Parva.Adhyaya 4.44

कृप उवाच · kṛpa uvāca

सदैव तव राधेय युद्धे क्रूरतरा मतिःनार्थानां प्रकृतिं वेत्थ नानुबन्धमवेक्षसे

sadaiva tava rādheya yuddhe krūratarā matiḥnārthānāṃ prakṛtiṃ vettha nānubandhamavekṣase

नया हि बहवः सन्ति शास्त्राण्याश्रित्य चिन्तिताःतेषां युद्धं तु पापिष्ठं वेदयन्ति पुराविदः

nayā hi bahavaḥ santi śāstrāṇyāśritya cintitāḥteṣāṃ yuddhaṃ tu pāpiṣṭhaṃ vedayanti purāvidaḥ

देशकालेन संयुक्तं युद्धं विजयदं भवेत्हीनकालं तदेवेह फलवन्न भवत्युतदेशे काले च विक्रान्तं कल्याणाय विधीयते

deśakālena saṃyuktaṃ yuddhaṃ vijayadaṃ bhavethīnakālaṃ tadeveha phalavanna bhavatyutadeśe kāle ca vikrāntaṃ kalyāṇāya vidhīyate

आनुकूल्येन कार्याणामन्तरं संविधीयताम्भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिताः

ānukūlyena kāryāṇāmantaraṃ saṃvidhīyatāmbhāraṃ hi rathakārasya na vyavasyanti paṇḍitāḥ

परिचिन्त्य तु पार्थेन संनिपातो न नः क्षमःएकः कुरूनभ्यरक्षदेकश्चाग्निमतर्पयत्

paricintya tu pārthena saṃnipāto na naḥ kṣamaḥekaḥ kurūnabhyarakṣadekaścāgnimatarpayat

एकश्च पञ्च वर्षाणि ब्रह्मचर्यमधारयत्एकः सुभद्रामारोप्य द्वैरथे कृष्णमाह्वयत्अस्मिन्नेव वने कृष्णो हृतां कृष्णामवाजयत्

ekaśca pañca varṣāṇi brahmacaryamadhārayatekaḥ subhadrāmāropya dvairathe kṛṣṇamāhvayatasminneva vane kṛṣṇo hṛtāṃ kṛṣṇāmavājayat

एकश्च पञ्च वर्षाणि शक्रादस्त्राण्यशिक्षतएकः सांयमिनीं जित्वा कुरूणामकरोद्यशः

ekaśca pañca varṣāṇi śakrādastrāṇyaśikṣataekaḥ sāṃyaminīṃ jitvā kurūṇāmakarodyaśaḥ

एको गन्धर्वराजानं चित्रसेनमरिंदमःविजिग्ये तरसा संख्ये सेनां चास्य सुदुर्जयाम्

eko gandharvarājānaṃ citrasenamariṃdamaḥvijigye tarasā saṃkhye senāṃ cāsya sudurjayām

तथा निवातकवचाः कालखञ्जाश्च दानवाःदैवतैरप्यवध्यास्ते एकेन युधि पातिताः

tathā nivātakavacāḥ kālakhañjāśca dānavāḥdaivatairapyavadhyāste ekena yudhi pātitāḥ

एकेन हि त्वया कर्ण किं नामेह कृतं पुराएकैकेन यथा तेषां भूमिपाला वशीकृताः

ekena hi tvayā karṇa kiṃ nāmeha kṛtaṃ purāekaikena yathā teṣāṃ bhūmipālā vaśīkṛtāḥ

इन्द्रोऽपि हि न पार्थेन संयुगे योद्धुमर्हतियस्तेनाशंसते योद्धुं कर्तव्यं तस्य भेषजम्

indro'pi hi na pārthena saṃyuge yoddhumarhatiyastenāśaṃsate yoddhuṃ kartavyaṃ tasya bheṣajam

आशीविषस्य क्रुद्धस्य पाणिमुद्यम्य दक्षिणम्अविमृश्य प्रदेशिन्या दंष्ट्रामादातुमिच्छसि

āśīviṣasya kruddhasya pāṇimudyamya dakṣiṇamavimṛśya pradeśinyā daṃṣṭrāmādātumicchasi

अथ वा कुञ्जरं मत्तमेक एव चरन्वनेअनङ्कुशं समारुह्य नगरं गन्तुमिच्छसि

atha vā kuñjaraṃ mattameka eva caranvaneanaṅkuśaṃ samāruhya nagaraṃ gantumicchasi

समिद्धं पावकं वापि घृतमेदोवसाहुतम्घृताक्तश्चीरवासास्त्वं मध्येनोत्तर्तुमिच्छसि

samiddhaṃ pāvakaṃ vāpi ghṛtamedovasāhutamghṛtāktaścīravāsāstvaṃ madhyenottartumicchasi

आत्मानं यः समुद्बध्य कण्ठे बद्ध्वा महाशिलाम्समुद्रं प्रतरेद्दोर्भ्यां तत्र किं नाम पौरुषम्

ātmānaṃ yaḥ samudbadhya kaṇṭhe baddhvā mahāśilāmsamudraṃ pratareddorbhyāṃ tatra kiṃ nāma pauruṣam

अकृतास्त्रः कृतास्त्रं वै बलवन्तं सुदुर्बलःतादृशं कर्ण यः पार्थं योद्धुमिच्छेत्स दुर्मतिः

akṛtāstraḥ kṛtāstraṃ vai balavantaṃ sudurbalaḥtādṛśaṃ karṇa yaḥ pārthaṃ yoddhumicchetsa durmatiḥ

अस्माभिरेष निकृतो वर्षाणीह त्रयोदशसिंहः पाशविनिर्मुक्तो न नः शेषं करिष्यति

asmābhireṣa nikṛto varṣāṇīha trayodaśasiṃhaḥ pāśavinirmukto na naḥ śeṣaṃ kariṣyati

एकान्ते पार्थमासीनं कूपेऽग्निमिव संवृतम्अज्ञानादभ्यवस्कन्द्य प्राप्ताः स्मो भयमुत्तमम्

ekānte pārthamāsīnaṃ kūpe'gnimiva saṃvṛtamajñānādabhyavaskandya prāptāḥ smo bhayamuttamam

सह युध्यामहे पार्थमागतं युद्धदुर्मदम्सैन्यास्तिष्ठन्तु संनद्धा व्यूढानीकाः प्रहारिणः

saha yudhyāmahe pārthamāgataṃ yuddhadurmadamsainyāstiṣṭhantu saṃnaddhā vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ

द्रोणो दुर्योधनो भीष्मो भवान्द्रौणिस्तथा वयम्सर्वे युध्यामहे पार्थं कर्ण मा साहसं कृथाः

droṇo duryodhano bhīṣmo bhavāndrauṇistathā vayamsarve yudhyāmahe pārthaṃ karṇa mā sāhasaṃ kṛthāḥ

वयं व्यवसितं पार्थं वज्रपाणिमिवोद्यतम्षड्रथाः प्रतियुध्येम तिष्ठेम यदि संहताः

vayaṃ vyavasitaṃ pārthaṃ vajrapāṇimivodyatamṣaḍrathāḥ pratiyudhyema tiṣṭhema yadi saṃhatāḥ

व्यूढानीकानि सैन्यानि यत्ताः परमधन्विनःयुध्यामहेऽर्जुनं संख्ये दानवा वासवं यथा

vyūḍhānīkāni sainyāni yattāḥ paramadhanvinaḥyudhyāmahe'rjunaṃ saṃkhye dānavā vāsavaṃ yathā