Parva.Adhyaya 5.169

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

रोचमानो महाराज पाण्डवानां महारथःयोत्स्यतेऽमरवत्संख्ये परसैन्येषु भारत

rocamāno mahārāja pāṇḍavānāṃ mahārathaḥyotsyate'maravatsaṃkhye parasainyeṣu bhārata

पुरुजित्कुन्तिभोजश्च महेष्वासो महाबलःमातुलो भीमसेनस्य स च मेऽतिरथो मतः

purujitkuntibhojaśca maheṣvāso mahābalaḥmātulo bhīmasenasya sa ca me'tiratho mataḥ

एष वीरो महेष्वासः कृती च निपुणश्च हचित्रयोधी च शक्तश्च मतो मे रथपुंगवः

eṣa vīro maheṣvāsaḥ kṛtī ca nipuṇaśca hacitrayodhī ca śaktaśca mato me rathapuṃgavaḥ

स योत्स्यति हि विक्रम्य मघवानिव दानवैःयोधाश्चास्य परिख्याताः सर्वे युद्धविशारदाः

sa yotsyati hi vikramya maghavāniva dānavaiḥyodhāścāsya parikhyātāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ

भागिनेयकृते वीरः स करिष्यति संगरेसुमहत्कर्म पाण्डूनां स्थितः प्रियहिते नृपः

bhāgineyakṛte vīraḥ sa kariṣyati saṃgaresumahatkarma pāṇḍūnāṃ sthitaḥ priyahite nṛpaḥ

भैमसेनिर्महाराज हैडिम्बो राक्षसेश्वरःमतो मे बहुमायावी रथयूथपयूथपः

bhaimasenirmahārāja haiḍimbo rākṣaseśvaraḥmato me bahumāyāvī rathayūthapayūthapaḥ

योत्स्यते समरे तात मायाभिः समरप्रियःये चास्य राक्षसाः शूराः सचिवा वशवर्तिनः

yotsyate samare tāta māyābhiḥ samarapriyaḥye cāsya rākṣasāḥ śūrāḥ sacivā vaśavartinaḥ

एते चान्ये च बहवो नानाजनपदेश्वराःसमेताः पाण्डवस्यार्थे वासुदेवपुरोगमाः

ete cānye ca bahavo nānājanapadeśvarāḥsametāḥ pāṇḍavasyārthe vāsudevapurogamāḥ

एते प्राधान्यतो राजन्पाण्डवस्य महात्मनःरथाश्चातिरथाश्चैव ये चाप्यर्धरथा मताः

ete prādhānyato rājanpāṇḍavasya mahātmanaḥrathāścātirathāścaiva ye cāpyardharathā matāḥ

नेष्यन्ति समरे सेनां भीमां यौधिष्ठिरीं नृपमहेन्द्रेणेव वीरेण पाल्यमानां किरीटिना

neṣyanti samare senāṃ bhīmāṃ yaudhiṣṭhirīṃ nṛpamahendreṇeva vīreṇa pālyamānāṃ kirīṭinā

तैरहं समरे वीर त्वामायद्भिर्जयैषिभिःयोत्स्यामि जयमाकाङ्क्षन्नथ वा निधनं रणे

tairahaṃ samare vīra tvāmāyadbhirjayaiṣibhiḥyotsyāmi jayamākāṅkṣannatha vā nidhanaṃ raṇe

पार्थं च वासुदेवं च चक्रगाण्डीवधारिणौसंध्यागताविवार्केन्दू समेष्ये पुरुषोत्तमौ

pārthaṃ ca vāsudevaṃ ca cakragāṇḍīvadhāriṇausaṃdhyāgatāvivārkendū sameṣye puruṣottamau

ये चैव ते रथोदाराः पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाःसहसैन्यानहं तांश्च प्रतीयां रणमूर्धनि

ye caiva te rathodārāḥ pāṇḍuputrasya sainikāḥsahasainyānahaṃ tāṃśca pratīyāṃ raṇamūrdhani

एते रथाश्चातिरथाश्च तुभ्यं; यथाप्रधानं नृप कीर्तिता मयातथा राजन्नर्धरथाश्च केचि;त्तथैव तेषामपि कौरवेन्द्र

ete rathāścātirathāśca tubhyaṃ; yathāpradhānaṃ nṛpa kīrtitā mayātathā rājannardharathāśca keci;ttathaiva teṣāmapi kauravendra

अर्जुनं वासुदेवं च ये चान्ये तत्र पार्थिवाःसर्वानावारयिष्यामि यावद्द्रक्ष्यामि भारत

arjunaṃ vāsudevaṃ ca ye cānye tatra pārthivāḥsarvānāvārayiṣyāmi yāvaddrakṣyāmi bhārata

पाञ्चाल्यं तु महाबाहो नाहं हन्यां शिखण्डिनम्उद्यतेषुमभिप्रेक्ष्य प्रतियुध्यन्तमाहवे

pāñcālyaṃ tu mahābāho nāhaṃ hanyāṃ śikhaṇḍinamudyateṣumabhiprekṣya pratiyudhyantamāhave

लोकस्तद्वेद यदहं पितुः प्रियचिकीर्षयाप्राप्तं राज्यं परित्यज्य ब्रह्मचर्ये धृतव्रतः

lokastadveda yadahaṃ pituḥ priyacikīrṣayāprāptaṃ rājyaṃ parityajya brahmacarye dhṛtavrataḥ

चित्राङ्गदं कौरवाणामहं राज्येऽभ्यषेचयम्विचित्रवीर्यं च शिशुं यौवराज्येऽभ्यषेचयम्

citrāṅgadaṃ kauravāṇāmahaṃ rājye'bhyaṣecayamvicitravīryaṃ ca śiśuṃ yauvarājye'bhyaṣecayam

देवव्रतत्वं विख्याप्य पृथिव्यां सर्वराजसुनैव हन्यां स्त्रियं जातु न स्त्रीपूर्वं कथंचन

devavratatvaṃ vikhyāpya pṛthivyāṃ sarvarājasunaiva hanyāṃ striyaṃ jātu na strīpūrvaṃ kathaṃcana

स हि स्त्रीपूर्वको राजञ्शिखण्डी यदि ते श्रुतःकन्या भूत्वा पुमाञ्जातो न योत्स्ये तेन भारत

sa hi strīpūrvako rājañśikhaṇḍī yadi te śrutaḥkanyā bhūtvā pumāñjāto na yotsye tena bhārata

सर्वांस्त्वन्यान्हनिष्यामि पार्थिवान्भरतर्षभयान्समेष्यामि समरे न तु कुन्तीसुतान्नृप

sarvāṃstvanyānhaniṣyāmi pārthivānbharatarṣabhayānsameṣyāmi samare na tu kuntīsutānnṛpa