamdeśe deśe manuṣyāśca kīcakaṃ duṣpradharṣaṇam

अथ वै धार्तराष्ट्रेण प्रयुक्ता ये बहिश्चराःमृगयित्वा बहून्ग्रामान्राष्ट्राणि नगराणि च

atha vai dhārtarāṣṭreṇa prayuktā ye bahiścarāḥmṛgayitvā bahūngrāmānrāṣṭrāṇi nagarāṇi ca

संविधाय यथादिष्टं यथादेशप्रदर्शनम्कृतचिन्ता न्यवर्तन्त ते च नागपुरं प्रति

saṃvidhāya yathādiṣṭaṃ yathādeśapradarśanamkṛtacintā nyavartanta te ca nāgapuraṃ prati

तत्र दृष्ट्वा तु राजानं कौरव्यं धृतराष्ट्रजम्द्रोणकर्णकृपैः सार्धं भीष्मेण च महात्मना

tatra dṛṣṭvā tu rājānaṃ kauravyaṃ dhṛtarāṣṭrajamdroṇakarṇakṛpaiḥ sārdhaṃ bhīṣmeṇa ca mahātmanā

संगतं भ्रातृभिश्चापि त्रिगर्तैश्च महारथैःदुर्योधनं सभामध्ये आसीनमिदमब्रुवन्

saṃgataṃ bhrātṛbhiścāpi trigartaiśca mahārathaiḥduryodhanaṃ sabhāmadhye āsīnamidamabruvan

कृतोऽस्माभिः परो यत्नस्तेषामन्वेषणे सदापाण्डवानां मनुष्येन्द्र तस्मिन्महति कानने

kṛto'smābhiḥ paro yatnasteṣāmanveṣaṇe sadāpāṇḍavānāṃ manuṣyendra tasminmahati kānane

निर्जने मृगसंकीर्णे नानाद्रुमलतावृतेलताप्रतानबहुले नानागुल्मसमावृते

nirjane mṛgasaṃkīrṇe nānādrumalatāvṛtelatāpratānabahule nānāgulmasamāvṛte

न च विद्मो गता येन पार्थाः स्युर्दृढविक्रमाःमार्गमाणाः पदन्यासं तेषु तेषु तथा तथा

na ca vidmo gatā yena pārthāḥ syurdṛḍhavikramāḥmārgamāṇāḥ padanyāsaṃ teṣu teṣu tathā tathā

गिरिकूटेषु तुङ्गेषु नानाजनपदेषु चजनाकीर्णेषु देशेषु खर्वटेषु पुरेषु च

girikūṭeṣu tuṅgeṣu nānājanapadeṣu cajanākīrṇeṣu deśeṣu kharvaṭeṣu pureṣu ca

नरेन्द्र बहुशोऽन्विष्टा नैव विद्मश्च पाण्डवान्अत्यन्तभावं नष्टास्ते भद्रं तुभ्यं नरर्षभ

narendra bahuśo'nviṣṭā naiva vidmaśca pāṇḍavānatyantabhāvaṃ naṣṭāste bhadraṃ tubhyaṃ nararṣabha

वर्त्मान्यन्विष्यमाणास्तु रथानां रथसत्तमकंचित्कालं मनुष्येन्द्र सूतानामनुगा वयम्

vartmānyanviṣyamāṇāstu rathānāṃ rathasattamakaṃcitkālaṃ manuṣyendra sūtānāmanugā vayam

मृगयित्वा यथान्यायं विदितार्थाः स्म तत्त्वतःप्राप्ता द्वारवतीं सूता ऋते पार्थैः परंतप

mṛgayitvā yathānyāyaṃ viditārthāḥ sma tattvataḥprāptā dvāravatīṃ sūtā ṛte pārthaiḥ paraṃtapa

न तत्र पाण्डवा राजन्नापि कृष्णा पतिव्रतासर्वथा विप्रनष्टास्ते नमस्ते भरतर्षभ

na tatra pāṇḍavā rājannāpi kṛṣṇā pativratāsarvathā vipranaṣṭāste namaste bharatarṣabha

न हि विद्मो गतिं तेषां वासं वापि महात्मनाम्पाण्डवानां प्रवृत्तिं वा विद्मः कर्मापि वा कृतम्स नः शाधि मनुष्येन्द्र अत ऊर्ध्वं विशां पते

na hi vidmo gatiṃ teṣāṃ vāsaṃ vāpi mahātmanāmpāṇḍavānāṃ pravṛttiṃ vā vidmaḥ karmāpi vā kṛtamsa naḥ śādhi manuṣyendra ata ūrdhvaṃ viśāṃ pate

अन्वेषणे पाण्डवानां भूयः किं करवामहेइमां च नः प्रियामीक्ष वाचं भद्रवतीं शुभाम्

anveṣaṇe pāṇḍavānāṃ bhūyaḥ kiṃ karavāmaheimāṃ ca naḥ priyāmīkṣa vācaṃ bhadravatīṃ śubhām

येन त्रिगर्ता निकृता बलेन महता नृपसूतेन राज्ञो मत्स्यस्य कीचकेन महात्मना

yena trigartā nikṛtā balena mahatā nṛpasūtena rājño matsyasya kīcakena mahātmanā

स हतः पतितः शेते गन्धर्वैर्निशि भारतअदृश्यमानैर्दुष्टात्मा सह भ्रातृभिरच्युत

sa hataḥ patitaḥ śete gandharvairniśi bhārataadṛśyamānairduṣṭātmā saha bhrātṛbhiracyuta

प्रियमेतदुपश्रुत्य शत्रूणां तु पराभवम्कृतकृत्यश्च कौरव्य विधत्स्व यदनन्तरम्

priyametadupaśrutya śatrūṇāṃ tu parābhavamkṛtakṛtyaśca kauravya vidhatsva yadanantaram