Parva.Adhyaya 4.8

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः केशान्समुत्क्षिप्य वेल्लिताग्राननिन्दितान्जुगूह दक्षिणे पार्श्वे मृदूनसितलोचना

tataḥ keśānsamutkṣipya vellitāgrānaninditānjugūha dakṣiṇe pārśve mṛdūnasitalocanā

वासश्च परिधायैकं कृष्णं सुमलिनं महत्कृत्वा वेषं च सैरन्ध्र्याः कृष्णा व्यचरदार्तवत्

vāsaśca paridhāyaikaṃ kṛṣṇaṃ sumalinaṃ mahatkṛtvā veṣaṃ ca sairandhryāḥ kṛṣṇā vyacaradārtavat

तां नराः परिधावन्तीं स्त्रियश्च समुपाद्रवन्अपृच्छंश्चैव तां दृष्ट्वा का त्वं किं च चिकीर्षसि

tāṃ narāḥ paridhāvantīṃ striyaśca samupādravanapṛcchaṃścaiva tāṃ dṛṣṭvā kā tvaṃ kiṃ ca cikīrṣasi

सा तानुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहमुपागताकर्म चेच्छामि वै कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति

sā tānuvāca rājendra sairandhryahamupāgatākarma cecchāmi vai kartuṃ tasya yo māṃ pupukṣati

तस्या रूपेण वेषेण श्लक्ष्णया च तथा गिरानाश्रद्दधत तां दासीमन्नहेतोरुपस्थिताम्

tasyā rūpeṇa veṣeṇa ślakṣṇayā ca tathā girānāśraddadhata tāṃ dāsīmannahetorupasthitām

विराटस्य तु कैकेयी भार्या परमसंमताअवलोकयन्ती ददृशे प्रासादाद्द्रुपदात्मजाम्

virāṭasya tu kaikeyī bhāryā paramasaṃmatāavalokayantī dadṛśe prāsādāddrupadātmajām

सा समीक्ष्य तथारूपामनाथामेकवाससम्समाहूयाब्रवीद्भद्रे का त्वं किं च चिकीर्षसि

sā samīkṣya tathārūpāmanāthāmekavāsasamsamāhūyābravīdbhadre kā tvaṃ kiṃ ca cikīrṣasi

सा तामुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्यहमुपागताकर्म चेच्छाम्यहं कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति

sā tāmuvāca rājendra sairandhryahamupāgatākarma cecchāmyahaṃ kartuṃ tasya yo māṃ pupukṣati

सुदेष्णोवाचनैवंरूपा भवन्त्येवं यथा वदसि भामिनिप्रेषयन्ति च वै दासीर्दासांश्चैवंविधान्बहून्

sudeṣṇovācanaivaṃrūpā bhavantyevaṃ yathā vadasi bhāminipreṣayanti ca vai dāsīrdāsāṃścaivaṃvidhānbahūn

गूढगुल्फा संहतोरुस्त्रिगम्भीरा षडुन्नतारक्ता पञ्चसु रक्तेषु हंसगद्गदभाषिणी

gūḍhagulphā saṃhatorustrigambhīrā ṣaḍunnatāraktā pañcasu rakteṣu haṃsagadgadabhāṣiṇī

सुकेशी सुस्तनी श्यामा पीनश्रोणिपयोधरातेन तेनैव संपन्ना काश्मीरीव तुरंगमा

sukeśī sustanī śyāmā pīnaśroṇipayodharātena tenaiva saṃpannā kāśmīrīva turaṃgamā

स्वरालपक्ष्मनयना बिम्बोष्ठी तनुमध्यमाकम्बुग्रीवा गूढसिरा पूर्णचन्द्रनिभानना

svarālapakṣmanayanā bimboṣṭhī tanumadhyamākambugrīvā gūḍhasirā pūrṇacandranibhānanā

का त्वं ब्रूहि यथा भद्रे नासि दासी कथंचनयक्षी वा यदि वा देवी गन्धर्वी यदि वाप्सराः

kā tvaṃ brūhi yathā bhadre nāsi dāsī kathaṃcanayakṣī vā yadi vā devī gandharvī yadi vāpsarāḥ

अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ मालिनीइन्द्राणी वारुणी वा त्वं त्वष्टुर्धातुः प्रजापतेःदेव्यो देवेषु विख्यातास्तासां त्वं कतमा शुभे

alambusā miśrakeśī puṇḍarīkātha mālinīindrāṇī vāruṇī vā tvaṃ tvaṣṭurdhātuḥ prajāpateḥdevyo deveṣu vikhyātāstāsāṃ tvaṃ katamā śubhe

द्रौपद्युवाचनास्मि देवी न गन्धर्वी नासुरी न च राक्षसीसैरन्ध्री तु भुजिष्यास्मि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

draupadyuvācanāsmi devī na gandharvī nāsurī na ca rākṣasīsairandhrī tu bhujiṣyāsmi satyametadbravīmi te

केशाञ्जानाम्यहं कर्तुं पिंषे साधु विलेपनम्ग्रथयिष्ये विचित्राश्च स्रजः परमशोभनाः

keśāñjānāmyahaṃ kartuṃ piṃṣe sādhu vilepanamgrathayiṣye vicitrāśca srajaḥ paramaśobhanāḥ

आराधयं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम्कृष्णां च भार्यां पाण्डूनां कुरूणामेकसुन्दरीम्

ārādhayaṃ satyabhāmāṃ kṛṣṇasya mahiṣīṃ priyāmkṛṣṇāṃ ca bhāryāṃ pāṇḍūnāṃ kurūṇāmekasundarīm

तत्र तत्र चराम्येवं लभमाना सुशोभनम्वासांसि यावच्च लभे तावत्तावद्रमे तथा

tatra tatra carāmyevaṃ labhamānā suśobhanamvāsāṃsi yāvacca labhe tāvattāvadrame tathā

मालिनीत्येव मे नाम स्वयं देवी चकार सासाहमभ्यागता देवि सुदेष्णे त्वन्निवेशनम्

mālinītyeva me nāma svayaṃ devī cakāra sāsāhamabhyāgatā devi sudeṣṇe tvanniveśanam

सुदेष्णोवाचमूर्ध्नि त्वां वासयेयं वै संशयो मे न विद्यतेनो चेदिह तु राजा त्वां गच्छेत्सर्वेण चेतसा

sudeṣṇovācamūrdhni tvāṃ vāsayeyaṃ vai saṃśayo me na vidyateno cediha tu rājā tvāṃ gacchetsarveṇa cetasā

स्त्रियो राजकुले पश्य याश्चेमा मम वेश्मनिप्रसक्तास्त्वां निरीक्षन्ते पुमांसं कं न मोहयेः

striyo rājakule paśya yāścemā mama veśmaniprasaktāstvāṃ nirīkṣante pumāṃsaṃ kaṃ na mohayeḥ

वृक्षांश्चावस्थितान्पश्य य इमे मम वेश्मनितेऽपि त्वां संनमन्तीव पुमांसं कं न मोहयेः

vṛkṣāṃścāvasthitānpaśya ya ime mama veśmanite'pi tvāṃ saṃnamantīva pumāṃsaṃ kaṃ na mohayeḥ

राजा विराटः सुश्रोणि दृष्ट्वा वपुरमानुषम्विहाय मां वरारोहे त्वां गच्छेत्सर्वचेतसा

rājā virāṭaḥ suśroṇi dṛṣṭvā vapuramānuṣamvihāya māṃ varārohe tvāṃ gacchetsarvacetasā

यं हि त्वमनवद्याङ्गि नरमायतलोचनेप्रसक्तमभिवीक्षेथाः स कामवशगो भवेत्

yaṃ hi tvamanavadyāṅgi naramāyatalocaneprasaktamabhivīkṣethāḥ sa kāmavaśago bhavet

यश्च त्वां सततं पश्येत्पुरुषश्चारुहासिनिएवं सर्वानवद्याङ्गि स चानङ्गवशो भवेत्

yaśca tvāṃ satataṃ paśyetpuruṣaścāruhāsinievaṃ sarvānavadyāṅgi sa cānaṅgavaśo bhavet

यथा कर्कटकी गर्भमाधत्ते मृत्युमात्मनःतथाविधमहं मन्ये वासं तव शुचिस्मिते

yathā karkaṭakī garbhamādhatte mṛtyumātmanaḥtathāvidhamahaṃ manye vāsaṃ tava śucismite

द्रौपद्युवाचनास्मि लभ्या विराटेन न चान्येन कथंचनगन्धर्वाः पतयो मह्यं युवानः पञ्च भामिनि

draupadyuvācanāsmi labhyā virāṭena na cānyena kathaṃcanagandharvāḥ patayo mahyaṃ yuvānaḥ pañca bhāmini

पुत्रा गन्धर्वराजस्य महासत्त्वस्य कस्यचित्रक्षन्ति ते च मां नित्यं दुःखाचारा तथा न्वहम्

putrā gandharvarājasya mahāsattvasya kasyacitrakṣanti te ca māṃ nityaṃ duḥkhācārā tathā nvaham

यो मे न दद्यादुच्छिष्टं न च पादौ प्रधावयेत्प्रीयेयुस्तेन वासेन गन्धर्वाः पतयो मम

yo me na dadyāducchiṣṭaṃ na ca pādau pradhāvayetprīyeyustena vāsena gandharvāḥ patayo mama

यो हि मां पुरुषो गृध्येद्यथान्याः प्राकृतस्त्रियःतामेव स ततो रात्रिं प्रविशेदपरां तनुम्

yo hi māṃ puruṣo gṛdhyedyathānyāḥ prākṛtastriyaḥtāmeva sa tato rātriṃ praviśedaparāṃ tanum

न चाप्यहं चालयितुं शक्या केनचिदङ्गनेदुःखशीला हि गन्धर्वास्ते च मे बलवत्तराः

na cāpyahaṃ cālayituṃ śakyā kenacidaṅganeduḥkhaśīlā hi gandharvāste ca me balavattarāḥ

सुदेष्णोवाचएवं त्वां वासयिष्यामि यथा त्वं नन्दिनीच्छसिन च पादौ न चोच्छिष्टं स्प्रक्ष्यसि त्वं कथंचन

sudeṣṇovācaevaṃ tvāṃ vāsayiṣyāmi yathā tvaṃ nandinīcchasina ca pādau na cocchiṣṭaṃ sprakṣyasi tvaṃ kathaṃcana

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवं कृष्णा विराटस्य भार्यया परिसान्त्वितान चैनां वेद तत्रान्यस्तत्त्वेन जनमेजय

evaṃ kṛṣṇā virāṭasya bhāryayā parisāntvitāna caināṃ veda tatrānyastattvena janamejaya