Parva.Adhyaya 5.112

नारद उवाच · nārada uvāca

अथाह गालवं दीनं सुपर्णः पततां वरःनिर्मितं वह्निना भूमौ वायुना वैधितं तथायस्माद्धिरण्मयं सर्वं हिरण्यं तेन चोच्यते

athāha gālavaṃ dīnaṃ suparṇaḥ patatāṃ varaḥnirmitaṃ vahninā bhūmau vāyunā vaidhitaṃ tathāyasmāddhiraṇmayaṃ sarvaṃ hiraṇyaṃ tena cocyate

धत्ते धारयते चेदमेतस्मात्कारणाद्धनम्तदेतत्त्रिषु लोकेषु धनं तिष्ठति शाश्वतम्

dhatte dhārayate cedametasmātkāraṇāddhanamtadetattriṣu lokeṣu dhanaṃ tiṣṭhati śāśvatam

नित्यं प्रोष्ठपदाभ्यां च शुक्रे धनपतौ तथामनुष्येभ्यः समादत्ते शुक्रश्चित्तार्जितं धनम्

nityaṃ proṣṭhapadābhyāṃ ca śukre dhanapatau tathāmanuṣyebhyaḥ samādatte śukraścittārjitaṃ dhanam

अजैकपादहिर्बुध्न्यै रक्ष्यते धनदेन चएवं न शक्यते लब्धुमलब्धव्यं द्विजर्षभ

ajaikapādahirbudhnyai rakṣyate dhanadena caevaṃ na śakyate labdhumalabdhavyaṃ dvijarṣabha

ऋते च धनमश्वानां नावाप्तिर्विद्यते तवअर्थं याचात्र राजानं कंचिद्राजर्षिवंशजम्अपीड्य राजा पौरान्हि यो नौ कुर्यात्कृतार्थिनौ

ṛte ca dhanamaśvānāṃ nāvāptirvidyate tavaarthaṃ yācātra rājānaṃ kaṃcidrājarṣivaṃśajamapīḍya rājā paurānhi yo nau kuryātkṛtārthinau

अस्ति सोमान्ववाये मे जातः कश्चिन्नृपः सखाअभिगच्छावहे तं वै तस्यास्ति विभवो भुवि

asti somānvavāye me jātaḥ kaścinnṛpaḥ sakhāabhigacchāvahe taṃ vai tasyāsti vibhavo bhuvi

ययातिर्नाम राजर्षिर्नाहुषः सत्यविक्रमःस दास्यति मया चोक्तो भवता चार्थितः स्वयम्

yayātirnāma rājarṣirnāhuṣaḥ satyavikramaḥsa dāsyati mayā cokto bhavatā cārthitaḥ svayam

विभवश्चास्य सुमहानासीद्धनपतेरिवएवं स तु धनं विद्वान्दानेनैव व्यशोधयत्

vibhavaścāsya sumahānāsīddhanapaterivaevaṃ sa tu dhanaṃ vidvāndānenaiva vyaśodhayat

तथा तौ कथयन्तौ च चिन्तयन्तौ च यत्क्षमम्प्रतिष्ठाने नरपतिं ययातिं प्रत्युपस्थितौ

tathā tau kathayantau ca cintayantau ca yatkṣamampratiṣṭhāne narapatiṃ yayātiṃ pratyupasthitau

प्रतिगृह्य च सत्कारमर्घादिं भोजनं वरम्पृष्टश्चागमने हेतुमुवाच विनतासुतः

pratigṛhya ca satkāramarghādiṃ bhojanaṃ varampṛṣṭaścāgamane hetumuvāca vinatāsutaḥ

अयं मे नाहुष सखा गालवस्तपसो निधिःविश्वामित्रस्य शिष्योऽभूद्वर्षाण्ययुतशो नृप

ayaṃ me nāhuṣa sakhā gālavastapaso nidhiḥviśvāmitrasya śiṣyo'bhūdvarṣāṇyayutaśo nṛpa

सोऽयं तेनाभ्यनुज्ञात उपकारेप्सया द्विजःतमाह भगवान्कां ते ददानि गुरुदक्षिणाम्

so'yaṃ tenābhyanujñāta upakārepsayā dvijaḥtamāha bhagavānkāṃ te dadāni gurudakṣiṇām

असकृत्तेन चोक्तेन किंचिदागतमन्युनाअयमुक्तः प्रयच्छेति जानता विभवं लघु

asakṛttena coktena kiṃcidāgatamanyunāayamuktaḥ prayaccheti jānatā vibhavaṃ laghu

एकतःश्यामकर्णानां शुभ्राणां शुद्धजन्मनाम्अष्टौ शतानि मे देहि हयानां चन्द्रवर्चसाम्

ekataḥśyāmakarṇānāṃ śubhrāṇāṃ śuddhajanmanāmaṣṭau śatāni me dehi hayānāṃ candravarcasām

गुर्वर्थो दीयतामेष यदि गालव मन्यसेइत्येवमाह सक्रोधो विश्वामित्रस्तपोधनः

gurvartho dīyatāmeṣa yadi gālava manyaseityevamāha sakrodho viśvāmitrastapodhanaḥ

सोऽयं शोकेन महता तप्यमानो द्विजर्षभःअशक्तः प्रतिकर्तुं तद्भवन्तं शरणं गतः

so'yaṃ śokena mahatā tapyamāno dvijarṣabhaḥaśaktaḥ pratikartuṃ tadbhavantaṃ śaraṇaṃ gataḥ

प्रतिगृह्य नरव्याघ्र त्वत्तो भिक्षां गतव्यथःकृत्वापवर्गं गुरवे चरिष्यति महत्तपः

pratigṛhya naravyāghra tvatto bhikṣāṃ gatavyathaḥkṛtvāpavargaṃ gurave cariṣyati mahattapaḥ

तपसः संविभागेन भवन्तमपि योक्ष्यतेस्वेन राजर्षितपसा पूर्णं त्वां पूरयिष्यति

tapasaḥ saṃvibhāgena bhavantamapi yokṣyatesvena rājarṣitapasā pūrṇaṃ tvāṃ pūrayiṣyati

यावन्ति रोमाणि हये भवन्ति हि नरेश्वरतावतो वाजिदा लोकान्प्राप्नुवन्ति महीपते

yāvanti romāṇi haye bhavanti hi nareśvaratāvato vājidā lokānprāpnuvanti mahīpate

पात्रं प्रतिग्रहस्यायं दातुं पात्रं तथा भवान्शङ्खे क्षीरमिवासक्तं भवत्वेतत्तथोपमम्

pātraṃ pratigrahasyāyaṃ dātuṃ pātraṃ tathā bhavānśaṅkhe kṣīramivāsaktaṃ bhavatvetattathopamam